Wiadomości - Historia

25 lat temu rozdarty przez dekady Berlin zaczął się łączyć. Lata zmian, przebudów i renowacji zmieniły miasto nie do poznania, choć wszechobecne "pamiątki" po podziale czynią z niemieckiej stolicy wielkie muzeum. Oto zestawienie zdjęć wykonanych przed lub w czasie historycznych przemian z tym, co Niemcy i odwiedzający miasto turyści oglądają dziś.

Rosjanie potrafią obchodzić swoje święta z rozmachem. Zwłaszcza święta związane z historią ZSRR. Przez Moskwę przemaszerowała parada wojskowa w mundurach z czasów II wojny światowej i z takim też uzbrojeniem. Były nawet czołgi T-34. Tak uczcili zwycięską bitwę o Moskwę z 1941 roku i niemiecką przegraną na przedpolach rosyjskiej stolicy. Walki trwały od października 1941 do stycznia 1942 roku. Adolf Hitler wiedział, że jeśli padnie Moskwa, upadnie również morale Rosjan. Zdawał sobie sprawę z tego również Józef Stalin, dlatego nakazał bronić miasta za wszelką cenę. Do dziś bitwa o Moskwę, obok bitwy o Stalingrad czy oblężenia Leningradu jest uważana za jedną z najtrudniejszych i najmocniej wyniszczających operacji wojskowych II wojny światowej.

Czy niemiecki komendant wojskowy Warszawy z czasu Powstania Warszawskiego, Rainer Stahel, który nakazywał rozstrzeliwania Polaków i w ofiarach cywilnych walk "nie widział niczego szczególnego", nie może być nazywany zbrodniarzem wojennym? Rodzina kata Warszawy zapowiada wytoczenie procesu Muzeum Powstania Warszawskiego.

To jedyny taki egzemplarz w Polsce. Postrach sowieckich i alianckich samolotów, niemiecki myśliwiec Messerschmitt Bf-109G-6 kilkadziesiąt lat leżał na dnie jeziora. Gdyby nie grupa zapaleńców, zardzewiałby do szczętu...

Skąd Rosja ma trzy szczepionki na ebolę, i to w zaawansowanym stadium badań? Czy nieoczekiwany sukces ogłoszony przez rosyjskich oficjeli ma wiele wspólnego z toczącymi się przed trzema dekadami radzieckimi pracami nad wykorzystaniem wirusa gorączki krwotocznej jako broni biologicznej? Bo to, że takie badania były, nie podlega wątpliwości. 

Wysokie ogrodzenie, tablice odstraszające intruzów, wieżyczki strażnicze, patrole – położony w mazurskich lasach ośrodek, z którego wychodzą najlepsi polscy szpiedzy, od ponad 40 lat roni dostępu do swoich tajemnic. Piotr Pytlakowski w książce „Szkoła Szpiegów” pokazuje, kim byli absolwenci tajnej jednostki i jak szkolono ich na elitę wywiadu.

W zbiorowych mogiłach w rejonie dawnego obozu jenieckiego z okresu II wojny światowej na obrzeżach Przemyśla znaleziono pierwsze szczątki. Szacuje się, że pochowano tam najprawdopodobniej ponad 3000 osób.

Amerykański reporter ujawnia kulisy działań wywiadu. Po II wojnie światowej CIA, FBI i wywiad wojskowy USA zatrudniały około tysiąca nazistów jako szpiegów i lojalnie ich chroniły.

To jedno z ważniejszych przedsięwzięć kulturalnych tego roku. Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie otwiera 28 października swoją stałą wystawę. Ekspozycja składa się z ośmiu galerii tematycznych o łącznej powierzchni prawie pół hektara. Otworzą je dziś o godz. 14 prezydent Polski Bronisław Komorowski i Izraela, Reuwen Riwlin.

Skandal w USA. Na jaw wyszły ugody władz amerykańskich z esesmanami. W zamian za zrzeczenie się obywatelstwa i wyjazd z kraju, Waszyngton nie odbierał strażnikom z obozów koncentracyjnych, czy "lekarzom" SS emerytur.

Cała akcja miała na celu tylko „dokuczenie” kapelanowi Solidarności – przekonywał w śledztwie Grzegorz Piotrowski, jeden z zabójców księdza Jerzego Popiełuszki. Leszek Pękala, inny z funkcjonariuszy SB skazanych za morderstwo twierdził, że niewiele pamięta, bo był w szoku. Zeznania zachowane w aktach prokuratorskich pokazują, jak wszyscy trzej oskarżeni kluczyli w śledztwie i próbowali umniejszać swoje role w tej zbrodni.

Minister obrony narodowej zdecydował, że wojskowi, którzy generalskie szlify zdobywali w PRL, nie będą mogli być chowani na najbardziej prestiżowej polskiej nekropolii - dowiedziała się rp.pl.

Sale więźniarskie, umywalnia oraz toalety zachowały się w niemal nienaruszonym od końca II wojny światowej stanie. W nowo-otwartym "bloku rezerwatowym" w Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu stoją też oryginalne prycze, zydle i stoły. Do środka mogą wejść tylko niewielkie grupy. Zobacz zdjęcia.

Koleje mają wielkie problemy z pendolino. Pociągi nie zostały odebrane od wykonawcy, nie ma przeszkolonych załóg, nie wiadomo nawet, kto ma czyścić składy. Do uruchomienia pendolino zostało tylko kilka tygodni, a wiele spraw nie zostało domkniętych. Harmonogram zakłada, że w połowie grudnia Pendolino zacznie wozić pasażerów do Warszawy, Trójmiasta, Krakowa, Katowic i Wrocławia. To największy taborowy projekt w historii PKP. Tymczasem Polska miała już swoje "pendolino" w latach 30. Wyprodukowany w naszym kraju pojazd nazywano Luxtorpedą. To była duma II Rzeczpospolitej, która w 1936 roku ustanowiła do dziś nie pobity rekord w czasie przejazdu na trasie Kraków - Zakopane.

Adolf Hitler narkomanem? Regularnie zażywał kokainę, którą zwalczał ból zatok i gardła oraz uporczywe wzdęcia. Nie stronił też od metamfetaminy. Jak wynika z 47-stronicowego historycznego raportu amerykańskiego wywiadu przywódca III Rzeszy zażywał ponad 70 substancji - leków i narkotyków.

„A to pan jest tym wariatem ze skalpelem” - zwraca się oficer SB do Zbigniewa Religi, którego w filmie Łukasza Palkowskiego gra Tomasz Kot. Ma absolutną rację. Zbigniew Religa był wariatem, szaleńcem w pozytywnym tego słowa znaczeniu, który ze skalpelem porywał się na słońce. Dariusz Kortko i Judyta Watoła w książce „Religa” pokazują, jak został najsłynniejszym polskim kardiochirurgiem.

To "kolejny dowód na nieprawdziwość formułowanych zarzutów o celowej eksterminacji jeńców radzieckich". Tak polski MSZ określa upublicznione przez siebie dokumenty niezależnych instytucji dotyczące jeńców radzieckich w Polsce w latach 1919-1921.

15 metrów pod powierzchnią wody, 4 kilometry od Rozewia czekał na dnie Bałtyku amerykański bombowiec Douglas A-20 latający w czasie wojny w sowieckich siłach lotniczych. Czekał 70 lat na wydobycie. W końcu się udało i imponująca maszyna została wyciągnięta na powierzchnię. Co ciekawe, stosunkowo dobrze się zachowała.

Rosja upubliczniła archiwalne dokumenty dotyczące Powstania Warszawskiego. Jak tłumaczy w rozmowie z "Rossijskoj Gazietoj" szef Federalnej Agencji Archiwów, "z ujawnionych materiałów wynika, jaki był stosunek władz ZSRR do warszawskiego zrywu". W opinii Andrieja Artizowa, opublikowane dokumenty powinny zostać wystawione w Muzeum Powstania Warszawskiego.

Rosja upubliczniła archiwalne dokumenty dotyczące Powstania Warszawskiego. Jak tłumaczy w rozmowie z "Rossijskoj Gazietoj" szef Federalnej Agencji Archiwów, "z ujawnionych materiałów wynika, jaki był stosunek władz ZSRR do warszawskiego zrywu". W opinii Andrieja Artizowa, opublikowane dokumenty powinny zostać wystawione w Muzeum Powstania Warszawskiego.