Jednym z najbardziej znanych przykładów prekolumbijskich tatuaży są te zachowane na ciele kobiety z elity kultury Moche, znanej jako "Dama de Cao". Szczątki te stały się kluczowym punktem odniesienia w badaniach nad dawnymi metodami zdobienia ciała.
Na podstawie tych badań przyjęto ogólną tezę, że tatuaże były zarezerwowane głównie dla przedstawicieli wyższych warstw społecznych. Choć były stosunkowo powszechne w całej przedhiszpańskiej Ameryce Południowej – powiedziała PAP Judyta Bąk z Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Niezwykłe odkrycie. Prekolumbijskie tatuaże dokładniejsze niż dzisiejsze
Stan zachowania tatuaży na odkrytych szczątkach jest bardzo zróżnicowany – od doskonale widocznych i dobrze zachowanych wzorów po niemal całkowicie zatarte ślady. Dzięki nowoczesnym metodom badawczym naukowcy mogą dziś lepiej analizować te skomplikowane formy sztuki ciała.
W międzynarodowym projekcie badawczym, w którym uczestniczyła etnolożka i archeolożka Judyta Bąk, zastosowano fluorescencję stymulowaną laserowo (LSF). To pierwsze użycie tej metody do analizy starożytnych tatuaży, co pozwoliło na szczegółowe zobrazowanie nawet najmniejszych wzorów.
Tajemnice prekolumbijskich tatuaży odkryte. Zadziwiająca precyzja i technika
Analizy dotyczyły szczątków z kultury Chancay, przechowywanych w Muzeum Archeologicznym Arturo Ruiza Estrady na Narodowym Uniwersytecie José Faustino Sánchez Carrión w Huacho w Peru. Kultura ta istniała na terenach dzisiejszego Peru w latach 900–1533 n.e., nawiązując relacje handlowe z innymi regionalnymi społecznościami, aż do momentu wchłonięcia przez Imperium Inków.
W badaniach nad kulturą Chancay Pieter van Dalen i Alfredo J. Altamirano podjęli próbę powiązania tatuaży z określonymi grupami społecznymi. Ich odkrycia wskazują, że posiadanie tatuaży było związane głównie z kobietami uzdrowicielkami.
Jednym z najciekawszych przykładów, który badano w ramach projektu, są tatuaże zachowane na szczątkach "wytatuowanego człowieka z Huacho".
Od kaktusa do arcydzieła - jak powstawały prekolumbijskie tatuaże? Nowe badania zaskakują
Szczątki mężczyzny pokryte są licznymi tatuażami, które obejmują niemal całą powierzchnię jego ciała. Wzory te zawierają zarówno proste kształty, jak i bardziej złożone sceny figuralne. Porównując tatuaże człowieka z Huacho z innymi przykładami z kultury Chancay, można przypuszczać, że ich liczba oraz złożoność dekoracji wskazują na szczególną rolę tego mężczyzny w strukturach społecznych tej kultury – podkreśliła Judyta Bąk.
Dzięki wykorzystaniu technologii LSF badacze uzyskali wyraźny obraz tatuaży o grubości linii zaledwie 0,1–0,2 mm. Poziom szczegółowości tych wzorów dorównuje, a w niektórych przypadkach nawet przewyższa współczesne techniki tatuowania. Porównując te linie z innymi formami sztuki, takimi jak ceramika czy malowidła naskalne, można dostrzec ogromny wysiłek włożony w wykonanie tych tatuaży.
Jak wskazano w publikacji, precyzja tatuaży sugeruje użycie wyjątkowo ostrych narzędzi, prawdopodobnie pojedynczej igły kaktusowej lub zaostrzonej kości zwierzęcej.
Tatuaże to jedna z najbardziej skomplikowanych form sztuki odnalezionych w kulturze Chancay do tej pory, stanowiły one część kulturowego i estetycznego rdzenia tej kultury. Badanie pokazuje wyższy poziom złożoności artystycznej w prekolumbijskim Peru niż oczekiwano – podsumowała Judyta Bąk.
Źródło: PAP
