Główne wnioski, jakie Ukraina wyciągnęła z pełnoskalowej inwazji, jasno wyznaczają dalsze priorytety. Dążymy nie tylko do członkostwa w NATO i UE – co pozostaje celem strategicznym – lecz także rozumiemy konieczność wewnętrznej transformacji. Ukraina musi stać się wielokrotnie silniejsza i lepiej zorganizowana: od rozwoju technologii obronnych po zapewnienie sprawnego działania instytucji państwowych. Musimy być na tyle silni, aby dla każdego agresora – czy to Rosji, czy kogokolwiek innego – Ukraina była zbyt twardym orzechem do zgryzienia, by nie dało się nas łatwo rozbić przy użyciu standardowych narzędzi wojskowych i politycznych – oświadczył Krajew, który również jest ekspertem Rady Polityki Zagranicznej "Ukraińska Prysma".
Politolog: Ukraina jest obecnie jedynym takim krajem
W ocenie politologa poza oczywistą odpornością, jaką zdobyły ukraińskie społeczeństwo, instytucje, biznes i gospodarka, Ukraina wydaje się obecnie jedynym krajem zdolnym do funkcjonowania w warunkach pełnoskalowej wojny – zapewniając działanie sektora finansowego i bankowego, instytucji państwowych, utrzymując stabilność społeczną oraz skoordynowaną pracę zaplecza i frontu. To naprawdę ogromne doświadczenie, które zdobył kraj w ciągu czterech lat wojny – stwierdził.
Politolog: Dyplomacja służy Rosji jedynie do zyskania czasu
Zdaniem politologa, ostatnie spotkanie podczas negocjacji Ukrainy, USA i Rosji zostało całkowicie zablokowane przez Rosję z powodu obecności tam głównego negocjatora Rosji Władimira Medinskiego, który zawsze nastawiony jest na kontynuację wojny i zniszczenie Ukrainy. Nie pójdzie na żadne kompromisy, dlatego fakt, że (Władimir) Putin włączył go do ścieżki negocjacyjnej, jasno pokazuje, że Rosjanie wciąż traktują te rozmowy jako rezerwowy wariant. Wciąż są przekonani, że zniszczeniem ukraińskiej armii i infrastruktury osiągną znacznie więcej. Dyplomacja służy im jedynie do zyskania czasu – powiedział.
Według eksperta, gdy rosyjska gospodarka wyczerpie zasoby i nie będzie w stanie utrzymać tempa ofensywy, agresor ponownie ucieknie się do aktywnej dyplomacji.
Skuteczne negocjacje będą możliwe dopiero wtedy, gdy Rosja zacznie traktować dyplomację poważnie. W tym celu należy osłabić jej potencjał wojskowo-ekonomiczny i logistyczny, pozbawiając agresora zasobów do ofensywy i zysków. Dostarczenie Ukrainie maksymalnej ilości broni jest jedyną drogą, która pozwoli odrzucić okupantów, wyczerpać ich gospodarkę i w końcu zmusić Kreml do prawdziwego, konstruktywnego dialogu – podkreślił.
Politolog: Bez zdecydowania Amerykanów będziemy krążyć w kółko
Krajew zauważył, że "bez pokoju przez siłę" nie można liczyć na skuteczne rozwiązania – każda inna dyplomacja pozostanie tylko formalnością. Musimy jasno zdawać sobie sprawę, że dopóki amerykańska pozycja nie stanie się bardziej proaktywna i zdecydowana, negocjacje nie przyniosą efektu i będziemy tylko krążyć w kółko – dodał.
Zdaniem eksperta problem amerykańskiej dyplomacji w tym kontekście polega na braku orientacji na długoterminowy efekt. Zaznaczył, że administracji Trumpa nie zależało na trwałym pokoju, lecz na samym fakcie podpisania zawieszenia broni, które można przedstawić jako wielki sukces polityczny.
Politolog: "Rozejmy" Trumpa rzadko trwały dłużej niż dwa tygodnie
Podobne przypadki widzieliśmy wcześniej w relacjach Konga i Rwandy, Tajlandii i Kambodży czy Izraela z Hamasem. Główne ryzyko polega na tym, że gdy Rosja nieuchronnie złamie ustalenia, nie nastąpi reakcja ze strony USA. Doświadczenie wcześniejszych inicjatyw (Donalda) Trumpa pokazuje, że jego "rozejmy" rzadko trwały dłużej niż dwa tygodnie, po czym po prostu tracił zainteresowanie tematem – przekazał Krajew.
Politolog: Ukraina stała się bardziej realistyczna
W ocenie eksperta na czwarty rok pełnej inwazji Ukraina stała się bardziej realistyczna. Kraj uświadomił sobie, że liberalny porządek światowy i międzynarodowe gwarancje nie zawsze działają, a w krytycznym momencie państwo często pozostaje samo wobec zagrożeń, dlatego musi być wystarczająco silne, by samodzielnie stawić czoła wyzwaniom i przetrwać lub zwyciężyć.
Ważnym elementem jest to, że wobec nieskuteczności obecnego systemu bezpieczeństwa międzynarodowego, Ukraina poszukuje nowych formatów współpracy, rozszerza geografię i skalę partnerstw oraz dąży do poprawy ich jakości, odnosząc przy tym znaczące sukcesy – oświadczył Krajew.