Podczas blisko czteroipółgodzinnego posiedzenia komisji głos zabierali głównie zaproszeni goście. Jako pierwsi głos zabrali eksperci - prawnicy.
- wskazał konstytucjonalista prof. Ryszard Piotrowski z Uniwersytetu Warszawskiego. Zwrócił uwagę na zapisy noweli dotyczące możliwości likwidacji szkoły. Jak mówił, określono w niej tak warunki dopuszczalności likwidacji szkoły, że niezależnie od stanowiska organu prowadzącego głos decydujący ma organ nadzoru pedagogicznego, co narusza artykuł 1. Konstytucji RP. - - powiedział. - - dodał prof. Piotrowski.
Według niego naruszony jest też artykuł 2. Konstytucji . - - wskazał. Przywołał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego mówiące "o prawie do samorządu".
Prof. Piotrowski mówił również o naruszaniu artykułu 16., który głosi, że samorząd samodzielnie wykonuje zadania publiczne,. Wskazał też naruszenie artykułu 12. i 58., który zapewnia wolność zrzeszania się,.
powiedział. Mówił też o naruszeniu Karty Praw Samorządu Terytorialnego, co - jak zaznaczył - jest też naruszeniem artykułu 9. i 91. Konstytucji.
O naruszeniu Konstytucji mówili także prof. Krystian Ziemski i dr Adam Misiejko, przywołali m.in. na artykuł 171. Konstytucji. Głosi on: - . Krytycznie o noweli wypowiedział się też prof. Hubert Izdebski.
Głos zabrakli także samorządowcy, przedstawiciele organizacji pozarządowych, związków zawodowych zrzeszających nauczycieli oraz przedstawiciele rodziców i uczniów. Wszystkie głosy były krytyczne wobec nowelizacji.
Wniosek o odrzucenie nowelizacji
Wniosek o odrzucenie nowelizacji w całości złożył senator Janusz Pęcherz (KO). Poparł go przewodniczący komisji senator Zygmunt Frankiewicz (KO). Deklarację o głosowaniu za odrzuceniem projektu złożył senator Krzysztof Kwiatkowski (niezależny). Nowelizację skrytykował też senator Wadim Tyszkiewicz (niezależny).
- - powiedział Frankiewicz. Dodał, że co do sprzeczności omawianych przepisów z konstytucją to wierzy ekspertom. Wskazał też, że nowelizacją Prawa oświatowego ".
Frankiewicz ocenił, że jest teraz, jaką wywołuje nowelizacja, .
"Nie robimy rewolucji"
Nowelizacji bronili senator Marek Komorowski (PiS) i wiceminister edukacji i nauki Dariusz Piontkowski.
- - powiedział Komorowski. Dodał, że według niego nowelizacja nie jest sprzeczna z konstytucją.
- powiedział Komorowski.
- powiedział zaś wiceszef MEiN.
Za odrzuceniem nowelizacji głosowało 6 senatorów, 2 było przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.
W drugiej połowie stycznia za odrzuceniem przez Senat nowelizacji opowiedziały się także senackie Komisje: Nauki, Edukacji i Sportu oraz Obrony Narodowej.
Założenia nowelizacji
Według nowelizacji dyrektor szkoły lub placówki będzie miał obowiązek – nie później niż na dwa miesiące przed rozpoczęciem zajęć prowadzonych przez stowarzyszenia lub organizacje – uzyskać szczegółową informację o planie działania na terenie szkoły, konspekt zajęć i materiały wykorzystywane na oferowanych zajęciach, a także uzyskać pozytywną opinię kuratora oświaty dla działań takiej organizacji w szkole lub w placówce. Kurator będzie miał 30 dni na wydanie opinii. Udział ucznia w zajęciach prowadzonych przez stowarzyszenia lub organizacje będzie wymagał pisemnej zgody rodziców niepełnoletniego ucznia lub pełnoletniego ucznia. Z procedury tej wyłączono organizacje harcerskie.
W noweli zapisano też, że jeśli dyrektor szkoły lub placówki oświatowej nie zrealizuje zaleceń wydanych przez kuratora oświaty, będzie on mógł wezwać go do wyjaśnienia, dlaczego tego nie zrobił. Jeśli dyrektor nadal nie będzie realizował zaleceń, kurator może wystąpić do organu prowadzącego szkołę lub placówkę z wnioskiem o odwołanie dyrektora w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia. Organ prowadzący będzie miał 14 dni na odwołanie dyrektora, jeżeli tego nie zrobi, to powierzenie stanowiska dyrektora wygaśnie 14 dni po otrzymaniu wniosku. W nowelizacji nie przewidziano drogi odwołania się.
Nowelizacja wzmacnia również pozycję kuratora oświaty, jeśli chodzi o wspólne kompetencje organu prowadzącego i organu nadzoru pedagogicznego. Wszędzie tam, gdzie do tej pory wymagana była opinia kuratora, zapisano, że musi być to opinia pozytywna.
Ponadto wprowadzono do ustawy katalog warunków, jakie muszą być spełnione, by organ prowadzący mógł zlikwidować szkołę lub placówkę.
Wzmocniono też nadzór nad szkołami i placówkami niepublicznymi. Kurator będzie mógł wydać osobie prowadzącej taką szkołę lub placówkę polecenie niezwłocznego umożliwienia wykonania czynności dotyczących nadzoru pedagogicznego.
Nowela wprowadza też możliwość prowadzenia nauki zdalnej z innych powodów, niż COVID-19, o ile zawieszenie zajęć stacjonarnych trwa dłużej niż dwa dni. Daje też możliwość organizowania zdalnego nauczania dla uczniów objętych indywidualnym nauczaniem lub uczniów hospitalizowanych.
Rozszerzono katalog zbierania informacji w Systemie Informacji Oświatowej o zadania dotyczące działań szkoły wobec uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego oraz zajęć rewalidacyjnych oraz dzieci z opinią o wczesnym wspomaganiu rozwoju.
Wprowadzono też zapisy, zgodnie z którymi minister edukacji i nauki umożliwienia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzanie analiz przyczyn nieobecności nauczycieli w pracy z powodu urlopu macierzyńskiego lub czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby, w tym monitorowania przyczyn, skali oraz cykliczności nieobecności w oparciu o dane z Systemu Informacji Oświatowej. Dane mają posłużyć też do badań, prognoz lub opracowań dotyczących nieobecności nauczycieli w pracy wskutek choroby, a także szacowania skutków finansowych zmian przepisów z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Nowelizacja zawiera też przepisy dotyczące funkcjonowania filii szkół artystycznych i oddziałów przysposobienia wojskowego w szkołach ponadpodstawowych.
Na posiedzeniu plenarnym Senat będzie rozpatrywać nowelizację Prawa oświatowego w piątek 4 lutego.
