Czym są Perseidy i jak powstają?
Perseidy to jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów. Jest on obserwowany przez ludzi od tysięcy lat – informacje o prowadzonych obserwacjach Perseid pochodzą już sprzed ponad 2000 lat z Dalekiego Wschodu. To najpopularniejszy deszcz meteorów a wszystko za sprawą jego dużej aktywności. Perseidy są jednym z najchętniej obserwowanych zjawisk na niebie, które możemy podziwiać co roku latem. Orbita tego roju meteorów przecina się każdego roku z orbitą ziemską w dniach od 17 lipca do 24 sierpnia. Maksimum roju widoczne jest na niebie - można je obserwować między 12 i 13 sierpnia.
Nazwa ”Perseidy” wywodzi się od gwiazdozbioru Perseusza. Tak jak wszystkie meteory, również i te wychodzą z jednego punktu na sferze niebieskiej – tzw. radiantu. Ponieważ zdaje się, że ”wyłaniają się” one z konstelacji Perseusza, zyskały one miano Perseidów. Perseidy możemy zauważyć, gdy ziemia przecina orbitę komety 109P/Swift-Tuttle. To właśnie z tej komety pochodzą odłamki skalne czyli meteory, które w tym przypadku za nazywamy Perseidami. Poruszają się one z prędkością około 60 km na sekundę.
Dlaczego Perseidy świecą?
Drobne cząstki pyłu i większe odłamki skalne pochodzą z komety 109P/Swift-Tuttle. Wchodzą w atmosferę ziemską, lecąc z bardzo dużą prędkością, osiągającą od 15 do 75 km/s.
W wyniku tarcia o warstwy atmosfery ulegają one rozgrzaniu do bardzo wysokich temperatur. To powoduje jonizację gazów na drodze ich przelotu. Wtedy zaczynają świecić. Dlatego też Perseidy widziane z Ziemi wyglądają jak podłużne, krótkie refleksy na nocnym niebie.
Kiedy Perseidy są najlepiej widoczne?
Terminy wystąpienia Perseid w 2024 roku.
Perseidy pojawiają się regularnie. Co roku na letnim niebie można zaobserwować to wyjątkowe zjawisko. W Polsce rój Perseidów pojawia się co roku w lipcu i sierpniu. Łatwo go zaobserwować na nocnym niebie. W 2024 – jak każdego roku – Perseidy możemy obserwować od 17 lipca do 24 sierpnia. Jednak szczyt aktywności Perseidów - czyli czas, w którym będzie ich najwięcej - przypada na noc z 12 na 13 sierpnia czyli z poniedziałku na wtorek. Dokładna ilość odłamków jest trudna do oszacowania, jednak ich przeciętna aktywność w ostatnich kilkunastu latach wynosi około 100 ZHR. A to jest równoznaczne z tym, że pojedynczy obserwator może spodziewać się zobaczyć około 100 "spadających gwiazd" w ciągu godziny. To zaś oznacza, że będziemy mogli zaobserwować jedną ze spadających gwiazd częściej niż co minutę.
Perseidy możemy obserwować gołym okiem, zwłaszcza, jeżeli dotyczy to maksimum ich intensywności. Oczywiście, jeżeli chcemy uzyskać lepszy efekt, warto wyposażyć się w teleskop lub lornetkę.
Najlepsze miejsce do obserwacji Perseid
Aby w pełni móc zobaczyć to zjawisko na sierpniowym nocnym niebie, najlepiej udać się za miasto, z dala od sztucznego światła, w miejsce o otwartej przestrzeni. Najlepiej obserwuje się je na bezchmurnym, ciemnym niebie. Obserwacji najbardziej sprzyja Księżyc, który jest akurat w okolicach nowiu. Wtedy jego światło jest na tyle mało intensywne, że nie utrudnia obserwacji spadających gwiazd. Co prawda w tym roku 12 sierpnia przypada I kwadra. Jednak światło księżyca będzie znacznie słabsze niż np.: podczas pełni, bowiem jego tarcza będzie oświetlona tylko w połowie.
Gdzie na niebie będą widoczne Perseidy
Gwiazdozbiór Perseusza znajduje się na północno-wschodnim horyzoncie. Tam też będą widoczne spadające gwiazdy. Meteory widoczne są na całym niebie. Jednak ze względu na parametry orbity komety Swifta-Tuttle’a, Perseidy są najlepiej widoczne na półkuli północnej. Najwięcej spadających gwiazd zazwyczaj obserwuje się w drugiej połowie nocy oraz nad ranem. Wówczas to radiant (niewielki obszar lub punkt na sferze niebieskiej, z którego "rozbiegają się" drogi meteorów należących do danego roju) – który w przypadku Perseid jest gwiazdozbiorem Perseusza – znajduje się wystarczająco wysoko na horyzoncie. Wystarczy położyć się na ziemi i obserwować uważnie nocne niebo.
Gdzie najlepiej oglądać Perseidy? Parki Ciemnego Nieba - idealne miejsca do obserwacji Perseidów
Fani zjawisk astronomicznych mogą pojechać do tzw. Parków Ciemnego Nieba. Są to specjalnie wyznaczone miejsca o bardzo niskim poziomie zanieczyszczeń świetlnych. Stanowią one idealne punkty do obserwacji nieba. Obecnie w Polsce istnieją dwa takie parki:
* Park Gwiezdnego Nieba "Bieszczady”
* Izerski Park Ciemnego Nieba.
Można również obserwować Perseidy z innych miejsc. Najlepsze warunki do obserwacji spadających gwiazd to ciemne niebo, z dala od świateł miejskich. Warto wówczas wyjechać gdzieś poza miasto, albo znaleźć w okolicy bardziej zaciemnione miejsce. Takie jak chociażby polana w parku czy wzniesienie na obrzeżu miasta.
Idealne warunki do obserwacji będą oczywiście poza miastem, z dala od zabudowy miejskiej. Czym ciemniejsze niebo tym lepiej. Bowiem wówczas te jasne błyski na niebie będą najlepiej widoczne. Na rozświeconym światłem miejskim niebie spadające gwiazdy wyglądają o wiele mniej wyraźnie.
