Pistia rozetkowa – co to za roślina
Pistia rozetkowa znana pod nazwą sałata wodna jest to znana roślina ozdobna. Wielu właścicieli ogrodów ma ją na swoich posesjach. Sadzona jest w oczkach wodnych i w akwariach. Ale naturalnie rośnie również w stawach. Jej inne nazwy to: topian osokowaty, sałata nilowa, piscja osokowata czy pistia pływająca
Pistia stosowana jest także jako osłona dla narybku oraz sposób na glony. Bowiem roślina ta zapobiega masowemu rozwojowi glonów w zbiornikach hodowlanych. Części tej rośliny wykorzystywane mogą być również jako karma dla świń i gęsi oraz stosowane jako nawóz. W Chinach młode liście pistii rozetkowej są uznawane jako warzywo jadalne i serwowane w formie gotowanej.
Skąd pochodzi pistia rozetkowa. Pistia rozetkowa (Pistia stratiotes L.) jest rośliną pływającą. Pochodzi ona ze strefy tropikalnej i subtropikalnej, przy czym jej naturalny zasięg jest nieznany. Jednak pierwsza opisana roślina tego gatunku pochodziła z rzeki Nil w rejonie Jeziora Wiktorii w Afryce.
Obecnie możemy ją spotkać wszędzie. Dobrze rośnie w ciepłych wodach. W strefie klimatu tropikalnego pistia występuje jako roślina wieloletnia czyli bylina. Natomiast w klimacie umiarkowanym to zazwyczaj roślina jednoroczna.
Jak wygląda pistia rozetkowa. Pistia przyjmuje formę wolno pływających rozet, złożonych za skupionych, bladozielonych liści. Mają one średnicę do 25 cm. Roślina szybko rozrasta się poprzez tworzenie nowych rozet na końcach krótkich łodyg lub jej długich rozłogów. Najlepiej pistia czuje się w ciepłych wodach. Natomiast jeśli jest uprawiana lub też porasta chłodniejsze zbiorniki wodne, wówczas osiąga ona nieco mniejsze rozmiary.
Liście tej rośliny są szerokoklinowate, lekko karbowane lub zaokrąglone na szczycie. Mają one długość od 2 do 14 cm. Z zewnątrz są matowe, w kolorze jasnozielonym. Ich powierzchnia pokryta jest drobnymi, miękkimi włoskami.
Główną ozdobą pistii rozetkowej są właśnie rozety utworzone przez jej liście. Kwiaty tej rośliny są drobne, słabo widoczne i bardzo rzadkie. System korzeniowy pistii jest złożony z licznych, drobnych, gęsto rozgałęzionych korzeni. Całość osiąga długość do 50 cm. Korzenie tej rośliny są dobrym miejscem schronienia dla młodych, małych ryb.
W jakich warunkach rośnie pistia rozetkowa. Optymalne warunki dla rozwoju tej rośliny to ciepłe wody stojące lub wolno płynące. Dobrze aby woda była miękka lub średnio twarda. Optymalna temperatura to między 22 a 26 stopni Celsjusza. Zaś odczyn pH między 6,5 a 7,5. Pistia dobrze rośnie na stanowiskach słonecznych. Lubi silne i bardzo silne światło.
Roślina bardzo dobrze utrzymuje się na powierzchni. Jej liście pokryte są licznymi włoskami. I to właśnie dzięki gęstym włoskom które pokrywają pistię sprawiają, że utrzymuje się ona na powierzchni wody. Powietrze gromadzące się między włoskami na tyle dużą wyporność pistii, że może ona w naturalnych warunkach utrzymać ciężar ptaków wodnych.
Dlaczego pistia jest zakazana w Polsce
Pistia rozetowa ze względu na łatwość rozrastania się, często uznawana jest za uciążliwy chwast. Mimo niepozornego wyglądu i popularności w Polsce, roślina ta znalazła się na liście IGO czyli inwazyjnych gatunków obcych. A wszystko za sprawą jej szybkiego tempa wzrostu i rozwoju, a także zdolności do nadmiernego wywierania wpływu i zakłócania naturalnych ekosystemów.
Polska nie jest pierwszym krajem, w którym uprawa tej rośliny została wzięta pod lupę. W wielu rejonach świata - w tym USA, uprawa pistii rozetkowej już od dawna jest niedozwolona. Natomiast już od 2 sierpnia 2024 roślina ta trafia także na listę roślin zakazanych w Unii Europejskiej. I to właśnie od tej daty uprawa i posiadanie pistii jest w Polsce surowo zabronione.
Co zatem zrobić, jeśli mamy tę roślinę w naszym ogrodzie? Otóż nowe przepisy zobowiązują właścicieli do zgłoszenia tego faktu do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz otrzymania od niego pozwolenia.
Ponieważ pistia rozetkowa trafiła na listę IGO, to sprzedaż, transport oraz przetrzymywanie tej rośliny bez odpowiednich pozwoleń może poskutkować nałożeniem kary finansowej w wysokości nawet jednego miliona złotych. Zaś w przypadkach skrajnych nawet kary pozbawienia wolności.
