Nowe przepisy o tekstyliach. Jakie obowiązki mają gminy?

Od 1 stycznia 2025 roku wszystkie gminy w Polsce muszą zapewnić możliwość oddawania odpadów tekstylnych. Wynika to z przepisów unijnych dotyczących gospodarki odpadami.

Reklama

Do odpadów tekstylnych zalicza się m.in.:

  • ubrania,
  • obuwie,
  • pościel,
  • zasłony i firany,
  • ręczniki,
  • koce,
  • i inne materiały włókiennicze.

Gminy mają obowiązek o organizować system ich odbioru. Najczęściej odbywa się to przez PSZOK, czyli Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. W wielu miastach pojawiają się też dodatkowe rozwiązania, np. kontenery na tekstylia, zbiórki mobilne, czyli specjalne akcje odbioru odpadów w różnych częściach miasta lub gminy. Odpady włókiennicze pakowane są wtedy w specjalne worki i odbierane razem z innymi odpadami np. wielkogabarytowymi.

Gdzie wyrzucać stare ubrania i buty?

Podsumowując, najpewniejszym rozwiązaniem jest oddanie starych ubrań i butów do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych. To miejsce gdzie gminy mają obowiązek przyjmować odpady tekstylne zgodnie z nowymi przepisami.

Warto też sprawdzać lokalny harmonogram odbioru odpadów, aby nie przegapić zbiórki tekstyliów przez gminy albo wyrzucać ubrania do kontenerów na odzież. Te rozwiązania mają ułatwić mieszkańcom segregację odpadów tekstylnych, zwłaszcza w miejscowościach, gdzie PSZOK znajduje się daleko lub dojazd do niego jest utrudniony.

A jeśli ubrania są w dobrym stanie można je również oddać potrzebującym, przekazać do punktów zbiórki odzieży, sprzedawać lub oddać do second handów.

Reklama

Dlaczego nie wolno wyrzucać ubrań do zmieszanych?

Tekstylia nie mogą już trafiać do odpadów zmieszanych. Powód jest prosty. Ogromna cześć tekstyliów nadaje się do recyklingu. Z materiałów włókienniczych można produkować m.in.

  • włókniny techniczne,
  • materiały izolacyjne,
  • czyściwa przemysłowe.

Jeśli stare ubrania, buty i inne materiały włókiennicze trafią do odpadów zmieszanych, zwykle kończą na składowisku.

Czy poliester można wyrzucać do plastiku?

Nie. Choć poliester jest tworzywem sztucznym ubrania wykonane z tego materiału wciąż traktowane są jako tekstylia, a nie plastik. Dlatego nie wolno wrzucać ich do żółtego pojemnika na tworzywa sztuczne.

Wyjątki od nowych zasad. Jakie tekstylia można wrzucać do odpadów zmieszanych?

Niektóre tekstylia można jednak wrzucać do odpadów zmieszanych. Dotyczy to przede wszystkim szmat używanych do sprzątania, które są mocno zabrudzone i nie nadają się do recyklingu. Chodzi np. o stare ścierki, zniszczone ręczniki, fragmenty materiałów używane do sprzątania.

Jeśli jednak tekstylia są zabrudzone substancjami chemicznymi, tj. farba olejna, smary, oleje, chemikalia, powinny trafić do PSZOK, ponieważ mogą być traktowane jako odpady problemowe.

Jakie kary grożą za wyrzucanie ubrań do kosza?

Nieprawidłowa segregacja odpadów może oznaczać realne konsekwencje finansowe. Najczęściej gmina nalicza tzw. opłatę podwyższoną, która może wynosić nawet czterokrotność standardowej opłaty za odbiór śmieci. W skrajnych przypadkach za nieprzestrzeganie zasad segregacji można otrzymać mandat do 500 zł, a jeśli sprawa trafi do sądu, grzywna może sięgnąć nawet 5000 zł.

Dlaczego wprowadzono nowe przepisy?

Zmiany są częścią unijnych działań na rzecz ograniczenia odpadów tekstylnych w Europie. Co roku wyrzuca się miliony ton ubrań, z których duża część mogłaby zostać ponownie wykorzystana lub przetworzona.

Dlatego od 2025 roku państwa Unii Europejskiej muszą wprowadzić obowiązkową selektywną zbiórkę tekstyliów, aby zwiększyć poziom recyklingu i zmniejszyć ilość odpadów trafiających na składowiska.