"Trudno pojąć intencje ludzi, którzy niszczą pamięć Lecha Wałęsy. Bronisław wybaczył krzywdy, których sam doświadczał i wybaczał ludziom, którzy krzywdzili innych" - mówił Adam Minichnik. Rozległy się brawa wśród gości, ale prezydent Lech Kaczyński nie klaskał.

Michnik wypomniał też "Naszemu Dziennikowi" - choć nie wymienił gazety z nazwy - artykuł, w którym wypominano Bronisławowi Geremkowi m.in. przynależnosć do PZPR. "Te ostatnie niegodziwości, ten nikczemny artykuł w jednym z dzienników przyznających się do katolicyzmu, to artykuł według najlepszych wzorów bolszewickiej propagandy" - mówił naczelny "GW".

Prezydent: Był jednym z twórców sukcesu "Solidarności"

"W czasach powstawania pierwszej <Solidarności> Bronisław Geremek wykazał się wielką intelektualną klasą" - mówił wcześniej prezydent Lech Kaczyński. Powiedział wiele ciepłych słów, ale większość odnosiła się jednak do działalności opozycyjnej Geremka z czasów PRL.

"Dzięki niemu, przy jego olbrzymiej osobistej roli, dzieje <Solidarności> nie zakończyły się w marcu 1981 roku, czyli w dniach, w których wzywaliśmy już do zbrojnej walki z agresją" - mówił prezydent po oficjalnym odegraniu hymnów: polskiego i Unii Europejskiej.

Lech Kaczyński podkreślił też, że w latach stanu wojennego Bronisław Geremek "stał się intelektualną podporą opozycji". W przemówieniu jednak skupiał się na analizie działalności Bronisława Geremka w latach 80. "O okrągłym stole oraz o okresie, w którym Bronisław Geremek był ministrem spraw zagranicznych, już mówiono" - dodał.

"W 1991 roku przy powoływaniu rządu Jana Olszewskigo padła propozycja, by pokierował MSZ. Wtedy jednak okazało się to niemożliwe. Sześć lat później wszystkie ugrupowania zgodziły się na to, co oznacza, że Polska zmieniała się na lepsze" - zakończył prezydent.

"Rozmowa o Tobie, to rozmowa o Polsce"

Premier Donald Tusk skupił się z kolei na tym, jaką rolę odegrał Bronisław Geremek jako pedagog. "Dla mnie byłeś przede wszystkim nauczycielem. Uczyłeś, że słowo <Solidarność> zobowiązuje do przedkładania rozmowy ponad krzyk, dialogu ponad konflikt. Uczyłeś nas, że polityka to w pierwszym rzędzie sztuka oszczędzania ludziom zgryzoty konfliktów i krzywdy. Mówiłeś, że polityka musi przede wszystkim służyć pokojowi" - mówił Donald Tusk nad grobem profesora.

"Zapewniam Cię Bronku, że dzisiejsza rozmowa o Tobie jest naszą rozmową o Polsce" - takimi słowami skończył z kolei przemawiać Tadeusz Mazowiecki w katedrze św. Jana, gdzie odbywała się msza żałobna. Gdy były premier schodził z ołtarza, tłum żałobników bił brawo ze wzruszenia.

"Było w jego życiu widoczne doświadczenie człowieka ocalałego z getta. Z racji swego żydowskiego pochodzenia, stawał się często celem jadowitej nienawiści. A mimo wszystko, jego Polska - Polska, której był synem - była Polską innego wymiaru" - mówił Tadeusz Mazowiecki.

W podobnym tonie wypowiadał się prezydent Lech Wałęsa. "Panie Bronku, pan był największym z Polaków i największym z patriotów. Dziękuję" - mówił były prezydent.

Pożegnanie z wojskowymi honorami

Podczas uroczystości obok siebie stali byli prezydenci Kaczorowski, Wałęsa i Kwaśniewski. Przed nimi Lech Kaczyński. Obecni też byli premierzy i ministrowie oraz zagraniczni goście. Za duszę profesora modliło się w kościele około 1500 osób, w tym 800 oficjeli.

Nabożeństwo odprawiali arcybiskupi Kazimierz Nycz i Tadeusz Gocłowski. W świątyni oprócz Lecha Wałęsy i Tadeusza Mazowieckiego, głos zabrali również byli ministrowie Janusz Onyszkiewicz i Henryk Samsonowicz.

Bronisław Geremek spoczął na Powązkach przy grobie swego przyjaciela Jacka Kuronia. Podczas tej części uroczystości poza prezydentem i premierem przemawiał też szef Parlamentu Europejskiego Hans-Gert Poettering oraz ostatni żyjący przywódca powstania w Getcie Warszawskim Marek Edelman.

Uroczystościom nadano ceremoniał wojskowy, m.in. oddano salwę honorową. Odegrano hymny: Polski i Unii Europejskiej, której profesor Geremek był wielkim entuzjastą.

Bronisław Geremek - działacz opozycji antykomunistycznej, poseł na Sejm, minister spraw zagranicznych w latach 1997-2000, poseł do Parlamentu Europejskiego - zginął w niedzielę w wypadku samochodowym. Miał 76 lat.