Piece na gaz będą zakazane? Padły konkretne daty

Koniec dotacji do kotłów gazowych

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy pieniędzy. Od 1 stycznia 2025 roku państwa członkowskie UE nie mogą wspierać finansowo instalacji indywidualnych kotłów opartych na paliwach kopalnych. Wprost mówi o tym dyrektywa (UE) 2024/1275, czyli nowa wersja EPBD.

W art. 17 ust. 15 zapisano, że od dnia 1 stycznia 2025 r. państwa członkowskie nie udzielają żadnych zachęt finansowych do instalacji indywidualnych kotłów zasilanych paliwami kopalnymi, z wyjątkiem kotłów wybranych do inwestycji przed 2025 r.

W praktyce oznacza to koniec dotacji, dopłat i ulg podatkowych na nowe kotły gazowe, olejowe czy inne urządzenia wykorzystujące wyłącznie paliwa kopalne. To duża zmiana, zwłaszcza w Polsce, gdzie jeszcze niedawno piece gazowe były wspierane m.in. w programie "Czyste Powietrze".

Zakaz pieców gazowych? UE studzi emocje

Wbrew obiegowym opiniom Unia Europejska nie wprowadza zakazu używania pieców gazowych. Jeśli kocioł działa sprawnie i spełnia normy bezpieczeństwa, można z niego korzystać nadal – bez żadnych sankcji. Nowe przepisy nie nakazują wymiany istniejących instalacji. Zmieniają się jednak zasady przy:

nowych inwestycjach,

dużych remontach,

korzystaniu z publicznych programów wsparcia.

Kluczowe staje się to, czym kocioł jest zasilany. Dyrektywa jasno rozróżnia paliwa kopalne od odnawialnych. W dokumencie zapisano, że kotły zasilane biomasą oraz paliwami odnawialnymi są traktowane jako urządzenia wykorzystujące energię odnawialną jako techniczne systemy budynkowe. To oznacza, że gaz w nowej formie – biometan, biogaz czy wodór – pozostaje w grze.

Nowe domy tylko bezemisyjne. UE wskazała graniczne terminy

Największe zmiany dotyczą nowego budownictwa. Od 2030 roku wszystkie nowe budynki w Unii Europejskiej mają być budynkami o zerowej emisji. Wcześniej obowiązek obejmie sektor publiczny.

Zgodnie z dyrektywą, państwa członkowskie zapewniają, aby nowe budynki były budynkami bezemisyjnymi zgodnie z art. 11:

a) od dnia 1 stycznia 2028 r. – w przypadku nowych budynków będących własnością instytucji publicznych; oraz

b) od dnia 1 stycznia 2030 r. – w przypadku wszystkich nowych budynków.

W praktyce oznacza to obowiązek stosowania OZE: pomp ciepła, paneli fotowoltaicznych, kolektorów słonecznych. Kotły gazowe mogą się pojawić jedynie jako element systemów hybrydowych, np. w połączeniu z pompą ciepła lub instalacją PV.

Remont domu? Ogrzewanie musi spełnić nowe normy

Dyrektywa EPBD obejmuje także modernizacje budynków. Przy tzw. ważniejszej renowacji – czyli głębokiej termomodernizacji – właściciel będzie musiał dostosować system grzewczy do minimalnych wymagań energetycznych. To oznacza, że stare, nieefektywne systemy – w tym klasyczne piece gazowe – mogą nie spełnić nowych standardów po 2030 roku.

Czym jest "budynek o zerowej emisji"? UE wyjaśnia

Choć termin brzmi skomplikowanie, jego sens jest prosty: budynek ma zużywać jak najmniej energii i nie emitować CO₂ z paliw kopalnych. W dyrektywie czytamy:

"Budynek bezemisyjny oznacza budynek o bardzo wysokiej charakterystyce energetycznej określonej zgodnie z załącznikiem I, wymagający zerowej lub bardzo małej ilości energii, niewytwarzający na miejscu emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych i wytwarzający zerowe lub bardzo małe ilości operacyjnych emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z art. 11".

W praktyce chodzi o dobrą izolację, nowoczesne systemy sterowania i energię z OZE – produkowaną lokalnie lub dostarczaną z odnawialnych sieci ciepłowniczych.

Gaz w nowej roli: hybrydy, biometan i wodór

Unia nie przekreśla gazu całkowicie, ale zmienia jego rolę. Preferowane będą technologie wykorzystujące paliwa odnawialne: biometan, biogaz czy wodór. Kotły przystosowane do tych paliw nie będą objęte ograniczeniami. To ważny sygnał dla branży i właścicieli domów: przyszłość to nie całkowite odejście od gazu, lecz jego transformacja w paliwo niskoemisyjne.

Co z istniejącymi piecami gazowymi w Polsce?

W Polsce działa ponad 3,5 mln kotłów gazowych i większość z nich może pracować dalej. Unijne przepisy nie nakazują ich likwidacji. Zmiany pojawią się dopiero przy wymianie urządzenia, ubieganiu się o dotację lub generalnym remoncie.

Zapowiadane są też zmiany w krajowych programach wsparcia. Preferowane będą rozwiązania łączące gaz z odnawialnymi źródłami energii.

Dlaczego UE wprowadza nowe przepisy?

Powód jest prosty: budynki odpowiadają za ogromną część zużycia energii i emisji CO₂ – więcej niż transport drogowy. Jeśli Europa chce osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 roku, sektor ogrzewnictwa musi przejść głęboką transformację.

Zamiast natychmiastowych zakazów, UE stawia na kolejne etapy:

2025 r. – koniec dotacji do kotłów na paliwa kopalne,

2030 r. – bezemisyjne nowe budynki,

2040–2050 r. – stopniowe odejście od paliw kopalnych.

To ewolucja, nie rewolucja – ale kierunek został już jasno wyznaczony.