Dziennik Gazeta Prawana logo

Kto napisał Biblię? Sztuczna inteligencja odkrywa "prawdopodobnych autorów"

27 lutego 2026, 09:47
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
religia, Biblia, krzyż, nauka
Kto napisał Biblię? Sztuczna inteligencja odkrywa "prawdopodobnych autorów"/ShutterStock
Kto naprawdę stoi za autorstwem Biblii? Czy sztuczna inteligencja zakończyła spory uczonych? Jej zaawansowane algorytmy przeanalizowały teksty Starego i Nowego Testamentu, dostarczając przełomowych wniosków na temat ich twórców.

AI zbadało Biblię

Przełomowe izraelskie badanie wykorzystuje sztuczną inteligencję i narzędzia statystyczne do identyfikacji odcisków językowych w Biblii. Naukowcy wykazali, że możliwe jest zidentyfikowanie różnych stylów pisma w Biblii na podstawie częstotliwości występowania określonych słów i wzorców językowych. Wykorzystując model oparty na sztucznej inteligencji oszacowano prawdopodobnych autorów. Badanie, przeprowadzone przez Uniwersytet w Hajfie we współpracy z Uniwersytetem Reichmana, zostało opublikowane w czasopiśmie PLOS ONE.

Badacze byli w stanie wyróżnić trzy dobrze znane grupy pism biblijnych: wczesne teksty z Księgi Powtórzonego Prawa, teksty z Ksiąg Proroków Dawnych (Księga Jozuego, Sędziów, Samuela i Królów) oraz pisma kapłańskie, znajdujące się głównie w Księdze Kapłańskiej i innych częściach Tory.

Zdaniem badaczy, zastosowana przez nich metoda pozwala na przypisanie kolejnych rozdziałów biblijnych do jednej z tych grup autorów, nawet jeśli tożsamość autora jest nieznana.

"To może zmienić nasze rozumienie rozwoju Biblii"

Odkryliśmy, że każda grupa pisarzy miała inny odcisk palca językowego – nawet w popularnych słowach, takich jak „nie”, "który” czy "król" – mówił prof. Israel Finkelstein, kierownik Wydziału Archeologii i Kultur Morskich Uniwersytetu w Hajfie i jeden z autorów badania. Opracowana przez nas metoda pozwala precyzyjnie wykryć te różnice. To nowe narzędzie naukowe, które empirycznie potwierdza idee, które do tej pory opierały się głównie na interpretacji – i może zmienić nasze rozumienie rozwoju Biblii.

Pytanie o to, kto napisał Biblię i w jakich okolicznościach historycznych, zaprząta biblistów od wieków. Biblia miała być pisana przez długi czas przez różnych autorów w różnych miejscach. Jednak pomimo dziesięcioleci szczegółowej analizy, nie istniała żadna metoda oparta na danych, która pomogła by zbadać różnice.

Zespół badawczy opracował model analizujący częstotliwość występowania poszczególnych kombinacji wyrazów w tekście biblijnym. Model porównał rozdziały na podstawie wzorców użycia języka i zaoferował ilościową metodę przypisywania każdego rozdziału do określonego stylu pisania – powiedziała dr Faigenbaum-Golovin.

W drugiej fazie badacze zastosowali swój model do dodatkowych rozdziałów, których styl pisania był przedmiotem sporów w literaturze naukowej. Celem było sprawdzenie, czy metoda ta może być wykorzystana do celów badawczych – identyfikacji stylu pisania rozdziałów, co do których nie ma konsensusu naukowego – powiedział inny badacz.

Co odkryli naukowcy?

Naukowcy odkryli, że styl biblijny można zidentyfikować na podstawie słownictwa i wzorców frazeologicznych. Jedną z głównych zalet tej metody jest możliwość wyjaśnienia własnych wniosków poprzez wskazanie konkretnych słów lub wyrażeń, które doprowadziły do ​​klasyfikacji rozdziału – zauważył inny naukowiec.

Biblia powstawała przez wieki i w różnych kontekstach – niektórzy w Jerozolimie, inni podczas niewoli babilońskiej. Możliwość wykrycia cech językowych każdej grupy pomaga nam lepiej zrozumieć ewolucję tekstu biblijnego – podsumowali.

Naukowcy zapowiedzieli, że zamierzają użyć AI, by analizować starożytne teksty.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj