Dziennik Gazeta Prawana logo

Niezwykłe odkrycie w kosmosie. Stoją za nim Polacy

19 kwietnia 2024, 14:56
Ten tekst przeczytasz w 2 minuty
Droga Mleczna nad teleskopem projektu OGLE
Droga Mleczna nad teleskopem projektu OGLE w Obserwatorium Las Campanas w Chile. Symbol gwiazdy wskazuje położenie nowo odkrytej cefeidy OGLE-GD-CEP-1884 na niebie. Pozostałe żółte kropki to inne znane cefeidy, w większości odkryte przez projekt OGLE/Materiały prasowe
Astronomowie z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego odkryli cefeidę klasyczną o najdłuższym okresie pulsacji w naszej Galaktyce.

Nowo zidentyfikowana gwiazda została wyselekcjonowana przez profesora Igora Soszyńskiego, światowego lidera badań nad gwiazdami zmiennymi. Za odkryciem stoi zespół badawczy OGLE kierowany przez profesora Andrzeja Udalskiego.

Rekordowy okres pulsacji

Cefeida otrzymała oznaczenie katalogowe OGLE-GD-CEP-1884. Pulsuje ona z okresem 78,14 dni, czyli prawie o 10 dni dłuższym niż wynosi okres pulsacji dotychczasowej rekordzistki, cefeidy S Vulpeculae - podało Obserwatorium w komunikacie.

Nowo odkryta gwiazda należy do nielicznej grupy cefeid o ekstremalnie długich okresach pulsacji. "Cechą tego typu obiektów jest ich duża jasność, co wykorzystywane jest do mierzenia odległości do galaktyk położonych nawet 300 milionów lat świetlnych od nas" - czytamy.

Dotychczas ani jeden obiekt tego typu nie był znany w naszej Galaktyce. Gwiazda OGLE-GD-CEP-1884, mimo że jest ponad 25 tys. razy jaśniejsza od Słońca, "nie była wcześniej prawidłowo zaklasyfikowana jako cefeida, ponieważ znajduje się za grubą warstwą materii międzygwiazdowej, która pochłania światło biegnące od obiektu, szczególnie w niebieskiej części widma". 

Za odkryciem stoją wieloletnie obserwacje fotometryczne gwiazdy prowadzone w świetle czerwonym przez zespół OGLE w połączeniu z pomiarami prędkości radialnych wykonanymi przez teleskop kosmiczny Gaia. 

"Odkrycie tego obiektu wskazuje, że Droga Mleczna nie jest wyjątkiem wśród innych galaktyk pod względem występowania długookresowych cefeid" - zauważa Obserwatorium.

Najjaśniejsza i najmłodsza

Co więcej, OGLE-GD-CEP-1884 to nie tylko najjaśniejsza, ale też prawdopodobnie najmłodsza znana cefeida klasyczna w Drodze Mlecznej. Wiek gwiazdy został oszacowany na 22 miliony lat.

Odkrycie przyczyni się do dokładniejszej kalibracji zależności okres-jasność dla cefeid oraz do lepszego zrozumienia ewolucji masywnych gwiazd - wskazują polscy astronomowie.

Czym są cefeidy?

Cefeidy klasyczne to masywne gwiazdy zmienne o niezwykle ważnym zastosowaniu astrofizycznym. "W 1924 roku amerykański astronom Edwin Hubble wykorzystał spełnianą przez cefeidy zależność okres-jasność do udowodnienia, że Wszechświat składa się z niezliczonej liczby galaktyk, a nie, jak wcześniej sądzono, tylko z naszej Drogi Mlecznej. Kilka lat później cefeidy obserwowane w sąsiednich galaktykach posłużyły Hubble'owi do odkrycia faktu rozszerzania się Wszechświata, co w niedługim czasie doprowadziło do sformułowania teorii Wielkiego Wybuchu" - zwracają uwagę Polacy.

I dodają, że "dzisiaj cefeidy klasyczne są powszechnie wykorzystywane do mierzenia odległości międzygalaktycznych oraz do badania struktury galaktyk. Między innymi na cefeidach opiera się najdokładniejszy obecnie pomiar stałej Hubble'a".

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj