Dziennik Gazeta Prawana logo

Kontrowersje wokół pamięci o Powstaniu Warszawskim. Stołeczny ratusz odcina się od pomysłu czczenia Armii Ludowej

31 lipca 2018, 07:48
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
Powstanie Warszawskie
Powstanie Warszawskie/PAP
W programie uroczystości związanych z 74. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego uwzględniono wydarzenia dedykowane Armii Ludowej. Tej samej, której ulicę chwilę wcześniej nakazano zdekomunizować.

W środę planowane jest złożenie kwiatów i zapalenie zniczy w miejscach pamięci (m.in. pod tablicami pamięci w kilku miejscach Warszawy oraz na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach). Z kolei 26 sierpnia przy ul. Freta 16 stanie straż honorowa oraz odbędą się uroczystości w miejscu, gdzie zginęli oficerowie Sztabu Głównego Armii Ludowej. Godzinę później przy kwaterze Armii Ludowej na Powązkach będzie miał miejsce apel poległych.

Kontrowersje budzi to, że Armia Ludowa została ujęta w oficjalnym programie obchodów (tak było też rok temu). ‒ ‒ ocenia Michał Szpądrowski, rzecznik prasowy warszawskiego okręgu Prawa i Sprawiedliwości.

Od sierpnia 2017 r. publiczne postrzeganie AL zmieniło się, m.in. wskutek ustawy dekomunizacyjnej, zakazującej propagowania komunizmu i innych ustrojów totalitarnych w przestrzeni publicznej (wskutek czego samorządy musiały zmieniać m.in. nazwy ulic, które mogły kojarzyć się z komunizmem).

Zdaniem niektórych polityków PiS taka sytuacja nie powinna mieć miejsca, a przynajmniej nie w kontekście upamiętniania stołecznego zrywu z 1944 r.

W listopadzie 2017 r. decyzją wojewody mazowieckiego Zdzisława Sipiery (PiS) w stolicy zmieniono nazwy ok. 50 ulic. W ramach tej operacji jedna z większych stołecznych arterii ‒ al. Armii Ludowej ‒ została przemianowana na ul. Lecha Kaczyńskiego. Za zmianą nazwy al. Armii Ludowej opowiadał się Instytut Pamięci Narodowej (IPN). ‒ „Gwardia Ludowa (GL) została utworzona w 1942 r. jako zbrojne ramię stalinowskiej konspiracji PPR, ściśle podporządkowanej ośrodkom dowódczym w ZSRS. Na początku 1944 r. GL faktycznie została przemianowana na Armię Ludową (AL) ‒ była jej trzonem i podstawową częścią składową. Mimo propagandowych haseł, ukierunkowanych na wykreowanie AL jako siły zbrojnej polskiego podziemia, do końca pozostała formacją realizującą priorytety sowieckiej racji stanu i narzędziem polityki Stalina wobec Polski” ‒ wynika z oceny IPN.

Po skardze miasta wojewódzki sąd administracyjny uchylił decyzje wojewody, w tym dotyczące ul. Lecha Kaczyńskiego, ale wojewoda zapowiedział skargi kasacyjne na wyroki do NSA. Niezależnie od tego stanowisko IPN odnośnie do roli, jaką do odegrania miała AL, jest jednoznaczne.

Stołeczny ratusz, choć o upamiętnieniu Armii Ludowej wspomina w oficjalnym informatorze o obchodach, podpisanym przez Hannę Gronkiewicz-Waltz, to od sprawy się dystansuje. Wyjaśnia, że to środowisko kombatantów Armii Ludowej chce upamiętnić żołnierzy poległych w czasie Powstania.

‒ wyjaśnia Magdalena Łań ze stołecznego ratusza.

Sprawa Armii Ludowej to niejedyna kontrowersja wokół powstańczych uroczystości. W niedzielę w trakcie uroczystości w Muzeum Powstania Warszawskiego, na których obecny był m.in. prezydent Andrzej Duda, przemawiał 95-letni powstaniec. Twierdził, że zryw upadł przez „złych dowódców”. Jego wypowiedź próbowano przerwać, co nie umknęło uwadze mediów. Weteran apelował do prezydenta Andrzeja Dudy o Virtuti Militari dla uczestników Powstania.

Część powstańców w rozmowach z DGP twierdzi, że nie wybiera się na uroczystości z powodu… upałów. ‒ Nie wszyscy mamy siły stać na pełnym słońcu. Szkoda, że nie pomyślano o jakimś zadaszeniu ‒ żali się jeden z weteranów. Uwagę na ten problem zwraca Fundacja Pamięci o Bohaterach Powstania Warszawskiego. ‒ Czy spotkanie kombatantów z władzami powinno odbywać się w samo południe, w upalny i duszny dzień? Trzeba pomyśleć o budowie zadaszeń nad miejscami obchodów lub przeniesienie ich do schłodzonych pomieszczeń ‒ apeluje fundacja. 

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło Dziennik Gazeta Prawna
Zapisz się na newsletter
Świadczenia, emerytury, podatki, zmiany przepisów, newsy gospodarcze... To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik Radzi. Chcesz się dowiedzieć, kto może przejść na wcześniejszą emeryturę? A może jakie ulgi można odliczyć od podatku? Kto może otrzymać środki w ramach renty wdowiej? Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj