"Odsyłam Panu otrzymane zaproszenie na uroczystości pod Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy, z okazji 75. rocznicy powołania Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych" - czytamy w liście Michaela Schudricha do szefa urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych - informuje "Gazeta Wyborcza".  Zdaniem naczelnego rabina Polski, "zorganizowanie tych uroczystości znieważa pamięć wszystkich obywateli Polski poległych w walce z Niemcami". "Zaproszenie mnie do wzięcia w nich udziału traktuję jako osobistą zniewagę. Szalom" - podsumowuje Schudrich.

Jan Józef Kasprzyk: Brygada nigdy nie kolaborowała z Niemcami

Sprawę skomentował szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk. Brygada Świętokrzyska nigdy nie kolaborowała z Niemcami. Powielanie takiej tezy to powielanie czarnej legendy Brygady Świętokrzyskiej, która została stworzona w okresie zniewolenia komunistycznego - powiedział

W najbliższą niedzielę odbędą się uroczystości 75. rocznicy powstania Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych. Podczas tych uroczystości zostanie odprawiona msza św. w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w intencji żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, odbędzie się również uroczysty apel pamięci z udziałem Wojska Polskiego przy Grobie Nieznanego Żołnierza - poinformował Kasprzyk na środowym briefingu w Warszawie.

Według Kasprzyka, uroczystości te są dopełnieniem tego, co stało się dwa lata temu. Jak przypomniał, wówczas 75. rocznica utworzenia Narodowych Sił Zbrojnych została uczczona przez Sejm RP przez aklamację uchwałą, w której uznano iż Narodowe Siły Zbrojne były formacją, która dobrze zasłużyła się ojczyźnie. Brygada Świętokrzyska NSZ powstała 11 sierpnia 1944 r. Jej żołnierze walczyli z Sowietami, Niemcami, z bandami rabunkowymi, które grabiły ludność cywilną. Brygada Świętokrzyska współpracowała w czasie akcji +Burza+ z oddziałami batalionów chłopskich i AK" - zauważył.

Szef UDSKiOR podkreślił, że Brygada Świętokrzyska nigdy nie kolaborowała z Niemcami i to trzeba bardzo wyraźnie powiedzieć. Jego zdaniem, powielanie takiej tezy to powielanie czarnej legendy Brygady Świętokrzyskiej, która została stworzona w okresie zniewolenia komunistycznego". Przypomniał, że w styczniu 1945 r. Brygada stoczyła krwawe walki z oddziałami Wermachtu i podjęła decyzję przebicia się na Zachód.

Uroczystości 75. rocznicy powstania Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych objął patronatem narodowym prezydent Andrzej Duda, co wywołało kontrowersje. List do prezydenta napisali potomkowie oficerów Armii Krajowej ze Zgrupowań Świętokrzyskich AK. Wyrazili oni m.in. niezrozumienie, "jak można patronować rocznicy powołania kolaboranckiej formacji zbrojnej, co oznacza aprobatę jej celów i metod walki".

Brygada Świętokrzyska NSZ powstała w 1944. Jej dowódcą ds. zadań specjalnych był kapitan Hubert "Tom" Jura, kolaborant gestapo, koordynujący współpracę tego oddziału z Niemcami. Brygada oskarżana jest m.in o zlikwidowanie 11 jeńców radzieckich - prowadziła bowiem początkowo głównie walkę z Armią Ludową, partyzantką radziecką i Batalionami Chłopskimi. Do tego od grudnia 1944 do 5 maja 1945 oddział szedł na Zachód bez walki z Niemcami. Brygada otrzymywała od hitlerowców wyżywienie i broń, a w sztabie znaleźli się oficerowie SS oraz podoficerowie regularnych wojsk. W ostatnich dniach 1945 oddział zaczął jednak walczyć z Niemcami (m.in 5 maja wyzwolono obóz koncentracyjny w Holiszowie), co dało jej status siły sojuszniczej i pozwoliło nawiązać kontakt z wojskami amerykańskimi.