Kto powinien płacić abonament?
Pobieraniem abonamentu RTV zajmuje się Poczta Polska i tam m.in. można znaleźć szczegółowe informacje dotyczące zasad jego opłacania. Odnośnie reguł obowiązujących zwykłych Kowalskich, Poczta Polska przypomina: "osoby fizyczne wnoszą jedną opłatę abonamentową, niezależnie od ilości używanych odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych w tym samym gospodarstwie domowym oraz w samochodzie stanowiącym ich własność. Gospodarstwem domowym w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych, jest zespół osób mieszkających i utrzymujących się wspólnie lub jedna osoba utrzymująca się samodzielnie".
Zwolnienia z abonamentu RTV – zasady
Poczta Polska w swoim wykazie uprawnionych do zwolnienia od opłat abonamentowych dzieli tę grupę zwolnionych z abonamentu na podstawie przepisów ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz uprawnionych na podstawie "odrębnych przepisów". Chodzi tu m.in. o ustawę o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Warto też pamiętać, że stwierdzenie, że jakaś grupa jest "zwolniona z opłacania abonament RTV", to jest to pewne uproszczenie. Zwolnienie nie działa automatycznie i w zdecydowanej większość przypadków swoje uprawnienia trzeba potwierdzić odpowiednimi dokumentami. Wyjątkiem są osoby które ukończyły 75. rok życia. W ich przypadku uprawnienie do zwolnienie z abonamentu Poczta Polska ustala automatycznie na podstawie danych z rejestru PESEL.
Zwolnienia z abonamentu RTV – seniorzy i osoby z orzeczeniami o niezdolności do pracy
Listę zwolnionych z abonamentu RTV otwierają osoby, które mają orzeczenia o:
- zaliczeniu do I grupy inwalidów,
- całkowitej niezdolności do pracy,
- znacznym stopniu niepełnosprawności,
- trwałej lub okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Drugą grupą są seniorzy, którzy ukończyli 75. rok życia. Zwolnieni z obowiązku opłacania abonamentu radiowo-telewizyjnego są też wszyscy otrzymujący świadczenia pielęgnacyjne lub specjalne zasiłki opiekuńcze, ewentualnie rentę socjalną.
Zwolnienia z abonamentu RTV: osoby niesłyszące i niewidzących
Czwartą i piątą grupą osób uprawnionych do zwolnienia z abonamentu RTV są osoby niesłyszące i niewidome. W obu przypadkach zastosowano ściśle określone kryteria uprawniające do zwolnień. W przypadku niesłyszących mowa o osobach, u których stwierdzono całkowitą głuchotę lub obustronne upośledzenie słuchu (mierzone na częstotliwości 2 000 Hz o natężeniu od 80 dB). W przypadku niewidomych chodzi o osoby, których ostrość wzroku nie przekracza 15 proc.
Abonament RTV: emeryci i uprawnieni do zasiłku rodzinnego
Kolejne dwa rodzaje zwolnień dotyczą osób starszych które ukończyły 60 lat oraz mają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia w w roku poprzedzającym. W 2023 r. dotyczy to emerytów, których miesięczna emerytura nie przekracza kwoty 3173,08 zł brutto.
Jak czytamy w wykazie Poczty Polskiej, siódmą grupą osób zwolnionych z abonamentu są osoby "spełniające kryteria dochodowe, określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych" (czyli np. uprawnione do zasiłku rodzinnego). Kryteria te spełniają osoby, których dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku rodziny, której członkiem jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, ta kwota to 764 zł.
Zwolnienia z abonamentu RTV: bezrobotni i pobierający zasiłki
Ósmą grupą osób zwolnionych z opłat za abonament radiowo-telewizyjny są ci, którzy mają prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Mowa np. o zasiłkach stałych, zasiłkach okresowych, zasiłkach na usamodzielnienie czy o pomocy wypłacanej rodzinom zastępczym. Zgodnie z ustawą o opłatach abonamentowych, prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania abonamentu RTV mają też osoby posiadające status bezrobotnego określony w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Zwolenia z abonamentu dla pobierających świadczenia przedemerytalne
Listę osób uprawnionych do zwolnienia za abonamentu RTV na podstawie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zamykają dwie grupy:
- osoby posiadające prawo do zasiłku przedemerytalnego, określonego w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
- osoby posiadające prawdo do świadczenia przedemerytalnego, określonego w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych.
Zwolnienie z abonamentu: kombatanci i osoby represjonowane
W wykazie uprawnionych do zwolnienia od opłat abonamentowych przygotowanym przez Pocztą Polską znajdziemy też weteranów wojennych i osoby represjonowane. Ich uprawnienia nie wynikają z ustawy o opłatach abonamentowych. Znajdziemy je w innych przepisach. Do osób tych należą:
- inwalidzi wojenni i wojskowi (na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r.);
- kombatanci będący inwalidami wojennymi lub wojskowymi (na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego);
- członkowie rodzin pozostałych po kombatantach będących inwalidami wojennymi lub wojskowymi (na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego);
- osoby, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (np. byli więźniowie obozów koncentracyjnych, sowieckich łagrów itd);
- członkowie rodzin pozostali po osobach pobierających do chwili śmierci rentę z tytułu inwalidztwa, o którym mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego;
- osoby, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z zatrudnieniem, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 roku o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych;
- osoby posiadające status weterana poszkodowanego na podstawie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa.
