Jednym z głównych zadań Państwowego Instytutu Geologicznego jest rozpoznawanie i monitorowanie zagrożeń geologicznych, takich jak osuwiska. Dzięki Systemowi Osłony Przeciwosuwiskowej, administracja rządowa i samorządowa może oceniać zagrożenia i podejmować odpowiednie działania.
Najbardziej zagrożone regiony – Karpaty i Sudety
Ostatnie opady atmosferyczne, szczególnie na południu Polski, doprowadziły do wydania ostrzeżeń o wysokim ryzyku osuwisk, zwłaszcza w regionach Karpat i Sudetów. W obszarach takich jak Pogórze Karpackie, szczególnie w województwach śląskim i małopolskim, spodziewane są liczne aktywacje osuwisk. W Sudetach zagrożenie również istnieje, choć na mniejszą skalę. Prognozy wskazują, że w nadchodzących tygodniach zagrożenie pozostanie wysokie, a liczba nowych osuwisk może wynieść kilkaset.
Zgłaszanie ruchów osuwiskowych
W przypadku wystąpienia oznak aktywacji osuwisk, takich jak ruchy masowe ziemi, zagrażające budynkom i infrastrukturze, mieszkańcy powinni niezwłocznie informować lokalne władze, które następnie zgłoszą zagrożenie do PSG. Szybka reakcja jest kluczowa dla minimalizacji ryzyka dla życia, zdrowia i mienia.
Zagrożenie hydrogeologiczne – zanieczyszczenie wód podziemnych
Oprócz zagrożeń związanych z osuwiskami, PSG ostrzega również przed ryzykiem hydrogeologicznym wynikającym z powodzi wezbraniowych. Zanieczyszczenie wód podziemnych może nastąpić przez infiltrację zanieczyszczonych wód powodziowych lub zalanie otworów hydrogeologicznych, co szczególnie zagraża płytko położonym zasobom wodnym. Może to prowadzić do wyłączenia ujęć wód podziemnych z użytkowania oraz skażenia studni indywidualnych.
Ostrzeżenia dla regionów – dolnośląskie, opolskie, wielkopolskie i lubuskie
17 września 2024 r. PSG wydało ostrzeżenie o zagrożeniu hydrogeologicznym na obszarze województw dolnośląskiego, opolskiego oraz południowej części wielkopolskiego i lubuskiego. Powódź wezbraniowa w tych rejonach może prowadzić do zanieczyszczenia wód podziemnych, zwłaszcza w miejscach, gdzie znajdują się obiekty mogące być źródłem zanieczyszczeń, takie jak składowiska odpadów czy oczyszczalnie ścieków.
W sytuacjach zagrożeń hydrogeologicznych, PSG oferuje wsparcie merytoryczne dla sztabów kryzysowych oraz podejmuje interwencje na żądanie administracji. Szczególne działania podejmowane są w obszarach, gdzie zagrożone są strefy zasilania i poboru wód podziemnych.
