Do 1940 roku mieszkała pani w Lublinie. W jednym z wywiadów wspominała pani: "Lublin miał tę kresową cechę, którą jest różnorodność etniczna i religijna. Obok uniwersytetu katolickiego był uniwersytet żydowski, obok kościołów - bożnice i cerkwie. Czuło się, że to miasto stoi na granicy światów, które budziły ciekawość i wyobraźnię". Teraz w Polsce trwa walka o krzyże w szkołach. Tolerancja to dziś towar deficytowy?
JULIA HARTWIG*: Kiedyś w Polsce nie było wcale idealnie. Były sprawy trudne - ukraińska, żydowska. Ale dobrosąsiedzkie stosunki mieliśmy we krwi i dzięki nim współżyliśmy ze sobą. Teraz Polska jest jednorodna. Mniejszości prawie nie ma, a już z pewnością nie mają one większego wpływu na naszą kulturę. Nad czym ja zresztą ubolewam, bo różnorodność dawała bogactwo. Tak jak w Polsce jagiellońskiej, która była wspaniałym okresem, do którego się ciągle odwołujemy.

Z tytułowego wiersza pani najnowszego tomu "Jasne niejasne": "Najgorętsze uczucia / nie rodzą najlepszych wierszy / (...) A jednak bez nich / nie powstałoby nic". Naprawdę myśli pani, że mamy dziś do czynienia z takimi gorącymi uczuciami?
Absolutnie. Pod tym względem człowiek się nie zmienia. Ludzie, którzy kochają, zachwycają się pięknem, światem. Ten zachwyt jest jedną z najcenniejszych rzeczy, jakie mamy w człowieku. Niektórzy ludzie może nieco go zatracili lub są zbyt zmęczeni, by go odczuwać. Ale jestem przekonana, że samo uczucie żyje.

Czym można zachwycać się w czasach kryzysu?
Powodów nie brakuje. Z całą pewnością zachwyt wywołuje sztuka. Wiedzą o tym ci, którzy chodzą do teatru, opery, na wystawy. Tych ludzi, głównie młodych, na szczęście jest wielu. Nie zamierzam więc przyłączać się do fałszywie brzmiącego chóru malkontentów narzekających na młodzież. Nie powiem o niej złego słowa.