Wiadomości - Historia

W II RP transport powietrzny tylko na początku był biznesem jak inne. Rządzący szybko dostrzegli, jak użytecznym narzędziem politycznym są własne linie lotnicze

W wieku 97 lat zmarł w Holonie ocalały z łódzkiego getta Eliezer "Lolek" Grynfeld – poinformowała w czwartek dyrektor Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi Joanna Podolska. Był współautorem autobiograficznej książki "Gwizd życia" oraz działał na rzecz upamiętnienia dziejów łódzkich Żydów.

Dawne społeczeństwa niemal przez cały czas doświadczały epidemii oraz pandemii chorób zakaźnych. Nie omijały one również terytorium Polski. Niektóre z nich miały duży wpływ nie tylko na historię, lecz także na rozwój medycyny, a nawet funkcjonowanie instytucji państwowych i sposób życia.

30 lat temu, 13 kwietnia 1990 r., władze ZSRS przyznały się do mordu katyńskiego, nazywając go "jedną z cięższych zbrodni stalinizmu”. Oświadczenie to uznawane jest za przełom w wyjaśnianiu okoliczności śmierci polskich oficerów, ale do dziś Kreml nie zgodził się na pełne ujawnienie akt katyńskich.

80 lat temu, w nocy z 12 na 13 kwietnia 1940 r., w tym samym czasie, gdy NKWD mordowało polskich jeńców wojennych i więźniów, ich rodziny stały się ofiarami drugiej masowej deportacji w głąb ZSRS. Zesłano łącznie ok. 61 tys. obywateli polskich, głównie do Kazachstanu.

Nie polityka historyczna, lecz polityka pamięci. Historia jako nauka powinna być możliwie jak najodleglejsza od polityki.

30 lat temu, 6 kwietnia 1990 r., Sejm RP uchwalił ustawę o likwidacji Służby Bezpieczeństwa. Proces weryfikacji i rozliczenia funkcjonariuszy SB do dziś budzi wiele dyskusji i często oceniany jest jako jedno z największych zaniechań okresu transformacji.

Są to opowieści o permanentnym, nieustającym strachu. Większość bohaterek "Dziewczyn ocalałych" w zagładzie straciła całą rodzinę. Rodziców i krewnych. Oczywiście nie oznacza to, że Polacy ratujący Żydów nie byli narażeni na ryzyko - mówi Anna Herbich. 

Odnaleźć zapomniane mogiły i przypomnieć żołnierzy ochotników, którzy stanęli naprzeciwko wielokrotnie liczniejszej i lepiej uzbrojonej armii – takie zadanie w setną rocznicę wybuchu wojny polsko-bolszewickiej stawiają sobie pasjonaci historii, członkowie Stowarzyszenia Wizna 1939.

Epidemia koronawirusa z roku 2020 nie jest dla historyka zjawiskiem wyjątkowym, ale zaledwie epizodem w długich dziejach zmagań człowieka z niewidzialnymi gołym okiem chorobami - twierdzą naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego.

Mimo ogromu zgromadzonej wiedzy ludzkość cały czas jest zaskakiwana przez kryzysy. 

Szef dyplomacji Litwy Linas Linkeviczius zaapelował do ministrów spraw zagranicznych państw UE, by zrezygnowali z udziału w moskiewskich obchodach 75. rocznicy zakończenia II wojny światowej, gdyż Kreml chce je wykorzystać do promowania swojej polityki militarnej.

Po II wojnie światowej Polacy ponownie planowali zajęcie Zaolzia. W lipcu 1945 r. powstała w tym celu tajna komórka wojskowa, podlegająca władzom w Warszawie.

Władze rosyjskie uznają nadal, że w interesie rosyjskiej racji stanu nazwiska sprawców zbrodni katyńskiej lepiej trzymać za siedmioma pieczęciami - oświadczył wicepremier, szef MKiDN Piotr Gliński, który w czwartek w Warszawie wziął udział w konferencji "Katyń Pro Memoria".

Największy problem w dokumentacji katyńskiej stanowią teczki NKWD. Zawierają dane zatrzymanych, a także zapisy przesłuchań polskich oficerów. To tzw. pakiet nr 1. To akta bodajże najbardziej strzeżone w historii powojennego ZSRS. Dostęp do nich miał tylko I sekretarz Komunistycznej Partii Związku Sowieckiego. Moim zdaniem nie zniszczono ich i nadal są ukryte w archiwach Kremla – mówi PAP prof. Tadeusz Wolsza, historyk z PAN.

Prezes Światowego Związku Żołnierzy AK Leszek Żukowski wytoczył proces o ochronę dóbr osobistych historykowi Sławomirowi Cenckiewiczowi za - jak ocenił weteran AK - zarzucenie mu współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa. "Nigdy nie współpracowałem z SB" - oświadczył Żukowski.

Niewielka – poza Polską – wiedza na temat kampanii wrześniowej 1939 r. i część wynikających z tej niewiedzy mitów ma bezpośrednie przełożenie na współczesne stosunki międzynarodowe, dlatego tak ważne jest by je zwalczać, mówi w rozmowie z PAP brytyjski historyk Roger Moorhouse.

80 lat po dokonaniu zbrodni katyńskiej i 30 lat po oficjalnym uznaniu w ZSRR odpowiedzialności za nią pozostaje ona nierozwiązanym problemem, oficjalne stanowisko Rosji jest w tej sprawie sprzeczne - ocenia w dzienniku "Wiedomosti" Aleksandr Gurjanow.

Centralne uroczystości Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych odbędą się 1 marca na Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie z udziałem m.in. prezydenta Andrzeja Dudy.

Europejczycy przez stulecia uczyli się, jak radzić sobie z nowymi chorobami. Dzięki tym doświadczeniom potrafili stawiać czoło nawet najbardziej zaskakującym plagom