Historia - Aktualności

Obchody 72. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego odbywają się w cieniu sporu wokół procesu lustracyjnego wytoczonego przez IPN sędziwemu generałowi Zbigniewowi Ścibor-Rylskiemu. Do sprawy odniósł się dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

Na Cmentarzu Powstańców Warszawy leży ponad 80 tys. cywilów - dzieci, kobiet, starców; to oni, choć bezbronni, byli najodważniejsi - mówi PAP Wanda Traczyk-Stawska ps. Pączek, uczestniczka Powstania Warszawskiego.

To święto tych, którzy swym życiem i czynem dali świadectwo umiłowania wolności i godności ludzkiej. To jest ich święto i powinno należeć wyłącznie do nich - mówił wiceprezes Związku Powstańców Warszawskich Zbigniew Galperyn przed niedzielnym Apelem Pamięci.

Powstanie Warszawskie było osią naszej narodowej walki o niepodległość - powiedział minister obrony Antoni Macierewicz podczas uroczystości 72. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego. Uczestnikom zrywu wręczył odznaczenia honorowe.

Bezkrytyczna afirmacja błędów prowadzi do ich powtarzania. Młodzież należy wychowywać w kulcie dzielnych powstańców, lecz nie można jej wciskać bajki, że powstanie było świetnie pomyślane, a tylko ci wredni bolszewicy nie przyszli nam z pomocą - mówi w rozmowie z DGP historyk i dziennikarz Piotr Zychowicz.

"Powstańcy są naszym największym skarbem" - mówił prezydent Andrzej Duda podczas sobotnich uroczystościach w Parku Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego. Odniósł się również do opinii, wedle których wybuch powstania był błędem. - Niech mi powiedzą dziś ci, którzy wątpią w sens powstania warszawskiego, czy są w stanie udowodnić, że gdyby nie było tego powstania, to byłaby dzisiaj ta wolna Polska, w której żyjemy? - mówił Duda.

Pięcioro powstańców warszawskich w liście otwartym poinformowało, że nie wezmą udziału w spotkaniu z prezydentem Andrzejem Dudą na dzień przed obchodami 72. rocznicy Powstania Warszawskiego. "Nie chcemy wysłuchiwać jego wielkich słów bez pokrycia" - napisali, uzasadniając swoją decyzję.

"Panie, miej miłosierdzie nad Twym ludem! Panie, przebacz tak wiele okrucieństwa!" - napisał papież Franciszek w księdze pamiątkowej muzeum Auschwitz-Birkenau. Franciszek w milczeniu oglądał miejsce kaźni milionów ludzi, długo też modlił się w męczeńskiej celi o. Maksymiliana Kolbego i przed Ścianą Straceń.

"Kiedy słucham polskich prezydentów, na przykład teraz Andrzeja Dudy na obchodach rocznicy powstania w getcie czy pogromu kieleckiego, to zgadzam się z nim nie tylko w każdym zdaniu, ale i w każdym słowie" - powiedział Szewach Weiss w wywiadzie dla "Rzeczpospolitej".

Wojna zmieniła kanony, które przed jej wybuchem dyktowały zachowania. Oszukiwanie i zabijanie stały się rzeczami zwykłymi. Dodatkowo panowało poczucie tymczasowości. Takie powszechne poczucie, że coś się zaraz wydarzy, a na razie mamy prowizorkę - mówi w rozmowie z Magazynem DGP historyk, badacz dziejów najnowszych Polski, dr hab. Marcin Zaremba.

"W III RP gen. Wojciech Jaruzelski zachowywał nieformalne wpływy, m.in. w Wojsku Polskim i w MON" - mówi PAP szef Wojskowego Biura Historycznego Sławomir Cenckiewicz. Według niego dowodem na to jest sprawa Lecha Kowalskiego, autora książki "Generał ze skazą", którego - jak mówi - "postanowiono zniszczyć".

Filcowa naklejka z symbolem Polski Walczącej, specjalna naklejka na samochód i biało-czerwona opaska odblaskowa to gadżety przygotowane przez Instytut Pamięci Narodowej w związku ze zbliżającą się 72. rocznicą wybuchu Powstania Warszawskiego.

Sejm powołał Jarosława Szarka na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. By mógł on objąć ten urząd, wybór musi jeszcze zatwierdzić Senat.

Instytut Pamięci Narodowej powinien ponownie zbadać sprawę mordu w Jedwabnem - uważa dr Marek Chrzanowski, kandydujący na prezesa IPN. Według niego należy przeprowadzić ekshumacje ofiar pogromu.

IPN opublikował 365 dokumentów dot. Solidarności Walczącej - radykalnej opozycji antykomunistycznej w PRL. Wybór dokumentów pokazuje, że w Polsce Ludowej istniał alternatywny program wobec propozycji głównego nurtu opozycji solidarnościowej.

Rozpoczęcie poszukiwań ofiar reżimu komunistycznego i odnalezienie szczątków legendarnych dowódców AK było największym sukcesem IPN w ostatnich latach - mówi PAP prezes IPN Łukasz Kamiński. Za największą porażkę uznał trwałą wśród Polaków ocenę stanu wojennego jako "mniejszego zła".

Z apelem do władz Białorusi o pomoc w wyjaśnieniu obławy augustowskiej, wskutek której 71 lat temu zginęło co najmniej 600 działaczy podziemia niepodległościowego z Suwalszczyzny, zaapelowała we wtorek dyrektor IPN w Białymstoku Barbara Bojaryn-Kazberuk.

73 lata po tak zwanej krwawej niedzieli - kulminacji zbrodni popełnionych przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach mieszkających na Kresach Wschodnich - przez Warszawę przeszła demonstracja. Manifestanci domagali się między innymi uznania rzezi wołyńskiej, w której zginęło ponad 100 tysięcy Polaków, za ludobójstwo. Sprzeciwiali się również uznawania Stepana Bandery, przywódcy Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) za ukraińskiego bohatera narodowego walczącego o niepodległość Ukrainy.

Obława Augustowska miała ścisły związek z podróżą Stalina do Poczdamu. Dyktator wyruszył pancernym pociągiem specjalnym w połowie lipca, a cały teren w pasie 100 km od linii kolejowej został ściśle spenetrowany przez SMIERSZ i NKWD – mówi prof. Wojciech Materski z Instytutu Studiów Politycznych PAN.

Przy pomniku ofiar odmówiono modlitwy za zmarłych, złożono kwiaty. Tak uczczono 75. rocznicę mordu Żydów w Jedwabnem przez ich polskich sąsiadów.