Wiadomości - Świat

Bill Gates zmienia ton w sprawie sztucznej inteligencji i ostro ostrzega, że żaden rząd na świecie nie nadąża za gigantycznymi zmianami, jakie niesie ze sobą ta technologia. Współzałożyciel Microsoftu wskazuje na zagrożenia dla rynku pracy i bezpieczeństwa, porównując AI do obcej cywilizacji z filmów sci-fi. Jednocześnie jego fundacja przeznacza miliard dolarów na wsparcie edukacji, zdrowia i rolnictwa.

"Financial Times" opisał jeden z największych skandali w historii naszego kraju – powiedział we wtorek premier Donald Tusk odnosząc się do publikacji gazety. Jak mówił, tekst dotyczy przekazania przez Orlen "gigantycznych sum pieniędzy bez żadnej gwarancji uzyskania paliwa". To wstyd na cały świat – podkreślił szef rządu.

Rada Najwyższa (parlament) Ukrainy zagłosowała we wtorek za odwołaniem Rusłana Krawczenki z funkcji prokuratora generalnego – poinformował portal Ukrainska Prawda, powołując się na transmisję z obrad parlamentu. W zeszłym tygodniu Krawczenko złożył rezygnację w związku z dochodzeniem antykorupcyjnym.

Amerykańska broń w przestrzeni kosmicznej budzi sprzeciw Pekinu. "Chiny od dawna angażują się w pokojowe wykorzystanie przestrzeni kosmicznej i sprzeciwiają się wyścigowi zbrojeń" – oświadczył we wtorek rzecznik MSZ w Pekinie Guo Jiakun. Była to stanowcza reakcja na doniesienia Pentagonu o rozmieszczeniu przez USA broni na orbicie.

Kardynałowie w Watykanie znów będą zarabiać po 5 tys. euro. Papież Leon XIV anulował podjętą przez swego poprzednika Franciszka decyzję o obniżce pensji kardynałów o 10 procent oraz innych dostojników Kurii Rzymskiej o kilka procent. Postanowienie to zostało ogłoszone w wydanym w poniedziałek papieskim dokumencie – Motu proprio.

Te słowa o taktyce Rosji dają do myślenia. Niedzielny atak rosyjskiego drona na pociąg jadący z Kijowa do Warszawy portugalskie media nazywają bowiem "największym testem Rosji sprawdzającym NATO w tej dekadzie". Wzywają zarazem do pozbycia się złudzeń, że Moskwa porzuci agresywne zamiary wobec państw UE.

Wielka Brytania mierzy się z kolejnym poważnym wyzwaniem dla swojej integralności. Liderzy partii rządzących Szkocją, Walią i Irlandią Północną zawarli w Cardiff porozumienie, w którym deklarują współpracę na rzecz wystąpienia ze Zjednoczonego Królestwa. „Trudno o bardziej czytelny znak, że czas Westminsteru dobiega końca” – napisali.

Zagrożenie wywiadowcze ze strony Rosji pozostaje wysokie; Niemcy pozostają priorytetowym celem jej działalności szpiegowskiej ze względu na położenie geostrategiczne w NATO i modernizację Bundeswehry – wynika z opublikowanego w poniedziałek corocznego raportu niemieckiego kontrwywiadu wojskowego (MAD).

"Jedynym nadzorem, którego potrzebuje AI, jest silny i inteligentny prezydent, o wysokim IQ" – oświadczył prezydent USA Donald Trump, mając na myśli oczywiście samego siebie. Amerykański przywódca ocenił przy tym, że istnieje "chory spisek" przeciwko rozwojowi technologii oraz budowie centrów danych.

Tą sprawą żyje Wielka Brytania. Romans hiszpańskiego oficera NATO z poznaną w internecie kobietą wywołał alarm w brytyjskiej bazie wojskowej, bo służby zaczęły podejrzewać, że Janina White, kobieta o podwójnym polsko-brytyjskim obywatelstwie, szpieguje na rzecz Kremla - poinformował w poniedziałek "Daily Telegraph".

Były sekretarz generalny NATO odmówił objęcia międzynarodowej funkcji i wybrał pracę w rządzie własnego kraju. Jens Stoltenberg ostatecznie zrezygnował z przewodzenia Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa (MSC) i pozostanie ministrem finansów Norwegii. O decyzji byłego szefa NATO poinformowała agencja NTB.

Sensacyjne informacje. Okazuje się, że Amerykanie posiadają kosmiczną broń. Sekretarz ds. sił powietrznych USA Troy Meink przyznał w poniedziałek czasu amerykańskiego, że Stany Zjednoczone posiadają "broń kontroli przestrzeni kosmicznej" na orbicie okołoziemskiej. Zaznaczył, że służy ona do obrony przed działaniami przeciwników.

Nagła i tajemnicza śmierć wpływowego Ukraińca. Pawło Sadoha, wieloletni lider ukraińskiej diaspory w Portugalii oraz zastępca przewodniczącego Światowego Kongresu Ukraińców (UWC), zmarł nagle w wieku 56 lat. Śmierć znanego w Portugalii aktywisty potwierdziła w poniedziałek ambasada Ukrainy w Lizbonie.

Donald Trump ogłosił w poniedziałek, że Ukraina i Rosja zgodziły się wstrzymać ataki na obiekty infrastruktury energetycznej. Prezydent USA wcześniej obwiniał ukraińskie ataki za wzrost cen oleju napędowego.

"Z najwyższą powagą traktujemy wszelkie zagrożenia na wschodnich granicach i dlatego prowadzimy działania, które mają na celu wzmocnienie potencjału, by reagować na te zagrożenia" – powiedział w poniedziałek rzecznik Komisji Europejskiej Olof Gill, komentując rosyjski atak tuż przy polskiej granicy.

Znaczące słowa o pozycji Polski w Unii Europejskiej. "Brakuje polskiego głosu w sprawie kierunków rozwoju Unii" – ocenia w rozmowie z PAP Paweł Świeboda, który w latach 2014-2019 był doradcą szefa KE Jean Claude-Junckera. "Pozycja Polski w UE jest mocna, ale rządzący skupiają głównie uwagę na własnym podwórku" – dodaje.

Sukcesy Ukraińców na froncie. Armia ukraińska skutecznie powstrzymała rosyjskie działania na szczeblu operacyjnym i strategicznym prowadzone od końca 2025 roku, a od marca 2026 roku była w stanie przeprowadzić skuteczne kontrataki – napisał w analizie amerykański Instytut Studiów nad Wojną (ISW). Pod wrażeniem jest również emerytowany brytyjski pułkownik Hamish de Bretton-Gordon.

Szef MSZ Włoch, wicepremier Antonio Tajani ocenił w poniedziałek, że atak drona na pociąg w Ukrainie tuż przy granicy z Polską to kolejny przykład rosyjskiej prowokacji. Jak stwierdził w wywiadzie radiowym, to także sygnał ze strony Moskwy, by Zachód przestał pomagać Ukrainie. Jednak zdaniem Tajaniego "Rosja dobrze wie, że przegrałaby wojnę z Zachodem".

Nie milkną echa po ataku Rosji przy granicy z Polską. Szef MSZ Francji Jean-Noel Barrot powiedział w poniedziałek, że rosyjski ostrzał pociągu w pobliżu granicy Ukrainy z Polską ma na celu zastraszenie i podzielenie krajów europejskich. Francuski minister wypowiedział się na ten temat w Finlandii na forum poświęconym Arktyce.

Prokurator generalny Ukrainy Rusłan Krawczenko poinformował w poniedziałek, że podpisał zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez szefa Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU) Semena Krywonosa. Zarzuty dotyczą fałszowania dokumentów dla korzyści majątkowej oraz fikcyjnej adopcji. Zarazem prokurator generalny w nocy z niedzieli na poniedziałek wyjechał za granicę służbowym samochodem.