To nagranie jest absolutnie wstrząsające, a w swojej karierze widziałem wiele naprawdę okropnych rzeczy – ocenił ekspert w rozmowie z PAP, odnosząc się do wideo z zatrzymania Nowaka.
Ekspert: Zachowanie policji jest nie do obrony
Zdaniem eksperta skucie leżącego bez ruchu na ziemi mężczyzny jest nie do obrony.
Funkcjonariusze zawiedli Henry'ego na naprawdę podstawowym poziomie i muszą za to odpowiedzieć – podkreślił.
Acheson zastrzegł przy tym, że użycie kajdanek podczas interwencji policyjnej nie jest w Wielkiej Brytanii czymś wyjątkowym. Funkcjonariuszy uczy się zabezpieczenia miejsca przestępstwa i zabezpieczenia podejrzanego. Dopiero potem robi się krok w tył i dokonuje ponownej analizy sytuacji. W tym sensie u policjantów mogło zadziałać coś w rodzaju odruchu. Tyle że procedura nie może zastąpić zdrowego rozsądku – podkreślił.
Jego zdaniem nie można w tym kontekście zignorować kultury panującej w części brytyjskich organizacji policyjnych. Jego zdaniem problem stanowią kursy i wytyczne mające uczulić funkcjonariuszy na przejawy rasizmu i uprzedzeń na tle etnicznym. To reakcja na realne problemy, ale zaszła za daleko – ocenił Acheson. Oczywiście, że w policji są rasiści, podobnie jak w innych organizacjach. Nikt temu nie zaprzecza. Ale próby nieustannego ukazywania tego problemu jako wszechobecnego (…) skaziły podstawowe instynkty policyjne, których tamtego wieczora zabrakło – zaznaczył.
Ekspert: Strach przed posądzeniem o rasizm blokuje zdrowy rozsądek
Jednocześnie rozmówca PAP nie zgodził się z niedawną opinią Zii Yusufa, czołowego polityka populistyczno-prawicowej partii Reform UK, jakoby w brytyjskiej policji panował instytucjonalny rasizm skierowany przeciwko ludziom o białym kolorze skóry.
Ekspert podkreślił, że problemem jest wysoki poziom politycznych emocji, który z jednej strony prowadzi do powstawania teorii spiskowych, a z drugiej wywołuje chęć ucieczki od dyskusji. Istnieje realny gniew opinii publicznej i nie chodzi tu o skrajną prawicę. Powinniśmy rozmawiać o tym w sposób wyważony, ale jednocześnie zmierzyć się z ewentualnością, że przesadziliśmy w korekcie dotyczącej rasizmu do tego stopnia, że w podobnych sytuacjach blokuje ona u policjantów zdrowy rozsądek – ocenił.
Acheson to ekspert ds. więziennictwa i przeciwdziałania radykalizacji islamskiej oraz skrajnej prawicy, były funkcjonariusz więzienny, były wysoki urzędnik brytyjskiego MSW oraz ochotniczy funkcjonariusz policji. W 2016 r. przygotował dla rządu raport na temat zagrożenia islamskim ekstremizmem w więzieniach. Obecnie wykłada na Uniwersytecie Staffordshire.
Poruszenie w Wielkiej Brytanii po zabójstwie Henry'ego Nowaka
W grudniu 2025 roku 23-letni sikh Vickrum Digwa śmiertelnie ugodził nożem w angielskim Southampton 18-letniego studenta polskiego pochodzenia Henry'ego Nowaka, a wezwanym na miejsce zdarzenia policjantom skłamał, że działał w samoobronie w reakcji na rasistowskie obelgi. Funkcjonariusze skuli Nowaka kajdankami, nie dowierzając początkowo jego słowom, że jest ranny. Nowak zmarł na miejscu. Jego zabójca został skazany na dożywocie; o zwolnienie będzie mógł się ubiegać po upływie około 21 lat.
Sprawa wywołała w Wielkiej Brytanii szeroką debatę na temat sposobu działania i kultury instytucjonalnej policji. W sprawie toczy się dochodzenie niezależnej organizacji nadzorującej działanie policji, a w przyszłym roku ma się rozpocząć postępowanie koronerskie.
Henry Nowak urodził się w Anglii, a dzieciństwo spędził w hrabstwie Essex. Polskie MSZ poinformowało PAP, że posiadał podwójne obywatelstwo, brytyjskie i polskie.
