78 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., w getcie warszawskim wybuchło powstanie.
Było pierwszym w okupowanej Europie miejskim zrywem przeciw Niemcom, aktem o charakterze symbolicznym, zważywszy na nikłe szanse powodzenia. W nierównej, trwającej prawie miesiąc walce, słabo uzbrojeni bojownicy Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego stawili opór oddziałom SS, Wehrmachtu, policji bezpieczeństwa i formacjom pomocniczym.
W tym czasie Niemcy zrównali getto z ziemią, metodycznie paląc dom po domu. 8 maja 1943 r. w schronie przy ul. Miłej 18 samobójstwo popełnił przywódca powstania Mordechaj Anielewicz wraz z grupą kilkudziesięciu bojowników. Nielicznym powstańcom udało się kanałami wydostać z płonącego getta. Jednym z nich był ostatni dowódca ŻOB Marek Edelman, zmarły w 2009 r.
Edelman, do końca swego życia, każdego roku w rocznicę wybuchu powstania oddawał hołd poległym towarzyszom, składając pod Pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie bukiet żółtych kwiatów. Żonkil stał się symbolem pamięci o powstaniu.
Akcja Żonkile
Wzorem lat minionych, w rocznicę wybuchu powstania, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN już po raz dziewiąty organizuje akcję społeczno-edukacyjną Żonkile. W tym roku, ze względu na pandemię, większość aktywności wokół akcji przenosi się do internetu.
Uroczystości przy Pomniku Bohaterów Getta
Główne uroczystości 78. rocznicy wybuchu powstania w Getcie Warszawskim odbyły się w reżimie sanitarnym przy Pomniku Bohaterów Getta na Muranowie.
Rozpoczęło je odśpiewanie w jidysz hymnu powstańców getta warszawskiego "Zug nyszt kejn mul". Centralną część stanowiła modlitwa na żywo Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha.
Okolicznościowe wieńce złożyli m.in. prezydent Andrzej Duda wraz z małżonką Agatą Kornhauser-Dudą
- powiedział prezydent o uczestnikach powstania sprzed 78 lat.