Wiadomości - Historia

Dziś zainauguruje działalność Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie – multimedialny pomnik wspólnego dziedzictwa kulturowego.

Obchody 70. rocznicy powstania w getcie warszawskim potrwają aż do połowy maja. Na co w bogatym programie wypełnionym kilkudziesięcioma wydarzeniami warto zwrócić szczególną uwagę?

To zdjęcie jest symbolem tragedii Żydów w powstaniu w getcie warszawskim. Przerażony kilkuletni chłopiec trzymany na muszce przez SS-mana. Za nim inni bohaterowie tego dramatu. Co się z nimi stało? Czy mieli szansę przeżyć?

"Na tym polega to nieszczęście, że człowiek jest zły" - mówił Marek Edelman, wspominając wojnę i getto warszawskie. Świadkowie tych czasów odchodzą, tragedię Żydów przypominają jeszcze archiwalne zdjęcia. Także te wykonane przez niemieckich oprawców.

Takie powstanie mogli zorganizować tylko polscy Żydzi - to opinia Bronisława Komorowskiego o Powstaniu w getcie warszawskim. Dziś mija 70. rocznica zrywu. Prezydent weźmie udział w centralnych obchodach w Warszawie.

Zginęło wówczas około 7 tysięcy Żydów, a około 50 tysięcy trafiło do obozów zagłady. 70 lat temu, 19 kwietnia 1943 roku, w warszawskim getcie wybuchło powstanie, kierowane przez Żydowską Organizację Bojową i Żydowski Związek Wojskowy. Było odpowiedzią na rozpoczęcie przez Niemców akcji ostatecznej likwidacji getta, której dowodził generał SS Jürgen Stroop.

To była nie tyko żydowska, ale także polska tragedia - uważa Zvi Rav-Ner, ambasador Izraela w Polsce. Obie izby polskiego parlamentu podjęły uchwały upamiętniające 70. rocznicę powstania w getcie warszawskim.

Raport Jürgena Stroopa to dowód zbrodni na Żydach z getta warszawskiego - podkreśla prezes Instytutu Pamięci Narodowej Łukasz Kamiński. Na dwa dni przed 70. rocznicą wybuchu powstania w getcie IPN prezentuje oryginał raportu Stroopa "Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje".

W opowieści Moniki Jaruzelskiej ojciec generał pojawia się z boku, jako tło towarzyszących jej wydarzeń. Ale z tej układanki wyłania się postać, jakiej do tej pory nie znaliśmy. Czy może raczej nie mieliśmy okazji poznać.

O istnieniu gett dla ludności żydowskiej wiemy niemal wszyscy, o powstaniu w warszawskim gettcie już tylko ponad połowa Polaków. Takie wnioski można wsnuć z badania CBOS na temat obrazu powstania w gettcie warszawskim i zagłady Żydów w pamięci zbiorowej Polaków.

Jest rok 1936, kończy się kryzys. Gdy gospodarka zaczęła się odradzać, rząd postanowił przyspieszyć motoryzację kraju. Wiceminister komunikacji Julian Piasecki przekonał do pewnego planu marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza. W Polsce ruszyła produkcja aut o nowoczesnej jak na tamte czasy konstrukcji i w przystępnej cenie...

Zmarł profesor dr hab. Andrzej Garlicki, wybitny historyk, wieloletni dziekan wydziału historii Uniwersytetu Warszawskiego, autor znakomitych książek, w tym monumentalnej i pionierskiej biografii Józefa Piłsudskiego - podaje tygodnik "Polityka".

"Do dziś żałuję, że zgodziłem się zostać ministrem obrony narodowej. Byłem przecież szefem Sztabu Generalnego i tę robotę uważałem za bardzo ważną. Gomułka huknął i uległem, no i tym samym znalazłem się w wielkiej polityce" - mówił tygodnikowi "Wprost" gen. Wojciech Jaruzelski.

Przez 47 lat Sowieci kłamali, rozpowszechniając swą wersję o Katyniu. Zdaniem historyka, było to możliwe dzięki temu, że Roosvelt i Churchill wybrali sojusz ze Stalinem kosztem prawdy o losie polskich jeńców wojennych.

Polska, Grodno, rok 1928. O tej sprawie donosił nawet amerykański "New York Times". Nic dziwnego, w końcu chodziło o ślub osób tej samej płci.

Feliks Dzierżyński był jednym z najbardziej znienawidzonych Polaków w dziejach. Patologiczny sadysta, okrutny polityk, morderca, a także człowiek, który uratował Józefa Piłsudskiego przed śmiercią z rąk zamachowców. Sławomir Koper w książce "Wielcy zdrajcy. Od Piastów do PRL" przypomina ten epizod.

To druga książka w ostatnim czasie, po "Pakcie Ribbentrop-Beck" Piotra Zychowicza, która podejmuje wątek niemiecko-polskiego sojuszu i ewentualnego wspólnego ataku na Związek Radziecki. Tym razem jednak relacje Polski z ówczesnymi hitlerowskimi Niemcami przedstawia renomowany historyk, dyrektor niemieckiego Wojskowego Biura Badań Historycznych, prof. Rolf - Dieter Mueller.

"Wyjątkowość polega na tym, że jest to pierwsza naukowa, empiryczna książka o Lechu Kaczyńskim" - mówi Sławomir Cenckiewicz. Książka "Lech Kaczyński. Biografia polityczna" ma pojawić się na półkach w drugiej połowie maja.

Mija 10 lat od upadku reżimu Saddama Husajna. 9 kwietnia 2003 roku wojska międzynarodowej koalicji pod dowództwem Stanów Zjednoczonych zajęły Bagdad, stolicę Iraku. Tego dnia został obalony generał Husajn, dyktator, który rządził krajem przez 24 lata. 9 kwietnia został uznany świętem Irakijczyków. 

Margaret Thatcher była nie tylko Żelazną Damą, była brytyjską damą w każdym calu. W czasie kilku swoich wizyt w Polsce zawsze przywoziła nam serdeczność i poczucie humoru. Wywiozła za to na przykład słoik marynowanych polskich grzybów.