Wiadomości - Historia

W niedzielę obchodzimy 77. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.

"Nauczono mnie, że prawdziwą wartość w życiu człowieka ma to, co go kształtuje, wzbogaca jego osobowość i charakter: wiara, muzyka, literatura, sztuka. Dzięki tej nauce przetrwałem najtrudniejsze chwile" – mówił zmarły niedawno Witold Kieżun. Ta artystyczna strona osobowości jednego z najbardziej popularnych bohaterów Powstania Warszawskiego jest mało znana.

Eugeniusz Lokajski „Brok” robił zdjęcie przez cały okres walk w Warszawie. Dzięki niemu do dziś można spojrzeć w oczy Powstańców i wyczytać w nich ich emocje.

Archiwum IPN pozyskało fotografie Henryka Śmigacza, który latem 1944 r. dokumentował Powstanie Warszawskie. To bardzo cenna kolekcja; część zdjęć jest nieznana - oceniła szefowa Archiwum IPN Marzena Kruk. W zbiorze są m.in. fotografie powstańców na barykadach stolicy i w szpitalu polowym.

Od pierwszych minut walki aż do jej tragicznego końca pozostawał w rękach Powstańców Warszawskich. Jako najwyższy punkt w mieście, był prawdziwą solą w oku Niemców. Jego majestatyczna sylwetka ponad spowitym dymem miastem stała się ikoną całego zrywu.

77 lat temu, 1 sierpnia 1944 r., na mocy decyzji Dowódcy AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”, w Warszawie wybuchło powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z wojskami niemieckimi heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i dominacji sowieckiej.

77 lat temu, 1 sierpnia 1944 r., na mocy decyzji Dowódcy AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”, w Warszawie wybuchło powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z wojskami niemieckimi heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i dominacji sowieckiej.

"Muszę przyznać, że kiedy dostałem pierwszy raz poważną sprawę, to nosiłem ją przy sobie i starałem się, żeby mi tej sprawy nie odebrano" – wspominał Stefan Michnik, który w latach 1952–1953 podpisał się pod blisko 30 wyrokami śmierci w procesach politycznych. Inny stalinowski sędzia, płk Mieczysław Widaj, napisał o Stefanie Michniku: "Jest bez reszty oddany władzy ludowej i sprawie budownictwa socjalistycznego oraz wykazuje entuzjastyczny stosunek do Związku Radzieckiego”.

"Ktoś mówił: zginął Ryś. Reszta przyjmowała do wiadomości. Koniec, żadnych rozmów, żadnej refleksji. Tak jakby śmierć nastolatka była normą. A przecież to coś nadzwyczajnego" - mówi Czesław Lewandowski ps. Bystry, uczestnik Powstania Warszawskiego, w rozmowie z Magdaleną Rigamonti

"Myśmy rwali się do walki. Niemcy wymordowali tak dużo ludzi, trudno było nas powstrzymać" - opowiadał w TVP Info o wybuchu Powstania Warszawskiego uczestnik zrywu mjr Jakub Nowakowski "Tomek". "Uważam, że powstanie powinno wybuchnąć, bo gdyby nie wybuchło, mogło być jeszcze gorzej" - ocenił. Były żołnierz Zgrupowania "Żniwiarz", Batalionu "Zośka" przyznał także, że popiera odbudowę Pałacu Saskiego. "To był symbol Warszawy" - podkreślił.

Propagandowy slogan "Aby Polska rosła w siłę, a ludzie żyli dostatniej", nie został przez Gierka zrealizowany. Dotyczy to szczególnie okresu kryzysu, który nastąpił po pierwszym dynamicznym pięcioleciu jego rządów. Potem "jak już nie szło, to nie szło – mówi PAP historyk prof. Jerzy Eisler, dyrektor warszawskiego oddziału IPN. 20 lat temu, 29 lipca 2001 r., zmarł Edward Gierek.

Powstanie Warszawskie. W 77. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego 1 sierpnia o godzinie 17.00 w kościołach stolicy zabiją dzwony. Decyzję w tej sprawie wydali metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz i ordynariusz warszawsko-praski bp Romuald Kamiński.

130 lat temu, 27 lipca 1891 r., urodził się Aleksander Ładoś, dyplomata, urzędnik konsularny. Członek i nieformalny lider Grupy Berneńskiej, która w latach 1941–1943 wystawiała Żydom z gett nielegalne paszporty latynoamerykańskie.

"IPN jest wyrazem polskiej niepodległości i suwerenności w wymiarze narracji historycznej, która nie była możliwa od 1939 r., bowiem najpierw przyszła przerażająca okupacja niemiecka i sowiecka. A po 1945 r. Polska stała się państwem kolonialnym wobec Związku Sowieckiego. Dopiero od powstania Instytutu Pamięci Narodowej w 1998 r. Polska może w sposób instytucjonalny upominać się o prawdę o wydarzeniach z XX w" – mówił w programie "Gość Wiadomości" nowy prezes IPN, dr Karol Nawrocki. 

Senat zgodził się na wybór Karola Nawrockiego na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. W głosowaniu poparło go 52 senatorów, 47 było przeciw, jeden senator wstrzymał się od głosu.

"Wszyscy, którzy wspierają teraz białoruski naród, są Kościuszką" - powiedziała w czwartek w Waszyngtonie liderka demokratycznej opozycji na Białorusi Swiatłana Cichanouska. Opozycjonistka złożyła tego dnia kwiaty pod pomnikiem Tadeusza Kościuszki wspólnie z ambasadorami Polski i Litwy w USA.

Niemiecki nazistowski lekarz Max Obé oraz magnat stalowy i zbrodniarz wojenny Ernst Roechling mają stracić tytuły honoris causa Uniwersytetu Saary - informuje w środę telewizja ARD.

"IPN nie ma żadnych uprawnień w zakresie decydowania o miejscu pochówku, w tym również na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie" - oświadczył prezes IPN Jarosław Szarek, odnosząc się do kontrowersji ws. pogrzebu na tej nekropolii szefa SB z lat 80. gen. Władysława Ciastonia.

Franciszek Vetulani, student Uniwersytetu Jagiellońskiego, który w lutym opluł pomniki dwóch żołnierzy wyklętych w parku Jordana w Krakowie, został dyscyplinarnie upomniany przez władze uczelni. Vetulani nie zgadza się z taką decyzją rzecznika dyscyplinarnego.

IPN zamierza sprawdzić, czy dokumenty SB, o których powiedział twórca TVN Mariusz Walter, podlegają przekazaniu do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - dowiedziała się nieoficjalnie PAP. Kopie materiałów na mój temat uzyskałem zgodnie z wszelkimi przepisami ustawy o IPN - przekazał PAP Walter.