Wiadomości - Historia

Rosyjscy historycy wciąż szukają dowodów na wymordowanie przez Polaków co najmniej 60 tys. jeńców. Polityczna potrzeba znalezienia „Antykatynia”, który zrelatywizowałby zbrodnie dokonane na polskich oficerach w 1940 r., ignoruje jednak znane od lat fakty.

"Polacy 100 lat temu wygrali z bolszewikami, bo zjednoczyli się ponad politycznymi podziałami. Chcemy dziś upamiętniać wszystkie nurty, które tworzyły Niepodległą" - mówił wicepremier i minister kultury Piotr Gliński.

W przeddzień rocznicy Bitwy Warszawskiej w ponad 30 miejscach w całym kraju młodzi Polacy i młodzi Ukraińcy zapalą znicze na grobach zapomnianych bohaterów tamtego czasu – żołnierzy Ukraińskiej Republiki Ludowej, którzy w 1920 r. ramię w ramię z Wojskiem Polskim walczyli przeciwko bolszewikom.

Niemal całkowicie zachowany średniowieczny miecz wraz z fragmentem skórzano-drewnianej pochwy wydobyto z Odry podczas pogłębiania toru wodnego Świnoujście-Szczecin. Eksperci określili znalezisko jako "unikatowe".

Rzeź Woli była największą jednorazową masakrą ludności cywilnej w Europie podczas II wojny światowej. Był to wyrok na Polaków, odwet za wybuch Powstania; potworne ludobójstwo musi być upamiętniane i dokumentowane - napisał w środę premier Mateusz Morawiecki.

Powstanie Warszawskie było najważniejszą częścią mojego życia - zapewnia PAP prof. Julian Kulski, ps. "Goliat". Uzasadnia, że jego udział w ruchu oporu wynikał z wiedzy, jaką czerpał z historii i wychowania w duchu patriotycznym.

Premier panikował, armia się rozsypywała, wódz naczelny myślał o dymisji, alianci kreślili granice rozbioru. Trzy tygodnie przed Bitwą Warszawską los Polski zdawał się przesądzony.

- Jestem warszawiakiem, posłem z Warszawy. Oboje moich rodziców było w AK, brali udział w powstaniu. Prezydent Warszawy, który organizuje te uroczystości, nie raczył zaprosić mnie na żadne uroczystości powstańcze, co uważam za, uprzejmie mówiąc, niewłaściwe - powiedział w Polsat News poseł PSL Władysław Teofil Bartoszewski.

W hołdzie powstańcom warszawskim piloci z Orlen Grupy Akrobacyjnej Żelazny namalowali na nadwiślańskim niebie dwie kotwice - symbole Polski Walczącej - poinformował w sobotę PAP prezes grupy płk. Krzysztof "Szopa" Szopiński.

Pamięć jest nam potrzebna, jak woda i powietrze; dobrze, że cała Polska dziś pamięta o powstańcach warszawskich - ocenił w sobotę minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński.

O 17.00, w godz. "W", o której 76 lat temu wybuchło Powstanie Warszawskie, w stolicy rozległ się dźwięk syren w hołdzie uczestnikom zrywu. Na minutę na ulicach przystanęli przechodnie, zatrzymały się samochody, tramwaje oraz autobusy.

"Działalność Instytutu Pileckiego oraz wystawa o nim stały się punktem wyjścia do rozważań nad brakiem wiedzy o polskiej historii" - powiedziała PAP Hanna Radziejowska, szefowa Instytutu Pileckiego w Berlinie, komentując artykuł, który ukazał się w niemieckim dzienniku "Sueddeutsche Zeitung". W tekście znalazły się informację m.in. o Instytucie i jego patronie.

O godz. 17.00 (godzina "W") wybuchło Powstanie Warszawskie. Do pierwszych walk z Niemcami doszło na Żoliborzu już ok. godz. 14.00; na Woli i w Śródmieściu Północ - ok. 16.00.

Dziś obchody rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego mają rangę niemal równą najważniejszym świętom narodowym. Jednak przez dziesięciolecia symboliczna godzina „W” była lekceważona lub umniejszana. Wysiłek Armii Krajowej był zaś niegdyś nazywany nawet „oszustwem i fałszem”.

Wiedza Niemców na temat Powstania Warszawskiego nadal jest znikoma - mówi PAP prof. Jerzy Maćków z Uniwersytetu w Ratyzbonie. Profesor ocenia jednocześnie, że coraz częstsze gesty na płaszczyźnie politycznej (np. obniżanie 1 sierpnia flagi do połowy masztu przez niemiecką ambasadę) to też efekt wzrostu znaczenia politycznego i gospodarczego Polski.

W sobotę o godz. 17, w godzinę "W", stolica odda hołd powstańcom warszawskim pod pomnikiem Gloria Victis na Wojskowych Powązkach. W obchodach 76. rocznicy wybuchu bohaterskiego zrywu wezmą udział m.in. prezydent Andrzej Duda, premier Mateusz Morawiecki, wicepremier, szef MKiDN Piotr Gliński i marszałek Sejmu Elżbieta Witek.

W sobotę o godz. 17, w godzinę "W", stolica odda hołd powstańcom warszawskim pod pomnikiem Gloria Victis na Wojskowych Powązkach. W obchodach 76. rocznicy wybuchu bohaterskiego zrywu wezmą udział m.in. prezydent Andrzej Duda, premier Mateusz Morawiecki, wicepremier, szef MKiDN Piotr Gliński i marszałek Sejmu Elżbieta Witek.

Zdaniem rosyjskiego historyka Borisa Sokołowa pomoc militarna Armii Czerwonej dla Powstania Warszawskiego była możliwa w drugiej połowie sierpnia 1944 r., mimo strat z początku sierpnia; jednak Józef Stalin nie chciał wesprzeć powstańców z powodów politycznych.

Wywózki prowadzone w ramach akcji „Wisła” stwarzały możliwość asymilacji narodowej mniejszości ukraińskiej, czyli mówiąc wprost, ich wymuszonej polonizacji. I dlatego właśnie władze zastosowały ten środek. Z Grzegorzem Motyką profesorem, historykiem, politologiem i publicystą rozmawia Estera Flieger. Dyrektor Instytutu Studiów Politycznych PAN, zajmuje się stosunkami polsko-ukraińskimi w latach 1939–1989, w tym konfliktem polsko-ukraińskim w okresie 1943–1947, a także polityką organów bezpieczeństwa PRL wobec mniejszości narodowych. Bada też antysowieckie podziemie w Europie Środkowo-Wschodniej.

Zygmunt August był królem niezdecydowanym, nie podejmował ważnych decyzji, nawet takich, które były konieczne. Zawsze mawiał: "Poczekajmy do jutra”. Z polskim historykiem Andrzejem Rachubą rozmawia Robert Mazurek.