Wiadomości - Historia

Prowadzone od dwóch lat badania archeologiczne udowodniły, że bitwa pod Grunwaldem rozegrała się na znacznie większym obszarze niż dotychczas zakładano, wskazały też lokalizację dawnego obozu krzyżackiego - mówi dr Piotr Nowakowski z grunwaldzkiego muzeum. Teraz czas na kolejną odsłonę poszukiwań prowadzonych przez polskich i zagranicznych naukowców.

"Mówienie o tym, że nie jest jasne, kto zabił Żydów w Jedwabnem jest dla nas czymś równie bolesnym jak dla Polaków kwestionowanie zbrodni katyńskiej" - przekonuje naczelny rabin Polski Michael Schudrich. "To oczywiste dla każdego myślącego człowieka" - dodaje.

Niejednemu miłośnikowi starych aut łza się w oku zakręci, kiedy będzie przeglądał te fotografie. Perełki dawnej motoryzacji, królowe i królowie szos, cudeńka ówczesnej techniki, które dziś można oglądać wyłącznie w muzeach - tutaj kompletnie rozbite, po dzwonach, dachowaniach oraz mniejszych i większych stłuczkach. Oto zdjęcia z czasów, kiedy konstruktorzy aut nie znali pojęcia "strefa zgniotu", a inżynierom nawet nie śniły się jeszcze ani poduszki powietrzne, ani bezwładnościowe pasy bezpieczeństwa, ani aktywne zagłówki ratujące kręgosłupy szyjne kierowców i pasażerów. Z tego właśnie powodu - choć tamte automobile poruszały się bez porównania wolniej od współczesnych samochodów, a w samej Warszawie 100 lat temu, w roku 1914, zarejestrowanych było zaledwie 92 pojazdy - wypadki drogowe statystycznie znacznie częściej kończyły się śmiercią i ciężkimi obrażeniami, a każda kraksa urastała do rangi wielkiego lokalnego wydarzenia.

"Do dziś uważam, że brak lustracji na samym początku naszej transformacji miał fatalne skutki dla Polski" - mówi w rozmowie z magazynem "Plus Minus" dziennika "Rzeczpospolita" Andrzej Kostarczyk, były polityk Porozumienia Centrum. Ale wyjaśnia również kulisy zarzucenia pomysłu przeprowadzenia dekomunizacji za rządów Jana Olszewskiego, u którego był wiceszefem MSZ.

Odkryto szczątki pięciu osób i ślady jam grobowych, wskazujące na większą liczbę pochówków - to rezultaty badań sondażowych, przeprowadzonych w ramach śledztwa IPN w Białymstoku, dotyczącego zbrodni funkcjonariuszy UB w latach 1944-54. Planowane są ekshumacje.

Z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy i premier Beaty Szydło odbyły się w czwartek nad ranem na gdańskim Westerplatte obchody 77. rocznicy wybuchu II wojny światowej.

Pomnik Danuty Siedzikówny "Inki", sanitariuszki 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej i jednej z najbardziej znanych ofiar stalinowskiego terroru, odsłonięto w sobotę w Miłomłynie. Uroczystość odbyła się w przeddzień 70. rocznicy jej śmierci.

Bitwa Warszawska stoczona w 1920 r. w czasie wojny polsko-bolszewickiej była nie tylko starciem dwóch krajów, ale również starciem demokracji z totalitaryzmem, który zakładał panowanie nad światem - przyznaje prof. Grzegorz Nowik z Instytutu Studiów Politycznych PAN.

Odkryte dwa groby Gotów - to wynik dotychczasowych prac archeologicznych na poligonie w Drawsku Pomorskim (Zachodniopomorskie). "Po raz pierwszy znaleźliśmy pochówek kurhanowy odstępujący od żelaznej zasady kultury wielbarskiej" - ogłasza archeolog Andrzej Kasprzak.

Impulsem do napisania tej książki stała się informacja opublikowana 10 lat temu w internecie, że generał Wojciech Jaruzelski będzie świadkiem w procesie beatyfikacyjnym Jana Pawła II. Co ten człowiek Moskwy, walczący z Bogiem i Kościołem, może powiedzieć na temat świętości papieża? - zastanawiał się Marek Miller. Wtedy w jego reporterskiej duszy zakiełkowało drugie, a potem trzecie pytanie. Czy Jan Paweł II wpłynął na generała Jaruzelskiego w czasie ich prywatnej rozmowy w 1983 roku na Wawelu i przekonał do zniesienia stanu wojennego? Jak przebiegało to okryte tajemnicą spotkanie i czy ten zawsze oficjalny, sztywny jakby kij połknął towarzysz pierwszy sekretarz mógł rozmawiać ponad półtorej godziny z papieżem? Marek Miller postanowił znaleźć odpowiedzi na te nurtujące go pytania, co zaowocowało książką "Papież i generał". Książką niezwykłą, bo będącą zarówno reportażem, publikacją historyczną oraz... komiksem.

Powstanie warszawskie nie miało żadnych szans, nie mogło poprawić sytuacji Armii Krajowej i całego kraju. Z drugiej strony było niezwykłym wyrazem bohaterstwa i poświęcenia polskiej młodzieży – przyznaje Zygmunt Głuszek „Victor”, uczestnik powstania, najmłodszy instruktor Szarych Szeregów.

To największa niewyjaśniona zbrodnia popełniona na Polakach po II wojnie światowej. Na wrzesień pion śledczy oddziału IPN w Białymstoku planuje skierowanie wniosku o pomoc prawną do Rosjan w śledztwie dotyczącym obławy augustowskiej. Chodzi m.in. o uwierzytelnione odpisy archiwaliów, które opublikowane zostały na rosyjskich stronach internetowych.

Mocne oskarżenia, do tego pośrednio uderzające w byłego prezydenta. Prof. Sławomir Cenckiewicz, historyk dziejów najnowszych, publikuje na portal internetowym wpis, z którego wynika, że w tragiczny w skutkach wybuch gazu w gdańskim bloku w 1995 roku zamieszani mieli być funkcjonariusze Urzędu Ochrony Państwa. Jak dodaje Cenckiewicz, powołując się rozmowy odbyte ze swoimi informatorami, akcja miała na celu wydobycie z jednego z mieszkań dokumentów poświadczających współpracę Lecha Wałęsy z SB.

Ostatni z nielicznych ocalałych więźniów niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze (Lubelskie), uczestnik powstania w tym obozie – Filip Białowicz zmarł w USA. Miał 91 lat.

Polska Baza Genetyczna Ofiar Totalitaryzmów w Szczecinie rozpoczęła badania 14 ludzkich szkieletów, które odnaleziono podczas prac ekshumacyjnych w Jaworniku Ruskim k. Przemyśla. Są to prawdopodobnie ofiary ukraińskich nacjonalistów z lat 40. ub. wieku.

Od dziś każdy, kto zechce powiedzieć „dziękuję” uczestnikom walk o stolicę, może to zrobić, wysyłając jedną z ponad miliona bezpłatnych kartek dostępnych na terenie całej Polski. Umożliwia to edukacyjny projekt BohaterON, którego celem jest upamiętnienie i uhonorowanie Powstańców Warszawskich. BohaterON – włącz historię! powstał, by każdy zainteresowany mógł oddać indywidualny hołd ludziom walczącym o wolną Polskę oraz dowiedzieć się więcej o wydarzeniach z tamtych lat.

W Centralnym Archiwum Ministerstwa Obrony w Podolsku pod Moskwą znaleziono uważane za zaginione dzienniki szefa SS Heinricha Himmlera. Zapiski, datowane na lata 1938, 1943 i 1944, są przygotowane do publikacji z komentarzami historyków.

Porozumienie Organizacji Kombatanckich i Niepodległościowych napisało list do prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Jarosława Szarka, w którym zaapelowało o usunięcie grobów komunistów z Alei Zasłużonych na Powązkach - informuje "Super Express".

28 sierpnia na gdańskim Cmentarzu Garnizonowym odbędzie się wspólny pogrzeb działaczy AK, bohaterów konspiracji zabitych w 1946 r. - Danuty Siedzikówny, ps. Inka, i Feliksa Selmanowicza, ps. Zagończyk – poinformował w środę w komunikacie IPN.

Stowarzyszenie Memoriał opublikowało informator, w którym znalazły się nazwiska blisko 40 tys. funkcjonariuszy NKWD. Lista ta, owoc wielu lat pracy w archiwach, wymienia, jak napisała "Nowaja Gazieta", wykonawców masowych zabójstw z lat 30. XX wieku.