Wiadomości - Historia

Propaganda w Polsce przedwojennej kwitła. Plakaty wzywające do zwarcia szeregów przeciwko bolszewizmowi czy do popierania marszałka Józefa Piłsudskiego były nie tylko narzędziem agitacji, ale również codzienną sztuką ulicy. Kształtowały postawy polityczne, wpływały na nastroje społeczne, zachęcały do angażowania się w życie państwa, a nawet promowały zdrowy tryb życia. Archiwum Państwowe w Lublinie, w którego zbiorach znajduje się bogata kolekcja afiszy i druków ulotnych z wydawanych do 1939 roku, postanowiło podzielić się tymi skarbami. Tak powstał album "Polski plakat propagandowy dwudziestolecia międzywojennego". Prezentujemy niektóre z prac najlepszych polskich przedwojennych grafików, jakie można znaleźć w tej publikacji.

Ponowny proces Stanisława Kociołka. Sąd Najwyższy uchylił wyrok uniewinniający wobec byłego wicepremiera PRL w sprawie masakry robotników na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku i skierował ją do ponownego rozpatrzenia.

O marzeniach, słabościach, rodzinie, polityce i piosenkach w domu generała Władysława Andersa opowiada jego córka. Anna Maria Anders w swojej autobiograficznej książce wspomina dzieciństwo w londyńskim domu.

Znaleźć garnek pełen cennych monet to niezwykłe szczęście. A dwa garnki? Taka sytuacja przytrafiła się leśniczemu z Nadleśnictwa Krzystkowice w Lubuskiem. W glinianych naczyniach było ponad 6 tysięcy srebrnych denarów i groszy praskich.

Stalin sprytnie wykorzystał ujawnienie informacji o zbrodni katyńskiej przez Niemców - przypominają historycy. Dziś obchodzimy dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, który przypada w rocznicę ujawnienia przez Niemców informacji o odnalezieniu masowych mogił polskich oficerów w lesie katyńskim, zamordowanych przez Sowietów.

5 marca 1940 roku Biuro Polityczne Wszechzwiązkowej Partii Komunistycznej (bolszewików) WKP(b) podjęło decyzję o rozstrzelaniu polskich jeńców. Na dokumencie podpisał się Józef Stalin. To był wyrok na co najmniej 22 tysiące osób - polskich oficerów, policjantów, strażników granicznych. Wszyscy oni zostali zabici przez Rosjan i pochowani w masowych leśnych mogiłach. Przypominamy niektóre z ofiar katyńskich...

Katyń był największym kłamstwem Europy XX wieku - uważa profesor Andrzej Kunert, gość radiowej "Jedynki". "Katyń w niesłychanie wyrazisty sposób pokazuje, że niestety, można w imię wielkich interesów poświęcać prawdę" - dodał sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Brytyjczycy w czasie II wojny wiedzieli, kto dokonał zbrodni katyńskiej, ale prawdę zataili. Ministerstwo Spraw Zagranicznych opublikowało 62 brytyjskie dokumenty z lat 1942-1980 dotyczące tej zbrodni. Wynika z nich, że zarówno Winston Churchill, jak i jego następcy w imię poprawnych stosunków ze Związkiem Radzieckim, nie chcieli ujawnić tragicznej dla Polaków prawdy.

Ta książka jeszcze się nie ukazała, a już wywołała burzę. W Polsce będzie nosiła tytuł "Tajne akta S" i ma rzucić nowe światło na to, co wydarzyło się 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku. Jurgen Roth, niemiecki dziennikarz śledczy, jest podobno w posiadaniu materiałów Federalnej Służby Wywiadowczej, według których tupolew został zniszczony w wyniku zamachu. Miałby go przeprowadzić oddział rosyjskiego FSB.

Jan Paweł II w żadnej sytuacji nie tracił dobrego humoru. Zapytany kiedyś przez jednego ze swoich współpracowników, czy kiedykolwiek płacze, papież odparł: "Nigdy na zewnątrz". Oto najlepsze anegdoty papieskie i żarty Jana Pawła II.

To może być największe odkrycie w Europie - oceniają historycy i znawcy militariów. Na terenie warszawskiego Fortu Chrzanów znaleziono składowisko butli z gazem bojowym, prawdopodobnie użytych w czasie bitwy pod Bolimowem w 1915 roku. To tym bardziej cenne znalezisko, że do naszych czasów przetrwały jedynie nieliczne tego typu zbiorniki. Są wystawiane w muzeach jako eksponaty.

Przed wojną symbol Warszawy, w czasie Powstania Warszawskiego - symbol oporu Polaków. Po wojnie ikona zniszczonej stolicy, a jeszcze do niedawna także relikt socjalistycznego budownictwa. Teraz przedwojenny wieżowiec Prudential ma odzyskać dawny blask. Czy odzyskuje? Fotobloger Łukasz Lenkiewicz, który wszedł na teren remontowanego budynku, wykonał niezwykle interesujące zdjęcia... Wypatroszone wnętrza, nagie mury, przepaście zamiast pięter...

Przed wojną Warszawa określana była mianem "Paryża północy". Wojna zamieniła ją w morze zgliszcz. Szybko jednak stolica Polski zaczęła dźwigać się z ruin, stając się przy tym zupełnie inną metropolią. Archiwalne fotografie pochodzące z Narodowego Archiwum Cyfrowego i zebrane w serii albumów "Warszawa" pokazują, jak ogromną przemianę przeszła w ciągu trzech dekad...

Instytut Pamięci Narodowej poszukuje w Rosji świadków śmierci przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Ogłoszenie tej treści ukazało się w wielkonakładowym dzienniku "Komsomolskaja Prawda".

Rodzina Ulmów z podłańcuckiej wsi Markowa stała się symbolem poświęcenia i sprzeciwu Polaków wobec holokaustu. Przez półtora roku ukrywała Żydów - dwie rodziny, Szallów i Goldmanów. 24 marca 1944 roku Niemcy rozstrzelali wszystkich, nawet małe dzieci Józefa i Wiktorii Ulmów. Zabili w sumie 17 osób, łącznie z przechowywanymi Żydami.

"Aby zgłębić i pojąć sens tej sprawy - należałoby niejedno życie strawić w tych obozach, w których nawet jednego roku nie sposób odsiedzieć w całości bez jakichś ulg, bo stworzono te obozy dla ludzkiej zagłady. Dlatego też ci, co sięgnęli głębiej, co, co zaznali więcej - już są w grobie i nic nie powiedzą. Tego, co najważniejsze, nikt już nigdy o tych obozach nie opowie" - pisał Aleksander Sołżenicyn w słynnej powieści "Archipelag GUŁag". Tomasz Kizny, dziennikarz, fotoreporter, założyciel opozycyjnej Niezależnej Agencji Fotograficznej "Dementi", która w komunizmie lat 80. pokazywała okrucieństwo stanu wojennego, wydał po raz pierwszy w Polsce album "Gułag". Wypełniona setkami archiwalnych fotografii i historiami byłych łagierników publikacja, opowiada przynajmniej część tego, co - jak pisał Sołżenicyn - najważniejsze.

Archeolodzy odkryli w argentyńskiej dżungli kryjówki, prawdopodobnie przygotowane dla niemieckich nazistów. Znajdują się one w niedostępnym miejscu w pobliżu granicy z Paragwajem. Do tego tajemniczego miejsca dotarli badacze z Buenos Aires.

Prezydent Rosji przeinacza historię, wykorzystując ją do swoich gier politycznych. Do takiego wniosku doszedł były kremlowski doradca Andriej Iłłarionow, który opublikował na stronach radia Echo Moskwy obszerną analizę zatytułowaną "Bezwstydne wywody, niemające niczego wspólnego z prawdą"

IPN wydał album fotograficzny poświęcony sowieckim obozom pracy. Są w nim zarówno zdjęcia archiwalne, jak i te zrobione wiele lat po zamknięciu łagrów. Prof. Andrzej Paczkowski uważa, że ta książka to ostrzeżenie przed powrotem sowieckiego terroru.

W przedwojennej Polsce istniało ponad 1200 cmentarzy żydowskich. Do dziś przetrwało niewiele. Kirkuty zarastają chaszczami, są zrównywane z ziemią, zamieniane na parkingi i place budów, macewy stojące niegdyś na grobach można znaleźć w miejscach, w których znaleźć się nigdy nie powinny. Kamienne płyty zamienia się w chodniki, krawężniki, wmurowuje się w ściany, przerabia na przedmioty codziennego użytku. Fundacja "From The Depths" w ramach akcji "Projekt Matzeva" prowadzi poszukiwania żydowskich nagrobków w całej Polsce. Jej celem jest godne potraktowanie macew i upamiętnienie każdej osoby, której grób został zbezczeszczony. Jak opowiada w rozmowie z dziennik.pl założyciel fundacji Jonny Daniels, czasem aż trudno uwierzyć, gdzie po holokauście trafiały macewy i w jaki sposób były wykorzystywane...