Czy Donald Tusk wyskoczył z wypowiedzią o eutanazji, bo krył się za tym gotowy pomysł polityczny? Oczywiście nie. Pytam polityków Platformy Obywatelskiej. - Przecież dzień wcześniej Grzegorz Schetyna powiedział w radiu, że nie chcemy tym się zajmować - przypomina ważny doradca premiera.
Czy martwi mnie ten sposób uprawiania polityki? Trochę tak. To zastrzeżenie pierwsze. Co ważniejsze lider, który robi z wszystkich tematów okazję do gonienia króliczka zamiast jego złapania, skazuje obywateli na traktowanie polityki jako sfery braku powagi lub wręcz cynizmu.
Nietrudno znaleźć inne przykłady owego gonienia. Gdy Donald Tusk wziął na ministra sprawiedliwości profesora Zbigniewa Ćwiąkalskiego, choć sam wcześniej deklarował poparcie dla rygorystycznej polityki karnej, nie sposób było oprzeć się wrażeniu, że to zabieg PR-owski, spełnienie zapotrzebowania tych wszystkich, którzy szukali symbolicznego zanegowania polityki Zbigniewa Ziobry. A kiedy potem premier Tusk tegoż Ćwiąkalskiego w trybie nagłym odprawiał, to choć tę zmianę popierałem (bo wychodziła naprzeciw powszechnemu poczuciu sprawiedliwości), też miałem wrażenie, że nie jest ona do końca poważna. Że pomyślano ją bardziej jako zabieg socjotechniczny niż przedyskutowaną w jakimkolwiek politycznym gronie zmianę kierunku polityki.
A misjonarstwo jest dziś w zachodniej Europie domeną lewicowych radykałów pociągających za sobą w wielu wypadkach nieprzekonaną, ale mniej zdeterminowaną resztę społeczeństwa. Czasem udaje im się przekonać do swego stanowiska większość (aborcja, prawa gejów), czasem - nie (kara śmierci, wciąż ciesząca się dużym poparciem, a mimo to potępiona i odrzucona), a jednak w każdym z tych przypadków odrzuca się równie pośpiesznie moralne intuicje poprzednich generacji w imię rozmaitych wartości: postępu, równości, wygody.
Moim zdaniem wcale nie ostateczne, przynajmniej nie we wszystkich dziedzinach. Tyle że inżynieria społeczna bywa nieodwracalna, nawet wówczas, gdy zmieniają się nastroje.
Polska wyróżnia się na tym tle większą powściągliwością, i nie uważam tego akurat za objaw naszego zacofania. Raczej zdrowego rozsądku.
Obejmując w 2007 roku rządy po braciach Kaczyńskich, Tusk niezależnie od własnych, w wielu sprawach dość niejasnych poglądów, nie musiał się specjalnie wysilać. Również feministki czy geje mówili o swoich aspiracjach przeważnie cichym głosem, świętując upadek straszliwego Kaczora.
Nawet tam, gdzie Tusk to status quo w jakimś sensie podważał, to przecież nie w imię radykalnych eksperymentów.
Gdy podnosiły się głosy, aby pójść dalej w jakąkolwiek stronę, przedstawiciele ekipy Tuska powstrzymywali, wykręcali się, nawoływali do rozwagi, przestrzegali przed niepotrzebnymi wstrząsami. Przemawiali urzędniczą nowomową, z której wynikało, że nie ten czas i nie to społeczeństwo. Dla ludzi rozmiłowanym w ideologicznych sporach było to drażniące, wręcz nieznośne. Ale w warunkach dzisiejszego naporu skrajnych ideologicznych postulatów lewicy (wspieranych przynajmniej w części urzędowo przez instytucje Unii Europejskiej) była to najlepsza recepta na unikanie forsownego marszu ku zbyt szybkim zmianom.
Parlament pogrążony w permanentnej ideologicznej kłótni rzeczywiście nie miałby czasu nawet na te skromne przedsięwzięcia w dziedzinie usprawnienia polskiego państwa, jakich się rok po roku od przypadku do przypadku podejmuje.
Rzecz warta zbadania. Wiem jedno: w wielu innych dziedzinach (naprawa państwa, walka z korupcją, reforma wymiaru sprawiedliwości) umiar niekoniecznie jest cnotą. Ale w tak delikatnej materii jak ludzkie sumienie jest. Łatwiej jest pochopnie osłabić polską rodzinę czy zachwiać poczuciem przyzwoitości wyznawanym przez większość, niż potem tę szkodę naprawić.
Mogę sobie wyobrazić, że posłowie PO wybiorą jedną z wielu wersji ustawy in vitro, sprzeczną z tym, czego chce Kościół, a nawet z tym, czego chce poseł Jarosław Gowin, bo pary czekające na dzieci to realne i wpływowe lobby. Tyle że to, powtórzmy na tle dotychczasowej praktyki, można przedstawiać jako swoisty kompromis.
Na naruszenie tego tabu nie zdecydowała się jak do tej pory nawet większość zamożnych, podatnych na inne nowinki społeczeństw zachodnich. Nie sądzę, aby chciał się na to porwać premier Tusk. W tym przypadku wystarczy, że wobec niejednoznaczności sondaży, będzie ostrożny. Choćby w imię zachowania przy sobie katolickiego, wciąż jeszcze całkiem wpływowego elektoratu.
Oczywiście konserwatyści nigdy nie mogą być do końca pewni przymierza z "partią sondaży". Z ich punktu widzenia lepsze są jednak pokrętne, ale w sumie szukające argumentów raczej przeciw legalizacji skracania ludzkiego życia wywody minister Ewy Kopacz niż rozedrgana gorączka "reformatorska" Magdaleny Środy. Która gotowa jest odrzucić w imię "walki z hipokryzją" każdy "przesąd". Choć wiele z tych "przesądów" (na przykład zasada ratowania ludzkiego życia za wszelką cenę) było kiedyś wprowadzanych w imię postępu.
