Wiadomości - Polityka

Wokół polskiego sądownictwa konstytucyjnego rozgorzał ostry spór polityczno-prawny. Prezes TK Bogdan Święczkowski oraz wiceprezes Bartłomieja Sochański skierowali do polskiej i międzynarodowej opinii publicznej oświadczenie, w którym protestują przeciwko działaniom władzy wykonawczej. Jednocześnie klub parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości zawiadamia prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa przez ośmioro sędziów zwołanych przez Annę Korwin-Piotrowską, zarzucając im udział w zorganizowanej grupie przestępczej oraz próbę zamachu stanu.

Polską scenę polityczną od miesięcy paraliżuje głęboki kryzys ustrojowy. W centrum wydarzeń stoją dwaj kluczowi politycy: premier Donald Tusk, reprezentujący koalicję rządzącą, oraz prezydent Karol Nawrocki, wywodzący się z obozu Prawa i Sprawiedliwości. Choć media codziennie donoszą o nowych zwrotach akcji, podłoże tego konfliktu ma charakter systemowy i dotyczy fundamentalnych zasad funkcjonowania państwa. O co naprawdę chodzi w sporze między Tuskiem a Nawrockim? Jakie są przyczyny wojny na linii rząd - Pałac Prezydencki i czym grozi ona obywatelom?

Czy świadczenia finansowe i programy mieszkaniowe wystarczą, aby odwrócić niekorzystne trendy demograficzne w Polsce? Sama pomoc materialna nie rozwiąże głębokiego kryzysu dzietności. Dr Agnieszka Wincewicz-Price z Polskiego Instytutu Ekonomicznego przekonuje w wywiadzie, że kluczem do zmiany trendów jest wyjście poza sztywne ramy finansowe, przełamanie obaw o utratę niezależności oraz wdrożenie bardziej elastycznego wsparcia dla rodzin powiększających potomstwo.

Wicemarszałek Sejmu, lider Konfederacji Krzysztof Bosak skierował pismo do szefa MSZ, wicepremiera Radosława Sikorskiego z prośbą pilnej interwencji ws. "skandalicznego potraktowania" publicysty Łukasza Warzechy przez ukraińskie służby. Dziennikarz otrzymał w poniedziałek trzyletni zakaz wjazdu do Ukrainy.

Trybunał Konstytucyjny jest jednym z najważniejszych organów państwa. To on rozstrzyga między innymi czy obowiązujące w Polsce przepisy są zgodne z Konstytucją. Jego skład, sposób wyboru sędziów oraz długość ich kadencji zostały określone w ustawie zasadniczej. Ilu sędziów liczy Trybunał Konstytucyjny? Kto decyduje o ich wyborze i jakie warunki trzeba spełnić, aby objąć to stanowisko?

"Jest kworum na Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów TK do skutecznego i ważnego podjęcia uchwały w sprawie projektu dochodów i wydatków na przyszły rok" – oznajmiła Anna Korwin-Piotrowska po głosowaniu. Wszyscy zgromadzeni sędziowie, aby kworum liczyło się teraz jako dwie trzecie z 12, a nie – jak dotąd – z 15 sędziów.

"Rosjanie próbują podgrzewać emocje związane z kryzysem wokół Trybunału Konstytucyjnego. Liczą na to, że walka zaostrzy się do tego stopnia, że w końcu jedna ze stron zwróci się do Moskwy o pomoc" – ocenia prof. Roman Baecker z UMK. Politolog i historyk zwraca uwagę na "zadziwiająco podobne" komentarze rosyjskich polityków i publicystów.

"Sąd Najwyższy nie posiada żadnych kompetencji wobec Trybunału Konstytucyjnego oraz jego sędziów; ewentualne orzeczenia SN podejmowane w związku z zarządzeniem przerwy w czynnościach służbowych sędziów TK nie wywołają żadnych skutków prawnych" – oświadczyła we wtorkowym komunikacie sędzia Anna Korwin-Piotrowska.

Skierowałem we wtorek do Trybunału Konstytucyjnego kolejny, szósty już wniosek o uchylenie immunitetu Bogdanowi Święczkowskiemu – przekazał prokurator generalny Waldemar Żurek. Poinformował, że wnioski z piątku i wtorku dotyczą m.in. spraw systemów Pegasus i Hermes.

Premier Donald Tusk zmienił zdanie w sprawie NBP i podpisał drugi wniosek prezydenta Karola Nawrockiego odnośnie powołania nowych członków zarządu banku. "Złożyłem kontrasygnatę pod propozycjami nowych członków zarządu Narodowego Banku Polskiego" – poinformował we wtorek szef rządu przed posiedzeniem Rady Ministrów.

Obecna koalicja rządowa nie ma szans na utrzymanie władzy po wyborach w 2027. Takiego zdania jest 47 proc. ankietowanych w sondażu Instytutu Badań Pollster dla "Super Expressu". Ekspert ds. marketingu politycznego dr Sergiusz Trzeciak jako przyczynę podaje m.in. fakt, że wyborcy są niezadowoleni z tempa reform oraz rosnących kosztów życia.

Bogdan Święczkowski ponownie znalazł się w centrum zainteresowania. Prezes Trybunału Konstytucyjnego został odsunięty od wykonywania czynności służbowych, ale nie uznaje tej decyzji i przekonuje, że nadal kieruje instytucją. W przeszłości był jednym z najbliższych współpracowników Zbigniewa Ziobry, szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i prokuratorem krajowym. Jego nazwisko pojawiło się również w związku z głośną sprawą Barbary Blidy. Kim jest Bogdan Święczkowski i jak wyglądała jego kariera?

Marszałek Włodzimierz Czarzasty powiedział w poniedziałek, że oczekuje, iż decyzje Sejmu będą respektowane. Podkreślił, że izba wybrała ośmioro sędziów TK, a obowiązkiem państwa jest zapewnienie im warunków wykonywania zadań. Czarzasty podkreślił, że "legalnie wybrani sędziowie mają obowiązek przystąpić do orzekania i przywrócić normalność w TK".

Donald Tusk stawia sprawę jasno. "Rozwiązanie konfliktu ws. TK jest możliwe bez zmian w Konstytucji: prezydent uznaje legalnie wybranych przez Sejm sędziów, bo tak stanowi Konstytucja, a oni podejmują swoje obowiązki w Trybunale" – ocenił w poniedziałek na X premier. Zasugerował, że "potężne zewnętrzne siły" mogą wspierać "atak PiS, Konfederacji, Brauna i Nawrockiego".

Prezydent Karol Nawrocki nie wyklucza resetu konstytucyjnego? "Inicjatywa ws. sytuacji w TK musi wyjść od człowieka, który to wszystko zepsuł, to znaczy od premiera Donalda Tuska, od rządzących i od polskiego parlamentu"– podkreślił rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz pytany, co dalej z sytuacją w Trybunale. Dodał też, że propozycja spotkania prezydenta z politykami KO jest otwarta. 

Zwołane na wtorek nadzwyczajne Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego ma zająć jednoznaczne stanowisko wobec sytuacji wokół Trybunału Konstytucyjnego – oznajmił w poniedziałek I prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński. Jak podkreślił, SN nie może pozostać obojętny wobec tych wydarzeń, które zdaniem I prezesa SN stanowią zamach stanu i pierwszą taką sytuację od stanu wojennego.

Jej nazwisko jest obecnie na ustach wszystkich. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska, która w piątek wydała zarządzenie o przerwie w czynnościach Bogdana Święczkowskiego jako prezesa TK oraz wiceprezesa TK Bartłomieja Sochańskiego, jest sędzią od 27 lat. Od dwóch lat szefuje Themis, a od dwóch dni, jako najstarsza stażem sędzia, kieruje Trybunałem Konstytucyjnym. Kiedyś pozwała Polskę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Komisja Europejska wezwała prezydenta Karola Nawrockiego do zatwierdzenia nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego, wywierając w ten sposób presję na niego - oceniła w niedzielę agencja Belga.

"To jest kwestia tygodni, kiedy będziemy mieli pierwsze rozprawy i będą rozpatrywane pierwsze sprawy merytorycznie" - powiedział szef MS Waldemar Żurek odnosząc się do obecnej sytuacji w TK. Dodał również, że w najbliższym czasie Trybunał powinien jak najszybciej zająć się swoim budżetem.  

Szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz ocenił w niedzielę, że za kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego odpowiada rząd, a z Koalicją Obywatelską nie ma obecnie przestrzeni do rozmów o jego rozwiązaniu. Dodał, że prezydent prowadzi konsultacje z ugrupowaniami gotowymi do kompromisu.