Od lutego Stany Zjednoczone nałożyły cła na 70 proc. całkowitej wymiany handlowej z UE. Skala i zakres tych środków są bezprecedensowe. Nasze stanowisko jest jasne: jesteśmy stanowczy, ale preferujemy porozumienie - powiedziała von der Leyen, dodając, że w tym celu prowadzone są intensywne rozmowy z administracją amerykańską, a ona sama odbyła w tym tygodniu dobrą rozmowę z prezydentem Trumpem.
Szefowa KE zaznaczyła, że UE chce wypracować przejrzyste ramy, na których można będzie budować długofalowe relacje handlowe. To moment ryzyka dla Europy, ale też szansy - i to od nas zależy, czy ją wykorzystamy - dodała von der Leyen, wskazując, że UE zawarła już nowe porozumienia handlowe z Mercosurem, Meksykiem i Szwajcarią, a do końca roku chce zakończyć negocjacje z Indiami.
Zagrożenie ze strony Rosji
Drugim tematem wystąpienia von der Leyen była obrona i bezpieczeństwo. Przewodnicząca KE przypomniała, że tydzień temu Rosja przeprowadziła największy jak dotąd zmasowany atak na Ukrainę - ponad 500 rakiet i dronów uderzyło w Ukrainę w ciągu kilku godzin. W nocy z wtorku na środę siły rosyjskie zaatakowały rekordową liczbą 728 dronów i 13 rakiet. Wojna wciąż trwa. Zagrożenie ze strony Rosji nie znika. To rzeczywistość, o której musimy pamiętać, gdy mówimy o obronie Europy - zaznaczyła.
Szefowa KE poinformowała, że już 16 państw członkowskich uruchomiło tzw. narodową klauzulę wyjścia, pozwalającą zwiększyć wydatki obronne bez naruszania unijnych reguł fiskalnych. KE przedstawiła wcześniej plan ReArm Europe oraz dokument "Gotowość 2030", które mają umożliwić wzrost inwestycji w sektor obronny do 800 mld euro do 2030 roku.
Mapa gotowości obronnej UE
Von der Leyen zapowiedziała, że KE pracuje nad mapą drogową gotowości obronnej UE, którą przygotowuje na październikowy szczyt Rady Europejskiej. W ramach programu finansowania obronności SAFE, 10 państw już zgłosiło chęć skorzystania z kredytów o łącznej wartości 150 mld euro na wspólne zakupy uzbrojenia. Nie chodzi tylko o to, ile wydajemy, ale jak to robimy. Potrzebujemy więcej interoperacyjności i więcej inwestycji, które pozostaną w Europie - powiedziała von der Leyen podczas debaty w PE.
Szefowa KE podkreśliła także znaczenie współpracy z ukraińskim sektorem zbrojeniowym. Jak zaznaczyła, państwa UE będą mogły korzystać z unijnych środków, by zamawiać sprzęt bezpośrednio od ukraińskich producentów. Dla Ukrainy to kluczowe przychody i szansa na rozwój własnej bazy przemysłowej. Dla nas - nowoczesna, szybka i tania produkcja - powiedziała.
Von der Leyen zaapelowała też do PE i Rady o szybkie przyjęcie pakietu legislacyjnego upraszczającego zasady pomocy publicznej i pozwolenia na rozbudowę zakładów obronnych. Nie może być tak, że rozbudowa istniejącej fabryki trwa ponad rok, a powodem odmowy może być zbyt duży parking - powiedziała.
