Dziennik Gazeta Prawana logo

Po 73 latach godnie pochowano ofiary bombardowania

1 listopada 2012, 11:50
Ten tekst przeczytasz w 2 minuty
Znicze
Po 73 latach godnie pochowano ofiary bombardowania/Shutterstock
Po 73 latach, od września 1939 roku, doczekały się godnego pogrzebu 44 ofiary niemieckiego nalotu koło Gródka (woj. kujawsko-pomorskie). Szczątki odnaleziono dzięki uporowi leśnika, który nie zapomniał o zaniechanej tuż po wojnie ekshumacji.

Do tragicznych wydarzeń niedaleko Gródka doszło 3 września 1939 roku. Na wypełnioną wojskiem i cywilnymi uchodźcami drogę posypały się bomby z niemieckich samolotów.

Na miejscu zginęło kilkadziesiąt osób. Sytuacja w pierwszych dniach wojny nie pozwalała na zorganizowanie pogrzebów. Zwłoki zrzucono do prowizorycznych dołów przy drodze i zasypano.

Po 1945 roku zdecydowano o ekshumacji szczątków ofiar nalotu. Ówczesne władze czyniły to jednak z wyraźną niechęcią i wykorzystując fakt, że wydobywane ciała były już w stanie rozkładu, prace przerwano, a teren wyrównano.

O pierwszych polskich ofiarach wojny pamiętał przez wszystkie lata leśniczy Hubert Lemańczyk. Uparcie naciskał na przeszukanie poboczy drogi i godne pochowanie poległych.

We wrześniu na wskazany przez niego teren wkroczyli archeolodzy. Już pierwsze wykopy potwierdziły, że miejsce zostało dobrze zlokalizowane. W ciągu kilku tygodni wydobyto szczątki 44 osób: mężczyzn, kobiet i dzieci, cywilów i wojskowych.

Jak przyznał kierujący poszukiwaniami archeolog Robert Grochowski, po tak długim czasie zidentyfikowanie ofiar jest bardzo trudne, ale członkowie ekipy starali się wykorzystać każdą poszlakę, by ustalić nazwiska ofiar nalotu: zachowane wojskowe nieśmiertelniki czy grawerunki na obrączkach i biżuterii. Ustalono nazwiska pięciu ofiar.

Udało się dotrzeć do rodzin trzech ofiar nalotu: Jana Narlocha, Jana Nagórskiego i Jana Mazurowskiego.

- wspominał Grochowski.

Pojawiły się także nowe zagadki: przy szczątkach jednego z ekshumowanych odnaleziono połówkę nieśmiertelnika kpt. Adama Kuźnickiego, o którym było dotychczas wiadomo, że poległ podczas walk koło nieodległego od Gródka Świekatowa i tam został pochowany. Odnaleziony kawałek jego nieśmiertelnika znajdował się w ustach jednej z osób pochowanych koło Gródka.

- zaznaczył Grochowski. Nie odnaleziono także nikogo z rodziny Lerera Szmula.

Szczątki ekshumowanych koło Gródka zostały z honorami pochowane w zbiorowej mogile, opodal znajdującej się niedaleko leśniczówki. 44 Trumny przetransportowano na miejsce spoczynku w asyście oddziału żołnierzy w mundurach polskiej piechoty i kawalerii z 1939 roku.

Na pogrzeb przybyli bliscy poległych, którzy po raz pierwszy po 73 latach mieli szansę pomodlić się nad grobami ojców.

Z informacji Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Bydgoszczy wynika, że ekshumacja koło Gródka była największym tego typu przedsięwzięciem w regionie kujawsko-pomorskim od lat 40.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło PAP
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj