Jedna z podstawowych klasyfikacji galaktyk dzieli je na spiralne, eliptyczne, soczewkowate i nieregularne. Galaktyki spiralne to takie, które posiadają wybiegające ze środka ramiona spiralne (w różnej liczbie).
Niektóre z galaktyk spiralnych posiadają dodatkowo strukturę zwaną poprzeczką, złożoną z gęsto rozmieszczonych gwiazd i gazu. Jest to pas przebiegający przez centrum, a ramiona spiralne wydają się wtedy zaczynać na końcach poprzeczki, a nie bezpośrednio w jądrze. Istnienie poprzeczki ma duży wpływ na ewolucję galaktyki. Nasza galaktyka, Droga Mleczna, jest galaktyką spiralną z poprzeczką.
Sensacyjne odkrycie Webba. Galaktyka sprzed 11,5 mld lat wygląda jak Droga Mleczna
Przy pomocy Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba zespół naukowców, którym kierował Daniel Ivanov z Uniwersytetu Pittsburskiego (USA), zbadał galaktykę COSMOS-74706. Po analizie danych ze spektrometrów Teleskopu Webba ustalono, iż galaktykę widzimy w stanie, w jakim była 11,5 miliarda lat temu. Tyle lat leciało do nas jej światło, czyli jest to galaktyka z wczesnych etapów istnienia Wszechświata.
Odkrycie galaktyki spiralnej z poprzeczką we wczesnym Wszechświecie nie jest zaskoczeniem, gdyż niektóre symulacje pokazują, że poprzeczki mogły formować się w galaktykach nawet 12,5 miliarda lat temu. Obserwacyjne dowiedzenie tego nie jest jednak proste, dlatego tak ważne było zbadanie COSMOS-74706.
Raportowano już wcześniejsze galaktyki spiralne z poprzeczką, ale metody ustalania odległości do nich nie dają tak pewnych rezultatów, jak w przypadku najnowszego odkrycia; zastosowano tu spektroskopię do ustalenia przesunięcia ku czerwieni, które pozwala nam obliczyć odległość do galaktyki. Wcześniejsze przypadki dotyczyły galaktyk soczewkowanych grawitacyjnie, tym razem mamy do czynienia z bezpośrednimi obserwacjami.
Można więc powiedzieć, że COSMOS-74706 to najdalsza galaktyka spiralna z poprzeczką zaobserwowana bez pomocy mikrosoczewkowania grawitacyjnego, mająca potwierdzone spektroskopowo przesunięcie ku czerwieni.
Rezultaty badań przedstawiono podczas 247. spotkania Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego, które zakończyło się 8 stycznia w Phoenix w Arizonie.
Dziennikarka. Absolwentka studiów magisterskich na Uniwersytecie Łódzkim oraz podyplomowych na Uczelni Łazarskiego w Warszawie. Pracowała m.in. w Polskim Radiu, Superstacji, Wirtualnej Polsce oraz w portalach Tokfm.pl i Gazeta.pl, a także w kilku mniejszych redakcjach radiowych i internetowych. W Dziennik.pl zajmuje się przede wszystkim tematami społeczno-politycznymi.