Wiadomości - Historia

Z udziałem prezydenta RP Andrzeja Dudy na Westerplatte rozpoczęły się w czwartek nad ranem obchody 83. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Gospodarzem uroczystości jest wicepremier, minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak.

"Związek Zawodowy Solidarność się nie zmienił. Jesteśmy jak w 1980 roku, twardo stąpamy po ziemi, mówimy prawdę w oczy" - powiedział przewodniczący NSZZ "Solidarność" Piotr Duda podczas obchodów 42. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych.

42 lata temu, 31 sierpnia 1980 r., w Polsce doszło do jednego z najbardziej zaskakujących wydarzeń XX wieku. Pokojowy bunt doprowadził do zgody władz na powstanie niezależnych związków zawodowych. Porozumienia Sierpniowe stanowiły wyłom w systemie politycznym bloku komunistycznego.

Pracownik Muzeum Wojska w Białymstoku odnalazł w czasie wakacyjnego, rekreacyjnego nurkowania unikatowy zabytek o dużej wartości historycznej - wczesnośredniowieczny miecz w typie broni Wikingów, pochodzący najprawdopodobniej z X wieku.

"Sprawcy zbrodni w Lubinie działali w przekonaniu, że bezkarność zapewnią im przełożeni wspierani przez osoby z najwyższych władz resortowych oraz państwowych" - powiedział w rozmowie z Polską Agencja Prasową dyrektor Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu prokurator Andrzej Pozorski.

"Prawda o Holokauście jest i pozostanie wstrząsającą sumieniami przestrogą przed lekceważeniem szowinizmu i imperializmu w jakiejkolwiek ich postaci" - podkreślił prezydent Andrzej Duda w liście odczytanym podczas obchodów 78. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto i 80. rocznicy tzw. Wielkiej Szpery.

22 sierpnia 1939 roku Adolf Hitler w obecności czołowych dowódców Wehrmachtu ogłosił swój plan ludobójstwa i "panowania na Ziemi”. Z tego tajnego spotkania wyciekła notatka, której autentyczność długo podawano w wątpliwość. Jednak ten "dokument nienawiści” okazał się prawdziwy – zauważa "Spiegel”, prezentując ustalenia historyka Normana Domeiera.

"Znaczenie sojuszu nazistowsko-radzieckiego, tj. paktu Ribbentrop-Mołotow, który dał zielone światło agresji Hitlera na Polskę i tym samym utorował drogę do wybuchu II wojny światowej w Europie, jest wciąż dziwnie pomijane w standardowej wojennej narracji Zachodu" - napisał brytyjski historyk Roger Moorhouse w artykule opublikowanym we wtorek na portalu pisma "Wszystko Co Najważniejsze".

"W sierpniu 1920 r. na Bitwie Warszawskiej skupiła się nasza nadzieja wzięcia udziału w tworzeniu Wielkiej Historii. Wraz z tą bitwą nadszedł w końcu wymodlony moment i wyczekiwane od dwóch ponad stuleci zwycięstwo" – mówi PAP historyk prof. Andrzej Chwalba.

15 sierpnia uznawany jest za rocznicę polskiego zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej. Ta ogromna batalia tocząca się na obszarze pomiędzy Dęblinem a granicą z Prusami Wschodnimi była sumą kilku starć, o których wyniku przesądziły determinacja polskiego dowództwa i żołnierzy oraz doskonale przygotowany plan działań.

Po II wojnie światowej alianci nałożyli na Niemcy obowiązek reparacji w naturze zamiast odszkodowań pieniężnych, ponieważ te nałożone po I wojnie światowej ostatecznie zaszkodziły przyszłemu pokojowi w Europie. Na Zachodzie z czasem odbieranie reparacji w naturze zostało zaniechane na rzecz planu Marshalla.

Uzasadniając aktualny atak na Ukrainę, przywódcy Rosji odwołują się do dawnych, carskich granic. Jeden z najbardziej szalonych imperialnych wyczynów tamtych czasów miał miejsce 250 lat temu – były to dwa oblężenia i okupacja Bejrutu

"Powstanie Warszawskie było walką o niepodległość. Wydarzenia w Ukrainie pokazały, że ona jest fundamentem wszystkich innych wartości. Jeżeli jest, wtedy są: wolność, tolerancja, praworządność, solidarność" - mówi w rozmowie z "Dziennikiem Gazetą Prawną" Dariusz Gawin, historyk idei, publicysta, wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego.

W TVN24 Hanna Gronkiewicz-Waltz, była prezydent Warszawy odniosła się w „Jeden na jeden” do kwestii apelacji złożonej przez prokuraturę ws. zadośćuczynienia dla uczestniczki powstania Anny Jakubowskiej „Paulinki” z batalionu „Zośka” Armii Krajowej. "Jakim prawem Ziobro ma sądzić takie osoby?" – dopytywała.

Przed pomnikiem Gloria Victis na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w godzinę "W" przedstawiciele władz, w tym prezydent Andrzej Duda i premier Mateusz Morawiecki, a także weterani i mieszkańcy miasta oddali hołd powstańcom warszawskim.

W Godzinie W w stolicy rozległ się dźwięk syren w hołdzie uczestnikom zrywu. Na minutę na ulicach przystanęli przechodnie, zatrzymały się samochody, tramwaje oraz autobusy. Jak co roku o godz. 17 na dźwięk syren przystawali zarówno przechodnie jak i samochody czy motocykle. Kierowcy wysiadali z aut, a motocykliści zsiadali ze swoich maszyn. Pojazdy zatrzymali również motorniczowie tramwajów i kierowcy autobusów. Uruchomili także sygnały dźwiękowe. Po godzinie 17 rondo Dmowskiego, na którym pojawiły się tłumy, zostało spowite dymem z rac. Na Placu Zamkowym mieszkańcy utworzyli natomiast ogromny znak Polski Walczącej. Hołd powstańczemu zrywowi oddali żeglarze na Wiśle. Flotylla kilkunastu jednostek, zatrzymała się w okolicach mostu Poniatowskiego. Nad Warszawą przeleciały również trzy samoloty wojskowe.

"To, co działo się tu w Warszawie, w trakcie II wojny światowej, kiedy toczyły się tutaj walki i kiedy Niemcy bezwzględnie mordowali cywilnych mieszkańców stolicy i niestety podobnie bezwzględna jest dzisiaj rosyjska agresja na Ukrainę" - ocenił prezydent Andrzej Duda."

Marian Zarzycki "Smok" kochał fotografię i film. Gdy wybuchło Powstanie Warszawskie służył jako żołnierz w Batalionie Armii Krajowej "Miotła". Jednak jego pasa nie zeszła na drugi plan. Stworzył serię kronik, o których opowiedział i pokazał w specjalnym wywiadzie. 

"Sposób, w jaki uprawiają politykę środowiska narodowe, w jaki sposób już zagarnęły nasze wielkie święto wspólnoty - 11 listopada - wykracza poza dopuszczalne granice. Nie chce, żeby tak samo zagarniali 1 sierpnia" - powiedział w "Jeden na jeden" w TVN24 Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego. 

W odwecie za wybuch Powstania Warszawskiego, Adolf Hitler wraz z Reichsführerem-SS Heinrichem Himmlerem, już 1 sierpnia 1944 r. wydali przerażający rozkaz zniszczenia miasta i wymordowania prawie miliona mieszkańców.