Wiadomości - Historia

"Celem rosyjskich obchodów jest pokazanie bezpośredniego związku dziejów współczesnej Rosji z historią wielkiej wojny ojczyźnianej oraz dumy z przodków, którzy walczyli z "faszystami" i "nazistami" – mówi PAP dr hab. Andrzej Zawistowski, historyk z SGH i Instytutu Pileckiego.

Totalitaryzmy wymagają od ludzi manifestacyjnej uległości. Z Mariuszem Suroszem, eseistą i dziennikarzem, publikującym na łamach polskiej i czeskiej prasy rozmawia Estera Flieger.

"3 maja w Polsce to od 1791 roku wyjątkowy dzień; to rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja, rocznica ratowania Rzeczypospolitej" - powiedział prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie.

"231 lat temu przyjęto uchwałę Sejmu Wielkiego ustanawiającą Konstytucję. Pierwszy w Europie i drugi na świecie, po amerykańskim, tak rewolucyjny jak na tamte czasy dokument ustrojowy. Polska Konstytucja była dalej idąca niż ta zza oceanu, bo wykluczała niewolnictwo - podkreślił premier Mateusz Morawiecki.

Na oficjalnym kanale rządu Ukrainy na Twitterze zamieszczono przeprosiny za opublikowane tam wcześniej nagranie, w którym zestawiono wizerunek japońskiego cesarza Hirohito ze zdjęciami Adolfa Hitlera i Benito Mussoliniego – podała w poniedziałek agencja Kyodo.

79 lat temu, 19 kwietnia 1943 r., w getcie warszawskim wybuchło powstanie. Był to największy zbrojny zryw Żydów podczas II wojny światowej, a także pierwsze powstanie wielkomiejskie w okupowanej Europie.

Dokładnie 100 lat temu, 16 kwietnia 1922 r., w Rapallo k. Genui Rosja Sowiecka i Niemcy zawarły układ, na którego mocy zrzekły się wzajemnych roszczeń finansowych. Porozumienie było ważnym krokiem do demontażu ładu wersalskiego i powrotu obu krajów na arenę międzynarodową.

Wyroby z brązu i żelaza sprzed 2600 lat odkryli archeolodzy podczas badań w rejonie podbielskich Kobiernic i Porąbki. Bogusław Chorąży z działu archeologii bielskiego Muzeum Historycznego powiedział PAP, że to mogą być najstarsze przedmioty na tych ziemiach.

"Tak jak pułkownik Ryszard Kukliński upominał się o pamięć o naszych pomordowanych oficerach w Katyniu, tak dzisiaj my także wiemy, że nie można przykryć kurzem zapomnienia rosyjskich zbrodni ludobójstwa na Ukrainie" - mówił premier Mateusz Morawiecki.

"Reżim sowiecki i jego funkcjonariusze, którzy dokonali zbrodni katyńskiej nigdy nie stanęli przed sądem ani nie doczekali się kar; ale zbrodnia ludobójstwa nie podlega przedawnieniu, dlatego będziemy się domagać jej osądzenia przed międzynarodowymi trybunałami" - podkreślił prezydent Andrzej Duda.

Inwazja Rosji na Ukrainę przypomniała o znajdujących się w Polsce nieruchomościach stanowiących rosyjskie enklawy. Ich historia jest świadectwem trwającego dziesięciolecia uzależnienia PRL od ZSRS, niejasnych interesów oraz obaw przed przejęciem bezprawnie zajmowanej własności.

Część historyków ocenia, że prezydent Rosji Władimir Putin popełnia podczas swojej napaści na Ukrainę te same błędy, które popełniał Adolf Hitler, i które doprowadziły do porażki niemieckiej inwazji na ZSRR z 1941 roku – podała w sobotę stacja CNN.

"Policjanci z warszawskiego Śródmieścia we współpracy z funkcjonariuszami z Komendy Stołecznej Policji zapobiegli licytacji obrazu "Florentynka", który pod koniec wojny został zrabowany przez hitlerowców" - przekazał rzecznik śródmiejskiej policji podinsp. Robert Szumiata.

Nawet podczas wojny domowej Rosja nie pogodziła się z niepodległością narodów zniewolonych przez imperium Romanowów.

Trudno nie kojarzyć obecnych wydarzeń z tymi z okresu II wojny światowej. Wracamy do historii mojego ojca i II Korpusu Polskiego, ale patrzymy na nie przez pryzmat współczesności – powiedziała we wtorek ambasador Anna Maria Anders podczas konferencji w Senacie nt. dziejów Armii Andersa.

"Myślę, że jesteśmy właśnie świadkami procesu odkrywania na nowo przez Zachód Ukrainy i ukraińskości. Być może to początek rozumienia, jak jest to wielki kraj, jakie są jego problemy, a także jak głęboką kulturę i wspaniałą historię posiada" - mów dr Łukasz Jasina, rzecznik MSZ, historyk, filmoznawca, znawca spraw wschodnich, autor tekstu "Ukraińskość. Próba opisu" z 2014 r.

Przewodniczący PiS w okręgu olsztyńskim Jerzy Szmit i sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Olga Semeniuk zaapelowali do władz Olsztyna o jak najszybsze usunięcie pomnika z centrum miasta, na którym widnieje m.in. radziecki żołnierz i czołgi. Miasto chce, by najpierw pomnik autorstwa Xawerego Dunikowskiego usunąć z rejestru zabytków.

"Pozwól, aby historia cię osądziła. Zostań zapamiętany tak, jak Mahatma Gandhi, Martin Luther King i Nelson Mandela, a nie jak Władimir Putin" - powiedziała we wtorek w Gdańsku laureatka pokojowej Nagrody Nobla Leymah Roberta Gbowee.

Od dwóch tygodni mamy za wschodnią granicą prawdziwą wojnę. Ale działania militarne pod Kijowem czy Charkowem to niejedyny front tego konfliktu. Równolegle trwa przecież wojna gospodarcza. A wielu ekonomistów podkreśla, że skala sankcji nałożonych na Rosję od początku agresji na Ukrainę nie ma wielu precedensów w najnowszej historii.

Rosyjska ambasada w Etiopii podziękowała na Twitterze za rzekome wyrazy wsparcia w walce z "nazizmem". Na te skandaliczne słowa zareagowała polska placówka.