Specjaliści od cyberbezpieczeństwa ostrzegają, że telefoniczne oszustwa stają się coraz bardziej wyrafinowane. Przestępcy wykorzystują presję czasu, strach i zaskoczenie, aby skłonić rozmówcę do szybkiego działania. W niektórych sytuacjach najlepszą reakcją jest po prostu natychmiastowe zakończenie rozmowy.
Krótki telefon z zagranicy? To może być pułapka
Jedną z popularnych metod stosowanych przez cyberprzestępców jest tzw. wangiri scam. W tym przypadku oszust wykonuje krótkie połączenie z zagranicznego numeru i natychmiast się rozłącza.
Liczba takich telefonów rośnie w wielu krajach Europy. Mechanizm jest prosty – odbiorca widzi nieodebrane połączenie i z ciekawości oddzwania. Problem w tym, że numer może należeć do bardzo drogiej linii premium, a koszt jednej minuty rozmowy bywa wyjątkowo wysoki.
Eksperci radzą szczególnie uważać na numery z rzadko spotykanymi prefiksami międzynarodowymi, zwłaszcza jeśli nie mamy żadnych kontaktów w tych krajach. Do podejrzanych często zalicza się m.in. prefiksy zaczynające się od +88, +234, +370, +44 czy +81.
Oszuści podszywają się pod banki i... urzędy
Jeszcze groźniejszą metodą jest vishing, czyli odmiana phishingu polegająca na wyłudzaniu danych podczas rozmowy telefonicznej. Przestępcy potrafią podszywać się pod pracowników banków, policji czy instytucji publicznych. Często proszą o podanie poufnych informacji, takich jak kod BLIK, numer PIN albo dane do logowania w bankowości elektronicznej.
Bywa też, że rozmówca próbuje nakłonić ofiarę do zainstalowania specjalnej aplikacji, która rzekomo ma zwiększyć bezpieczeństwo konta. W rzeczywistości umożliwia ona przejęcie kontroli nad urządzeniem.
W wielu przypadkach wykorzystywana jest również technika spoofing. Polega ona na podszywaniu się pod prawdziwy numer instytucji – na ekranie telefonu może więc pojawić się nazwa banku lub urzędu, mimo że połączenie wykonuje przestępca.
Telefon w środku nocy? To może być celowa taktyka
Eksperci zwracają uwagę także na inne sygnały ostrzegawcze. Jednym z nich są telefony o nietypowych porach, na przykład w nocy. Takie połączenia często mają wywołać stres i dezorientację. Zaskoczona osoba może działać impulsywnie i szybciej spełnić żądania rozmówcy.
Podejrzane bywają również automatyczne połączenia, w których na początku słychać ciszę albo krótkie nagranie. Często jest to sposób na sprawdzenie, czy dany numer telefonu jest aktywny i czy ktoś go odbiera.
Zdarzają się także sytuacje, w których oszuści dzwonią do starszych osób np. pytając, dlaczego nie pojawili się na rzekomym badaniu medycznym. Następnie żądają kilkuset złotych lub nawet ponad 1000 zł i informują, że w przypadku nieopłacenia nieodbytej wizyty sprawa trafi do komornika. Takie sytuacje nie należą do rzadkości. Oszuści często wykorzystują presję i strach przed konsekwencjami finansowymi, aby skłonić rozmówcę do natychmiastowego przelewu.
Niestety, wiele prób oszustwa pozostaje niezgłoszonych lub jest bagatelizowanych, choć w rzeczywistości stanowią poważny problem.
Jak chronić się przed telefonicznymi oszustwami?
Specjaliści podkreślają kilka podstawowych zasad bezpieczeństwa. Najważniejsza jest jedna: nie podawaj przez telefon żadnych poufnych danych.
Dotyczy to szczególnie:
- numerów PIN
- kodów BLIK
- haseł do bankowości elektronicznej
- danych osobowych
Jeśli rozmówca prosi o takie informacje, najlepiej natychmiast zakończyć rozmowę.
Podejrzane połączenia warto także zgłaszać do CERT Polska lub na policję. Instytucje zajmujące się cyberbezpieczeństwem analizują takie zgłoszenia i mogą ostrzegać innych użytkowników przed nowymi metodami oszustów.
Telefon od nieznanego numeru? Czasem najlepiej nie odbierać
Eksperci są zgodni – ostrożność w przypadku nieznanych numerów jest dziś kluczowa. Cyberprzestępcy stale udoskonalają swoje metody, a telefon w kieszeni może stać się dla nich najłatwiejszą drogą do kontaktu z potencjalną ofiarą.