Prezentacja depozytów była połączona z pokazem spotu informacyjnego nt. możliwości odbioru tych przedmiotów. Rodziny poległych żołnierzy będą mogły odebrać depozyty po udokumentowaniu prawa do dziedziczenia.
- powiedział wiceszef MON.
Jak mówił, żołnierze ci "nigdy nie wrócili do swoich domów". podkreślił Dworczyk.
Dyrektor Wojskowego Biura Historycznego dr hab. Sławomir Cenckiewicz poinformował, że depozyty po żołnierzach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie trafiły do Polski w latach 2002-2003 na mocy specjalnego porozumienia pomiędzy polskim i brytyjskim resortem obrony.
- podkreślił Cenckiewicz.
- zwrócił uwagę dyrektor Archiwum Akt Nowych dr Tadeusz Krawczak.
Jak mówił, wśród depozytów będą rzeczy "zaskakujące". - zaznaczył Krawczak.
- powiedział zastępca dyrektora ds. informacji naukowej, udostępniania i archiwów społecznych Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak.
- poinformował Olczak.
Kierownik Centralnego Archiwum Wojskowego WBH Katarzyna Górny mówiła, że wszyscy, którzy starają się o odbiór depozytu, "muszą wypełnić formalności prawne, a mianowicie udokumentować jak najbliższy stopień pokrewieństwa, czyli przedstawić dokumenty takie jak akt urodzenia, zgonu, czy akt chrztu, ślubu - wszystko co może potwierdzić stopień pokrewieństwa".
Jak mówiła, zdarzają się też przypadki, że do odbioru jednego depozytu zgłasza się kilka osób, w tym przypadku osoby te muszą przedstawić uwierzytelniony notarialnie dokument, potwierdzający zdolność dziedziczenia po zmarłym. "Nie jesteśmy instytucją, która powinna rozwiązywać tego typu konflikty, kto ma po tym zmarłym żołnierzu dziedziczyć".
Dodała, że "odbiór odbywa się w siedzibie jednego lub drugiego archiwum na podstawie protokołu, do którego dołączamy dokumenty przywiezione przez rodzinę".
W zasobach znajdują się 4284 depozyty. Jak podało MON, są to niezwykłe pamiątki po polskich żołnierzach: legitymacje, ordery oraz odznaczenia, prywatna korespondencja, dokumentacja dotycząca śmierci, fotografie najbliższych. Oprócz tego można tam odnaleźć również biżuterię, przedmioty codziennego użytku (puderniczki, zapalniczki, brzytwy), zegarki, obrączki, pocztówki, pamiątki religijne - modlitewniki i różańce.
Ministerstwo Obrony Narodowej zwraca uwagę, że wykaz jednostek, w których służyli żołnierze, jest "bardzo szeroki". Są wśród nich lotnicy brytyjskich Dywizjonów, m.in. 303 i 305, marynarze z O.R.P. "Sokół", O.R.P. "Orkan", O.R.P. "Grom", a także żołnierze wojsk lądowych z 1 Brygady Strzelców, 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, II Korpusu i wielu innych.
Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie istniały w latach 1939–1947. Żołnierze walczyli na frontach Afryki Północnej i Europy Zachodniej. Pod koniec II wojny formacja liczyła ok. ćwierć miliona żołnierzy.
