Państwo jako dzieło sztuki?

Model państwa, jaki wyłania się z tekstów Matyi, to państwo silne, ale ograniczone w swych kompetencjach; ze sprawną władzą wykonawczą, ale z szerokimi uprawnieniami samorządów; osadzone w polskiej tradycji, ale bez kompleksów uczestniczące w europejskiej grze interesów. Podzielam przekonanie, że właśnie taki model państwa powinien być celem naszych zabiegów, choć obca mi jest fascynacja Matyi samą instytucją państwa, widoczna, gdy za Burckhardtem przyrównuje je do dzieła sztuki. Moje emocje wobec państwa oddają raczej bohaterowie powieści Faulknera, farmerzy z amerykańskiego Południa, którzy na widok urzędnika zdążającego do ich rancza stają na progu ze strzelbą w dłoniach. Ale też bez wahania jadą na wojnę, gdy państwo wzywa ich, by na frontach świata bronili swego kraju.

Myślę też, że Matyja zbyt krytycznie ocenia kondycję dzisiejszej Polski. Katalog zmarnowanych szans jest co prawda bogaty, ale i rejestr osiągnięć może budzić dumę. Niemała w tym zasługa Matyi, który potrafił swoimi analizami wyprzedzać problemy, formułować trafne postulaty, inspirować polityków do działania. Jestem pewien, że podobnie będzie w przyszłości.

Jarosław Gowin

p

*Jarosław Gowin, ur. 1961, polityk PO, publicysta, politolog, rektor Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. J. Tischnera, jedna z najważniejszych postaci polskiego liberalnego katolicyzmu. Jest m.in. autorem książki "Kościół po komunizmie" (1995), najciekawszej jak dotąd diagnozy funkcjonowania polskiego Kościoła w warunkach demokracji. Współautor wywiadów rzek z ks. Józefem Tischnerem i abp. Józefem Życińskim. W "Europie" nr 265 z 2 maja br. opublikowaliśmy jego tekst "Moralność, zło i siła, czyli tragiczna mądrość wojowników".