- jak tłumaczy historyk Instytutu Pamięci Narodowej Tomasz Łabuszewski - . Większość z nich to byli ludzie, którzy walczyli z Niemcami od 1939 roku. Z drugiej strony, tłumaczy historyk, nie mieli wyjścia, ponieważ sowieci i komunistyczne władze chciały zniszczyć tę najbardziej radykalną i patriotyczną część polskiego społeczeństwa.
W działania antykomunistycznego podziemia włączyło się ponad 200 tysięcy osób. W latach 1944-1956 wskutek terroru komunistycznego śmierć poniosło około pięćdziesięciu tysięcy z nich.
W PRL-u ci, którzy przeżyli czasy terroru nie mogli korzystać z wolności, dlatego tym bardziej cieszy ich ustanowiony 4 lata temu Narodowy Dzień Pamięci. Anna Reszoto wspomina, że jej matka spędziła 10 lat w komunistycznych więzieniach, ona za udział w Szarych Szeregach została wyrzucona ze studiów, z pracy, z mieszkania. Dlatego teraz odczuwa radość, że teraz można o tym wszystkim mówić i otwarcie wspominać tych, którzy nie złożyli broni.
W tym roku odbędą się setki uroczystości w całej Polsce, w dużych i małych miastach, miasteczkach czy wsiach, bo - jak tłumaczy Tomasz Łabuszewski - po wielu latach "Żołnierze Wyklęci" stają się lokalnymi bohaterami. To jest przede wszystkim historia bohaterów polskiej prowincji - podkreśla historyk i dodaje, że byli to ludzie z lokalnych społeczności, którzy nie chcieli się zgodzić na komunistyczne rządy i kontynuowali walkę o niepodległą Polskę. Ta historia jest bliska, bo dotyczy ojców czy dziadków, których historie młodzi ludzie odkrywają.
- podkreśla prezes Instytutu Pamięci Narodowej Łukasz Kamiński. - - uważa Łukasz Kamiński. Jego zdaniem, "Żołnierzy Wyklętych" można stawiać jako przykład i to działa, bo młodzież chętnie czerpie wzorce z tamtych ludzi.
Dowodem na zaangażowanie się młodzieży w upamiętnianie "Żołnierzy Wyklętych" jest choćby dzisiejsza warszawska Rowerowa Masa Krytyczna, która wystartuje z Placu Zamkowego o 11:00. Rowerzyści przejadą obok miejsc kaźni żołnierzy antykomunistycznego podziemia.
A o 17:00 przy Grobie Nieznanego Żołnierza odbędzie się Apel Poległych organizowany przez Społeczny Komitet Obchodów Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
