Kolegium IPN we wtorek zajęło się m.in. sprawą dymisji wiceprezesa IPN prof. Krzysztofa Szwagrzyka, który od wielu lat w całej Polsce prowadzi poszukiwania ofiar komunizmu, w tym żołnierzy powojennego podziemia antykomunistycznego. W spotkaniu uczestniczyli m.in. prezes IPN Jarosław Szarek i prof. Szwagrzyk.
podkreślił przewodniczący Kolegium IPN prof. Jan Draus, który wcześniej odczytał komunikat władz IPN, informujący o tym, że prezes IPN nie przyjął dymisji prof. Szwagrzyka z funkcji wiceprezesa IPN.
oświadczył odczytując komunikat prof. Draus.
Komunikat został przez niego odczytany w obecności prof. Szwagrzyka, prezesa IPN Jarosława Szarka i dyrektora Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zastępcy Prokuratora Generalnego Andrzeja Pozorskiego. Prof. Szwagrzyk i członkowie Kolegium IPN nie chcieli komentować sprawy.
Do dymisji prof. Szwagrzyka we wtorek, jeszcze przed posiedzeniem Kolegium IPN, odniósł się w rozmowie z PAP prezes IPN Jarosław Szarek. Pytany o przypuszczenia dotyczące powodów dymisji prof. Szwagrzyka prezes IPN powiedział, że wiąże się ona m.in. ze współpracą Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN (którym kieruje Szwagrzyk) z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie. Specjaliści tej uczelni w ramach Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów zajmują się identyfikacjami ofiar komunizmu. W ocenie prezesa IPN, w ostatnich latach współpraca Instytutu ze szczecińską uczelnią układała się właściwie.
Zgodnie z ubiegłoroczną nowelizacją ustawy o IPN, to Instytut odpowiada nie tylko za poszukiwania ofiar, ale również za identyfikacje. W tym celu tworzona jest w IPN Baza Materiału Genetycznego; jest jednak ona kosztowna, a IPN (bez znaczącego zwiększenia budżetu) otrzymał wiele nowych zadań związanych m.in. z rozbudową własnej struktury, z przesunięciem zakresu działalności IPN z 1939 r. do 1917 r., a także z kosztami realizacji tzw. ustawy dezubekizacyjnej.
B. działacz opozycji antykomunistycznej i członek Kolegium IPN Krzysztof Wyszkowski przed wtorkowym posiedzeniem kolegium powiedział PAP i IAR, że prof. Szwagrzyk informował Kolegium IPN o trudnościach związanych z identyfikacjami już 18 stycznia br. Jak mówił, większość członków kolegium zdecydowanie opowiedziała się za koniecznością uzgodnienia budżetu IPN z nowymi obowiązkami Instytutu.
- powiedział Wyszkowski.
W ubiegłorocznej rozmowie z PAP prof. Szwagrzyk, pytany o współpracę IPN ze specjalistami ze Szczecina, powiedział, że Instytut w tej sprawie będzie działał zgodnie z prawem. - powiedział Szwagrzyk.
Polska Baza Genetyczna Ofiar Totalitaryzmów prowadzi badania od 2012 r. Do tej pory zgromadziła 861 próbek od ofiar obydwu totalitaryzmów (pobranych po ekshumacjach) i materiał porównawczy pobrany od ok. 1600 osób spokrewnionych z tymi ofiarami.
- powiedział we wtorek PAP dr Andrzej Ossowski z Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów. Podkreślił też, że o całości badań na bieżąco informowani są prokuratorzy prowadzący śledztwa, w ramach których prowadzone są badania.
- powiedział Ossowski.
Poszukiwania ofiar komunizmu pod kierunkiem prof. Szwagrzyka prowadzone są w całej Polsce. Dzięki m.in. jego pracy na Łączce Cmentarza Wojskowego na Powązkach udało się odnaleźć szczątki legendarnych dowódców, m.in. mjr. Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki", mjr. Hieronima Dekutowskiego "Zapory", a także ostatniego dowódcy NSZ ppłk. Stanisława Kasznicy. W Gdańsku profesor wraz z zespołem odnalazł szczątki Danuty Siedzikówny "Inki" i Feliksa Selmanowicza "Zagończyka". Identyfikacji genetycznej tych postaci dokonali specjaliści z Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów w Szczecinie.
