To nie mit: kleszcze mają swoje "typy"
Wbrew popularnemu przekonaniu kleszcze nie spadają z drzew wprost na człowieka. Ich strategia jest znacznie bardziej wyrafinowana. Pasożyty reagują m.in. na pole elektrostatyczne wytwarzane przez organizmy, a także na bodźce chemiczne. To jednak nie wszystko. Badania pokazują, że kleszcze mogą mieć konkretne preferencje — i wybierać niektórych ludzi częściej niż innych.
Eksperyment zaskoczył badaczy
Zespół naukowców z Masaryk University postanowił sprawdzić, czy grupa krwi może mieć znaczenie. Do badania wykorzystano nimfy kleszczy z gatunku Ixodes ricinus — to jeden z najczęściej spotykanych w Europie pasożytów, odpowiedzialny za przenoszenie groźnych chorób.
Eksperyment był prosty, ale precyzyjny. Na szalkach Petriego umieszczono krople krwi różnych grup, a następnie obserwowano, w którą stronę będą przemieszczać się kleszcze. Rezultaty okazały się zaskakujące:
– Pierwszą grupą krwi, którą kleszcz wybrał, była najczęściej grupa A (36 procent), następnie grupa 0 (32 procent), AB (17 procent), a następnie grupa B (15 procent) – wyjaśniają badacze z Masaryk University. To sugeruje, że osoby z grupą A mogą być bardziej narażone na kontakt z tymi pasożytami.
Co ważne, w badaniu wyeliminowano inne czynniki, takie jak zapach czy temperatura ciała. Naukowcy skupili się wyłącznie na właściwościach chemicznych krwi — w tym obecności antygenów, które mogą wpływać na "atrakcyjność" żywiciela.
Dlaczego kleszcze "wybierają"?
Choć temat wciąż jest badany, naukowcy wskazują, że kluczową rolę mogą odgrywać właśnie antygeny obecne w krwi. To one różnicują poszczególne grupy krwi i mogą wpływać na reakcje biologiczne pasożytów. Podobne mechanizmy obserwuje się także u innych owadów, np. komarów, które również wykazują preferencje wobec określonych osób.
Niezależnie od grupy krwi – ryzyko dotyczy wszystkich
Eksperci podkreślają jednak jedno: nawet jeśli nie należysz do "ulubionej" grupy kleszczy, nie oznacza to, że jesteś bezpieczny. Każdy kontakt z tymi pajęczakami niesie ryzyko chorób, takich jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Borelioza często zaczyna się od charakterystycznego rumienia wędrującego i jest leczona antybiotykami.
Kleszczowe zapalenie mózgu może przebiegać dwufazowo — od objawów przypominających grypę po poważne powikłania neurologiczne. W tym przypadku leczenie jest wyłącznie objawowe, ale dostępna jest szczepionka.
Jak się chronić? Proste zasady
Niezależnie od predyspozycji warto stosować podstawowe środki ochrony:
- używać preparatów odstraszających kleszcze,
- nosić jasne ubrania, które ułatwiają ich zauważenie,
- zakrywać nogi i ramiona podczas spacerów w lesie czy na łąkach,
- po powrocie dokładnie obejrzeć całe ciało.
To właśnie szybkie zauważenie i usunięcie kleszcza znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia.
