Skąd wziął się ten mit?
Badacze przeanalizowali historię i rozpowszechnienie tego przekonania w mediach oraz społeczeństwie. Ustalili, że mit zaczął pojawiać się w przekazach prasowych już pod koniec lat 60. XX wieku, a szczególnie silnie utrwaliły go media w Kalifornii w latach 70., 80. i 90. Później był powielany także przez media w całej Ameryce Północnej. Według autorów badania błędne informacje często pochodziły z wypowiedzi ratowników, policjantów, strażaków czy nawet pracowników ochrony zdrowia, którzy sami wierzyli w to przekonanie. Znacznie bardziej rzetelne okazywały się natomiast komentarze ekspertów zajmujących się badaniem węży i toksyn.
Dorosłe grzechotniki są groźniejsze
Profesor biologii William Hayes, główny autor badania, podkreśla, że młode grzechotniki, podobnie jak dorosłe, potrafią kontrolować ilość uwalnianego jadu. Co więcej, dorosłe osobniki posiadają go znacznie więcej, dlatego ich ukąszenia zazwyczaj powodują cięższe objawy. To nie oznacza jednak, że ukąszenia młodych grzechotników można lekceważyć. Każde ukąszenie jadowitego węża stanowi stan nagły wymagający natychmiastowej pomocy medycznej. Jedynym skutecznym leczeniem pozostaje podanie antytoksyny.
Strach szkodzi także samym wężom
Naukowcy zwracają uwagę, że rozpowszechnianie mitów na temat grzechotników ma również konsekwencje dla przyrody. Nieuzasadniony lęk sprawia, że ludzie częściej zabijają napotkane węże, mimo że odgrywają one ważną rolę w ekosystemach, między innymi kontrolując populacje gryzoni. Tymczasem populacje grzechotników w wielu regionach Stanów Zjednoczonych już teraz wyraźnie maleją.
Nawet ratownicy wierzyli w mit
Skala dezinformacji okazała się zaskakująco duża. W czasie zbierania danych aż 53% ankietowanych studentów z południowej Kalifornii oraz 73% ratowników i pracowników ochrony zdrowia uważało, że młode grzechotniki są bardziej niebezpieczne od dorosłych. Zdaniem autorów badania pokazuje to, jak trwałe mogą być popularne mity nawet wtedy, gdy przeczą im dowody naukowe.
Nauka kontra sensacyjne historie
Badacze podkreślają, że w ostatnich latach sytuacja zaczęła się poprawiać. Coraz więcej mediów publikuje rzetelne informacje o grzechotnikach, co pomaga stopniowo obalać fałszywe przekonania. Historia tego mitu pokazuje, jak łatwo sensacyjne opowieści mogą zakorzenić się w społecznej świadomości i jak trudno później je wykorzenić. Jednocześnie przypomina, że w przypadku informacji dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa warto opierać się na wiedzy ekspertów, a nie na powielanych od lat stereotypach.
Źródło: Loma Linda University Health
