Prezydent Nawrocki zawetował ustawę o SAFE. Skierował za to do Sejmu projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych. Prezydencka inicjatywa ustanawiająca Fundusz realizuje koncepcję „Polskiego SAFE 0%”.
Polacy o SAFE - czy jest korzystny?
43 proc. uczestników sondażu CBOS ocenia, że unijny program SAFE dotyczący pożyczek na zbrojenia będzie korzystny dla Polski. 20,5 proc. uważa, że będzie to nawet bardzo korzystne. Przeciwnego zdania jest 39 proc. ankietowanych - wynika z sondażu, o którym pisze w poniedziałek „Dziennik Gazeta Prawna”.
Polacy o SAFE - tak czy nie?
Kilka dni wcześniej ten sam ośrodek badawczy przeprowadził inny sondaż w sprawie SAFE. Wtedy pytano o poparcie dla uczestnictwa Polski w programie. Poparcie zadeklarowało 52 proc. ankietowanych. 35 proc. wyrażało sprzeciw. W ciągu kilku dni ubyło zwolenników SAFE, a przybyło przeciwników.
Sympatie polityczne a SAFE
Stosunek do programu jest silnie powiązany z sympatiami politycznymi. Największymi zwolennikami SAFE są osoby utożsamiające się z lewicą. 72,7 proc. z nich ocenia program pozytywnie. Negatywną opinię wyraża 13,2 proc. lewicowych respondentów. Na prawicy proporcje są odwrotne. 69,4 proc. uważa program za niekorzystny dla Polski. Potencjalne korzyści widzi 24,2 proc. respondentów z tej grupy. Widać bardzo wyraźną zależność między oceną programu a poziomem wykształcenia, zamożnością czy pozycją społeczną. Im wyższy poziom wykształcenia i kapitału społecznego, tym większa skłonność do uznawania SAFE za korzystny. Starsze pokolenia są w tej sprawie bardziej jednoznaczne i częściej oceniają program pozytywnie. Młodzi deklarują sceptycyzm, albo brak zdania.
Czym jest program SAFE?
Program SAFE (ang. Security Action for Europe) ma na celu wsparcie państw Unii Europejskiej w zwiększaniu ich zdolności obronnych. Tło to rosyjska agresja na Ukrainę - kraj, który graniczy z państwami UE. Pozyskująca i przekazująca rządom środki Komisja Europejska przewidziała na SAFE 150 mld euro (ponad 630 mld zł) w formie niskooprocentowanych pożyczek. To właśnie niskie oprocentowanie (około 3 procent w skali roku) i długi okres kredytowania są uważane za największe zalety SAFE. Fundusze mają być przeznaczone na systemy obrony powietrznej i przeciwrakietowej, drony, amunicję oraz pociski. Wsparcie ma obejmować także ochronę infrastruktury kosmicznej oraz rozwój technologii sztucznej inteligencji wykorzystywanych w obronności.
