Wiadomości - Historia

W Zrębinie pod Połańcem doszło - w 1976 - do jednej z najbardziej wstrząsających zbrodni w okresie PRL. Czterech mieszkańców wsi na oczach kilkudziesięciu sąsiadów zamordowało młode małżeństwo i towarzyszącego im 12-letniego chłopca. Po dokonaniu zbrodni, sprawcy odebrali od świadków przysięgę milczenia.

To nie uczeni laicyzowali Europę. Oni jedynie szukali odpowiedzi na fundamentalne pytania o wszechświat. 

Sąd Rejonowy w Goeteborgu nie zgodził się w czwartek na wydanie polskim władzom byłego stalinowskiego sędziego Stefana Michnika - wynika z uzyskanego przez PAP protokołu.

"Literatura i Pamięć" to nowa seria wydawnicza, której prezentacja odbyła się w środę w Belwederze w Warszawie. IPN zapowiada, że seria przedstawi m.in. dzieła, które w czasach komunistycznej cenzury nie miały szans na pełne zaistnienie w świadomości społecznej.

Z całą pewnością jest to bardzo przejmujący moment, w bardzo przejmującym miejscu, pod bramą Stoczni Szczecińskiej, przy symbolicznym krzyżu, przy tablicach upamiętniających poległych 17 grudnia 1970 roku - powiedział prezydent Andrzej Duda podczas obchodów 49. rocznicy grudnia 1970 r.

IPN opublikował nagrania rozmów jednostek MO i wojska, biorących udział w pacyfikacji Gdańska 16 grudnia 1981 r., które zostały podsłuchane przez działaczy Solidarności i zachowane na kasetach. W tle słychać m.in. salwy czołgów wyprowadzonych na ulice miasta.

Wielki ruch "Solidarności" został zredukowany do kilkunastu tysięcy najbardziej odważnych działaczy, którzy pozostając w głębokiej konspiracji, mieli ograniczone zaufanie do innych. To sprzyjało rozbijaniu różnego typu sieci społecznych, które mogłyby wzmacniać polskie społeczeństwo obywatelskie. Stan wojenny w ogromnym stopniu zachwiał zaufaniem międzyludzkim - mówi PAP historyk Grzegorz Wołk z Biura Badań Historycznych IPN.

38 lat temu, 13 grudnia 1981 roku o godz. 6 rano, Polskie Radio nadało wystąpienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego. To była niedziela. Generał poinformował o ukonstytuowaniu się Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON) i wprowadzeniu na mocy dekretu Rady Państwa stanu wojennego na terenie całego kraju. Władze komunistyczne jeszcze 12 grudnia przed północą rozpoczęły zatrzymywanie działaczy opozycji i "Solidarności".

Lista Ładosia to jeszcze jeden dowód na to, że Polska jako wspólnota polityczna i społeczna zdała egzamin w najtrudniejszych latach II wojny światowej - ocenił wicepremier, szef MKiDN Piotr Gliński, który w czwartek w Warszawie wziął udział w prezentacji Listy Ładosia.

IPN uruchomił nowy portal Przystanekhistoria.pl - największy z swoich dotychczasowych serwisów internetowych. Hasło przewodnie portalu, na którym udostępniono setki publikacji cyfrowych, a także filmów, nagrań i zdjęć, to "Wirtualna podróż, prawdziwa historia".

Rzecznik Praw Obywatelskich analizuje archiwalne akta tzw. procesu brzeskiego, w którym skazano przywódców przedwojennej opozycji. Analiza prowadzona jest pod kątem ewentualnej kasacji - poinformowało w środę Biuro RPO. O taką kasację apelował niedawno PSL.

Rzecznik MSW Austrii Christoph Poelzl oświadczył w niedzielę, że prywatni właściciele działek na terenie byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego Gusen sygnalizują gotowość ich sprzedaży. Polska stara się odkupić tereny po dawnym obozie śmierci Mauthausen-Gusen.

IPN opublikował indeks Polaków, którzy podczas okupacji niemieckiej byli represjonowani za pomoc Żydom. Efektem pierwszych prac są 333 noty dotyczące 654 polskich obywateli. Ratujący Żydów Polacy byli najczęściej rozstrzeliwani lub wysyłani do obozów koncentracyjnych.

"Z ostała przechwycona transmisja nieznanej radiostacji na terenie Finlandii” – poinformowało słuchaczy przed południem 30 listopada 1939 r. Radio Moskwa. Wedle doniesień rozgłośni fińscy komuniści powiadamiali świat, że powołali "demokratyczny rząd Finlandii z Otto Wille Kuusinenem na czele".

W ostatnich latach PRL działania polskiego i amerykańskiego wywiadu przypominały grę w szachy, gdzie każdy ruch miał znaczenie.

Składam hołd wyklętym, niezłomnym żołnierzom podziemia antykomunistycznego. Prześladowanym, potępionym, skazanym na zapomnienie. A jednak zwycięskim - napisał prezydent Andrzej Duda do uczestników uroczystości wręczenia not identyfikacyjnych członkom rodzin ofiar totalitaryzmu komunistycznego.

W wieku 100 lat zmarł Wiesław Krawczyński, członek lwowskiej AK, współzałożyciel i przez kilka lat prezes krakowskiego oddziału Związku Sybiraków, a także były wiceprezes zarządu głównego tej organizacji – poinformował we wtorek oddział IPN w Krakowie.

IPN we Lwowie na Ukrainie zlokalizował zbiorową mogiłę, w której spoczywają polscy żołnierze września 1939 r. - podało w piątek Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Świadczą o tym odnalezione elementy umundurowania, masek przeciwgazowych czy pasów wojskowych.

Pod koniec drugiej wojny światowej flamandzcy i walońscy kolaboranci uczestniczyli w masowym mordzie 6 tys. Żydów, głównie kobiet, z obozu koncentracyjnego Stutthof. Dokument "Papy etait-il un nazi?" rzuca światło na tę mało znaną kartę historii Belgii.

Tablicę poświęconą Zygmuntowi Szendzielarzowi "Łupaszce" i żołnierzom wileńskiej AK - Antoniemu Olechnowiczowi "Pohoreckiemu", Lucjanowi Minkiewiczowi "Wiktorowi" i Henrykowi Borowemu-Borowskiemu "Trzmielowi" odsłonięto na terenie byłego więzienia przy Rakowieckiej w Warszawie.