Te pierwsze są niezbędne po to, by rozumieć najważniejsze wyrażenia i ujrzeć najważniejsze obrazy, których używa literatura polska. Słowem: literacki niezbędnik polskiej tożsamości. Te utwory zawierają, moim zdaniem, to, co dla kultury polskiej najistotniejsze. Czytając je młody człowiek może zrozumieć polską kulturę i zobaczyć jej ciągłość.Przykładem jest zamieszczenie przeze mnie Dąbrowskiej. Dziś mało kto pamięta, że 70 proc. ludności polskiej stanowili chłopi, traktowani często jako gorszy gatunek człowieka. Pani Maria : "Ludzie stamtąd", nie z dworu, nie z miasta. Większość dzisiejszych Polaków to są ich potomkowie, choć nie wszyscy chcą o tym nie pamiętać albo nie chce pamiętać. Ważną pozycją jest też "Bartek zwycięzca" Sienkiewicza, utwór rzadko wspominany. Sienkiewicz jest boleśnie, jadowicie satyryczny, a jednocześnie przejrzysty. Rozprawia się z narodowymi patologiami bez narodowych kompleksów. Wybierałem też pozycje, które zmuszają do myślenia: Lechoń, Gombrowicz, Witkacy. Ten zbiór to także kanon dzieł pisanych klasyczną polszczyzną literacką.
Poezja jest w polskim życiu zbiorowym wyjątkowo ważna, a tylko w młodości można się nauczyć ją czytać. Bez poezji ubożejemy duchowo. Mieliśmy szczęście, że nasza poezja zaczyna się od geniusza jakim jest Kochanowski, którego po pół tysiącu lat można czytać bez słownika. Ten kanon to dla mnie swego rodzaju wyznanie. Układając go myślałem o książkach, które lubię i na których się wychowałem. I chciałbym, żeby moi prawnukowie też to czytali. Polskość -- to dla mnie właśnie te książki, choć oczywiście nie tylko one!.
- Antologia poezji polskiej albo staropolskiej - tak, aby były w niej "Pieśni" i "Fraszki" Jana Kochanowskiego
- Mikołaj Sęp-Szarzyński, poeci baroku i Franciszek Karpiński
- Adam Mickiewicz, liryki
- Juliusz Słowacki, liryki
- Adam Mickiewicz, "Pan Tadeusz"
- Cyprian Kamil Norwid, liryki
- Zygmunt Krasiński, "Nie-Boska komedia"
- Aleksander Fredro, "Zemsta"
- Henryk Sienkiewicz, Trylogia
- Henryk Sienkiewicz, nowele, a wśród nich "Latarnik" i "Bartek Zwycięzca"
- Bolesław Prus, "Lalka"
- Stefan Żeromski, opowiadania, a w nich "Rozdziobią nas kruki, wrony", "Doktor Piotr" i "Siłaczka"
- Stanisław Wyspiański, "Wesele"
- Jan Lechoń, wiersze zebrane
- Maria Dąbrowska, "Ludzie stamtąd"
- Stanisław Ignacy Witkiewicz, "Szewcy"
- Witold Gombrowicz, "Ferdydurke"
- Czesław Miłosz, "Ocalenie"
- Tadeusz Borowski, "Pożegnanie z Marią"
- Jan Józef Szczepański, opowiadania, a w nich "Buty", "Wszarz", "Koniec legendy"
- Zbigniew Herbert, wiersze wybrane
