Glon, który zaskoczył naukowców
Jednym z głównych gatunków odpowiedzialnych za zakwit jest Karenia cristata. W 2025 roku naukowcy zidentyfikowali go jako źródło toksyny zwanej brevetoksyną, która może być bardzo niebezpieczna dla organizmów morskich. Co ciekawe, wcześniej gatunek ten był notowany na świecie jedynie dwa razy i nie był znany z powodowania tak poważnych skutków dla ekosystemów. Badaczka profesor Shauna Murray z University of Technology Sydney wyjaśnia, że w laboratorium udało się wyizolować komórki tego glonu i dokładnie je zbadać. Okazało się, że komórki Karenia cristata produkują bardzo wysokie poziomy brevetoksyn, czego wcześniej nie obserwowano.
Archiwalne DNA ujawnia prawdę
Największą zagadką pozostawało pochodzenie tego glonu. Wielu ludzi zastanawiało się, czy gatunek nie został niedawno zawleczony do australijskich wód. Aby to sprawdzić, naukowcy sięgnęli do archiwalnych próbek DNA z wody morskiej, które były zbierane od lat w ramach programu monitoringu oceanów.
Analiza tych próbek przyniosła zaskakujący rezultat. Okazało się, że Karenia cristata była obecna w wodach Australii Południowej już od co najmniej 2016 roku. Występowała jednak w bardzo małych ilościach i nie stanowiła zagrożenia dla środowiska. Sytuacja zmieniła się dopiero w 2025 roku, kiedy liczebność glonu gwałtownie wzrosła.
Co spowodowało eksplozję populacji?
Dlaczego przez lata glon pozostawał niemal niezauważalny, a nagle zaczął się masowo namnażać? Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi. Zespół badaczy analizuje obecnie dane dotyczące temperatury wody, prądów morskich, składników odżywczych i innych czynników środowiskowych. Podejście to nazywane jest czasem „oceanografią śledczą”, ponieważ przypomina naukowe dochodzenie w sprawie przyczyn zjawiska. Badacze podkreślają, że odpowiedzialny może być cały zestaw czynników ekologicznych, a nie jeden pojedynczy element.
Dlaczego archiwalne dane są tak ważne?
Kluczową rolę w odkryciu odegrały wieloletnie programy monitorowania oceanów. Dzięki nim naukowcy dysponują ogromnymi zbiorami próbek DNA, które można analizować nawet wiele lat po ich pobraniu. Jak podkreślają badacze, takie archiwa pozwalają lepiej zrozumieć zmiany zachodzące w ekosystemach morskich i szybciej reagować na nowe zagrożenia.
Wyzwania dla przyszłości oceanów
Zakwity szkodliwych glonów są coraz częściej obserwowane na całym świecie. Mogą niszczyć ekosystemy, powodować straty w rybołówstwie i wpływać na zdrowie ludzi. Dlatego naukowcy pracują nad metodami wcześniejszego wykrywania i prognozowania takich zjawisk.
Odkrycie dotyczące Karenia cristata rozwiązało jedną z zagadek związanych z australijskim zakwitem glonów. Pokazało, że problem nie wynika z pojawienia się nowego gatunku, lecz z nagłej zmiany warunków środowiskowych, które pozwoliły mu się gwałtownie rozprzestrzenić. Teraz badacze chcą odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: co dokładnie uruchomiło tę ekologiczną reakcję łańcuchową?
Źródło: University of Technology Sydney