Wiadomości - Świat

Wojska irańskie ostrzelały w nocy ze środy na czwartek cztery statki handlowe, które próbowały przepłynąć strategiczną cieśninę Ormuz bez uzgodnienia ze stroną irańską – poinformowała w czwartek irańska telewizja państwowa Irib.

"Najbliższe tygodnie mają przynieść przełom w procesie akcesyjnym Ukrainy" – zapowiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen po rozmowie telefonicznej z prezydentem tego państwa Wołodymyrem Zełenskim. W piątek w Brukseli z von der Leyen będzie rozmawiać nowy premier Węgier Peter Magyar, który już zapowiedział nowe otwarcie w relacjach jego kraju z Ukrainą.

Wołodymyr Zełenski wysłał pilny list do prezydenta Donalda Trumpa oraz Kongresu USA, ostrzegając przed dramatycznym niedoborem systemów obrony przeciwlotniczej. Prezydent Ukrainy prosi o natychmiastowe dostawy rakiet Patriot PAC-3, które stanowią jedyną skuteczną barierę przeciwko rosyjskim atakom balistycznym i hipersonicznym. Kijów alarmuje, że obecne tempo dostaw broni nie nadąża za rosnącą intensywnością rosyjskich ostrzałów.

W odpowiedzi na rosnącą presję ze strony Rosji Wielka Brytania zaproponowała utworzenie morskiego sojuszu państw Europy Północnej. Inicjatywa ma nie tylko wzmocnić bezpieczeństwo regionu, lecz także wesprzeć Royal Navy, która mierzy się z coraz większymi problemami operacyjnymi.

Francuski dziennik "Le Figaro" opisuje w środę podziały wewnątrz Unii Europejskiej dotyczące przyszłego członkostwa Ukrainy. Jak podkreśla gazeta, sceptyczne stanowisko wobec szybkiego rozszerzenia Wspólnoty zajmują m.in. Francja i Niemcy, a prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski „traci cierpliwość u wrót UE” - czytamy w tytule publikacji.

Po tym, jak rosyjska Duma Państwowa uchwaliła ustawę znacząco rozszerzającą uprawnienia Władimira Putina do rozmieszczania sił zbrojnych za granicą, NATO podjęło pilne zmiany. Ma powstać nowa struktura dowodzenia.

Siły zbrojne Korei Płn. przetestowały pociski balistyczne, precyzyjne pociski manewrujące i pociski artyleryjskie kierowane przez systemy sztucznej inteligencji, zaprojektowane dla współczesnego pola walki - podała w środę oficjalna północnokoreańska agencja prasowa KCNA, cytowana przez agencję Reutera.

USA mają zamiar wycofać z Europy samoloty bojowe, drony, niszczyciele oraz okręty podwodne w ramach programu ograniczania obecności amerykańskich sił na kontynencie. Szczegóły tych planów i termin ich realizacji nie są znane - podał we wtorek portal Politico, powołując się na dyplomatów z NATO.

Na całym świecie 100 stanowisk ambasadorów USA nie jest obsadzonych w okresie, w którym liczne konflikty i napięcia wymagałyby zaangażowania profesjonalnych dyplomatów. Donald Trump im nie ufa, a ważne misje powierza swym "specjalnym wysłannikom", jak zięć albo była dziewczyna syna. "To sytuacja bez precedensu" – ocenia magazyn "Atlantic".

"New York Times" zauważył we wtorek, że Islandia nie spieszyła się dawnej do Unii Europejskiej, ale groźby prezydenta Donalda Trumpa pod adresem Grenlandii zmieniły jej nastawienie. Wyspa nie ma armii i liczyła na gwarancje USA w kwestii bezpieczeństwa. Teraz Islandczycy szykują się do referendum w sprawie akcesji do UE.

"Flagowy unijny projekt Eastern Flank Watch musi stać się centralnym filarem europejskiej architektury bezpieczeństwa" – powiedziała we wtorek w Wilnie Ursula von der Leyen. Szefowa Komisji Europejskiej spotkała się z przywódcami państw bałtyckich w związku z rosyjskimi atakami hybrydowymi. Zaznaczyła, że te ataki ujawniły słabe punkty obrony UE.

Władimir Putin ma nieoczekiwane kłopoty. Rosyjski opozycjonista Władimir Kara-Murza napisał we wtorek na łamach dziennika "Washington Post", że w Rosji rodzi się antywojenna opozycja, skoro w kraju autorytarnym, gdzie ludzie boją się szczerze odpowiadać na pytania w sondażach, 62 proc. ankietowanych deklaruje, że chce pokoju z Ukrainą.

Niemcy alarmują o przełomie w NATO. Administracja prezydenta USA Donalda Trumpa poinformowała Europejczyków, że USA w przyszłości zamierzają udostępniać Sojuszowi znacznie mniej kluczowego sprzętu wojskowego, takich jak amerykańskie myśliwce, okręty wojenne, drony czy samoloty-cysterny – informuje we wtorek tygodnik "Der Spiegel".

"Rosja może fałszować sygnały GPS w głąb Europy w promieniu do 450 km od obwodu kaliningradzkiego dzięki ogromnemu rozszerzeniu przepustowości" – powiedział we wtorek Darius Kuliesius, wiceprezes litewskiego regulatora łączności, cytowany przez agencję Reutera. Moskwa wielokrotnie zaprzeczała takim oskarżeniom w przeszłości.

Te słowa o zmianie układu sił w Europie dają do myślenia. "Układ sił w Europie się zmienia i Polska ma podstawy oczekiwać, że będzie wśród głównych graczy" – pisze brytyjski tygodnik "The Economist", zapowiadając podpisanie w środę traktatu między Wielką Brytanią a Polską o obronie i bezpieczeństwie.

"Rosja próbuje jeszcze bardziej wciągnąć Białoruś w wojnę przeciwko Ukrainie, jednak Kijów popiera dążenia narodu białoruskiego do uwolnienia się spod wpływu Moskwy" – przekazał we wtorek prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski po spotkaniu w Kijowie z liderką białoruskiej opozycji Swiatłaną Cichanouską.

Premierka Włoch Giorgia Meloni nazwała we wtorek Unię Europejską "biurokratycznym gigantem", który – jak stwierdziła – złożył konkurencyjność "na ołtarzu ideologicznego i technokratycznego podejścia". W przemówieniu na zjeździe Federacji Przemysłowców (Confindustria) zarzuciła też UE krótkowzroczność.

To najbardziej jednoznaczne wyznanie winy w historii papiestwa. Leon XIV w encyklice Magnifica Humanitas zerwał z dotychczasową linią obrony Watykanu i wprost przeprosił za udział instytucji kościelnych w handlu ludźmi oraz za wieki niespójności w nauczaniu.

"Kilka osób zginęło w zderzeniu pociągu z busem szkolnym w Buggenhout w Belgii" - informują lokalne media.

Stany Zjednoczone, Indie, Japonia i Australia, tworzące grupę QUAD, podpisały porozumienie dotyczące minerałów krytycznych i bezpieczeństwa energetycznego. Państwa uzgodniły także wspólną budowę portu na Fidżi, poinformował we wtorek po spotkaniu ministrów spraw zagranicznych w Delhi sekretarz stanu USA Marco Rubio.