Jak podaje agencja Reuters, Papież Leon XIV wydał najwyraźniejsze jak dotąd przeprosiny za rolę Kościoła katolickiego w niewolnictwie, przyznając, że Kościół zwlekał z potępieniem tej praktyki, a także brał udział w jej historycznym legitymizowaniu.
W kluczowym fragmencie swojej pierwszej papieskiej encykliki Leon stwierdził, że Kościół potrzebował stuleci, aby w pełni uznać "plagę niewolnictwa” za niezgodną z godnością człowieka, nazywając to dziedzictwo "raną w pamięci chrześcijańskiej”.
Papież Leon Leon XIV: W imieniu Kościoła, szczerze proszę o przebaczenie
Za to, w imieniu Kościoła, szczerze proszę o przebaczenie - napisał w obszernym manifeście, wyrażając "głęboki smutek" z powodu cierpień, jakich doświadczają zniewoleni ludzie.
Leon przyznał, że władze kościelne niekiedy odpowiadały władcom, regulując i legitymizując formy podporządkowania, w tym zniewolenie niechrześcijan. Przyznał również, że wcześniej, w średniowieczu, instytucje kościelne miały własnych niewolników.
Stwierdził, że Kościół dokonał "formalnego, absolutnego i powszechnego potępienia" niewolnictwa dopiero w XIX wieku, za pontyfikatu papieża Leona XIII, po – jak to określił obecny papież - długim okresie niespójności w nauczaniu i praktyce.
Oświadczenie papieża ws. działań Watykanu
Jak podkreśla agencja, wypowiedzi te stanowią jak dotąd najbardziej jednoznaczne przyznanie się papieża do instytucjonalnej odpowiedzialności, wykraczające poza wcześniejsze wypowiedzi papieży, które skupiały się na działaniach poszczególnych chrześcijan, a nie na samym Watykanie.
Papież Jan Paweł II podczas wizyty w Afryce w 1985 r. prosił Afrykanów o przebaczenie za cierpienia spowodowane przez "mężczyzn należących do narodów chrześcijańskich” w handlu niewolnikami.
Poprzednik Leona, Franciszek, potępił trudne położenie współczesnych niewolników i formalnie odrzucił papieskie dokumenty z XV wieku, które były wykorzystywane przez mocarstwa kolonialne do legitymizacji swoich działań, w tym niewolnictwa.
Leon XIV zabrał głos w swojej debiutanckiej encyklice "Magnifica Humanitas” (Wspaniałe człowieczeństwo), w której porusza kwestie etyczne związane ze sztuczną inteligencją i ostrzega przed nowymi formami wyzysku związanymi z gospodarką światową.