Wiadomości - Świat

"New York Times" zauważył we wtorek, że Islandia nie spieszyła się dawnej do Unii Europejskiej, ale groźby prezydenta Donalda Trumpa pod adresem Grenlandii zmieniły jej nastawienie. Wyspa nie ma armii i liczyła na gwarancje USA w kwestii bezpieczeństwa. Teraz Islandczycy szykują się do referendum w sprawie akcesji do UE.

"Flagowy unijny projekt Eastern Flank Watch musi stać się centralnym filarem europejskiej architektury bezpieczeństwa" – powiedziała we wtorek w Wilnie Ursula von der Leyen. Szefowa Komisji Europejskiej spotkała się z przywódcami państw bałtyckich w związku z rosyjskimi atakami hybrydowymi. Zaznaczyła, że te ataki ujawniły słabe punkty obrony UE.

Władimir Putin ma nieoczekiwane kłopoty. Rosyjski opozycjonista Władimir Kara-Murza napisał we wtorek na łamach dziennika "Washington Post", że w Rosji rodzi się antywojenna opozycja, skoro w kraju autorytarnym, gdzie ludzie boją się szczerze odpowiadać na pytania w sondażach, 62 proc. ankietowanych deklaruje, że chce pokoju z Ukrainą.

Niemcy alarmują o przełomie w NATO. Administracja prezydenta USA Donalda Trumpa poinformowała Europejczyków, że USA w przyszłości zamierzają udostępniać Sojuszowi znacznie mniej kluczowego sprzętu wojskowego, takich jak amerykańskie myśliwce, okręty wojenne, drony czy samoloty-cysterny – informuje we wtorek tygodnik "Der Spiegel".

"Rosja może fałszować sygnały GPS w głąb Europy w promieniu do 450 km od obwodu kaliningradzkiego dzięki ogromnemu rozszerzeniu przepustowości" – powiedział we wtorek Darius Kuliesius, wiceprezes litewskiego regulatora łączności, cytowany przez agencję Reutera. Moskwa wielokrotnie zaprzeczała takim oskarżeniom w przeszłości.

Te słowa o zmianie układu sił w Europie dają do myślenia. "Układ sił w Europie się zmienia i Polska ma podstawy oczekiwać, że będzie wśród głównych graczy" – pisze brytyjski tygodnik "The Economist", zapowiadając podpisanie w środę traktatu między Wielką Brytanią a Polską o obronie i bezpieczeństwie.

"Rosja próbuje jeszcze bardziej wciągnąć Białoruś w wojnę przeciwko Ukrainie, jednak Kijów popiera dążenia narodu białoruskiego do uwolnienia się spod wpływu Moskwy" – przekazał we wtorek prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski po spotkaniu w Kijowie z liderką białoruskiej opozycji Swiatłaną Cichanouską.

Premierka Włoch Giorgia Meloni nazwała we wtorek Unię Europejską "biurokratycznym gigantem", który – jak stwierdziła – złożył konkurencyjność "na ołtarzu ideologicznego i technokratycznego podejścia". W przemówieniu na zjeździe Federacji Przemysłowców (Confindustria) zarzuciła też UE krótkowzroczność.

To najbardziej jednoznaczne wyznanie winy w historii papiestwa. Leon XIV w encyklice Magnifica Humanitas zerwał z dotychczasową linią obrony Watykanu i wprost przeprosił za udział instytucji kościelnych w handlu ludźmi oraz za wieki niespójności w nauczaniu.

"Kilka osób zginęło w zderzeniu pociągu z busem szkolnym w Buggenhout w Belgii" - informują lokalne media.

Stany Zjednoczone, Indie, Japonia i Australia, tworzące grupę QUAD, podpisały porozumienie dotyczące minerałów krytycznych i bezpieczeństwa energetycznego. Państwa uzgodniły także wspólną budowę portu na Fidżi, poinformował we wtorek po spotkaniu ministrów spraw zagranicznych w Delhi sekretarz stanu USA Marco Rubio.

Tragiczny finał kontroli bezpieczeństwa w stolicy Korei Południowej. We wtorek w Seulu zawalił się fragment wiaduktu przeznaczonego do rozbiórki, grzebiąc pod gruzami osoby sprawdzające stan techniczny obiektu. W wyniku katastrofy zginęły trzy osoby, a kolejne trzy trafiły do szpitala. Władze miasta wyjaśniają okoliczności tego zdarzenia.

Prezydent USA Donald Trump, który wkrótce będzie świętował 80. urodziny, przejdzie we wtorek coroczne badania lekarskie. Biały Dom zapewnia, że lider jest w znakomitej formie, a sam Trump mówi, że czuje się tak jak 50 lat temu. Nie przekonuje to części jego krytyków. Niedawno grupa Demokratów wezwała do usunięcia Trumpa z urzędu.

Południowokoreańska armia poinformowała, że Korea Północna wystrzeliła we wtorek niezidentyfikowany pocisk u swoich zachodnich wybrzeży - przekazała agencja Reutera.

"Każdy przypadek uderzenia w polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne w Ukrainie będzie traktowany jako celowy i zamierzony" - tak w poniedziałkowym komunikacie polski resort dyplomacji odpowiedział na oświadczenie rosyjskiego MSZ wzywające do opuszczenia Kijowa w związku z zaplanowaną serią uderzeń na cele militarne.

Dowództwo Centralne USA (CENTCOM) poinformowało w poniedziałek o przeprowadzeniu uderzeń "samoobronie” na południu Iranu. Zaatakowano irańskie stanowiska wyrzutni rakiet i łodzie, które próbowały stawiać miny - podało dowództwo.

Prezydent Boliwii Rodrigo Paz ogłosił w poniedziałek, że obniży o połowę swoje wynagrodzenie oraz pensje swoich ministrów. Decyzja zapadła w związku z masowymi antyrządowymi protestami i blokadami dróg, które od ponad trzech tygodni zakłócają transport w kraju.

Czy Europie grozi wielki konflikt? Brytyjski resort obrony nie czeka na rozwój wypadków i przygotowuje plany masowej mobilizacji społecznej. Z ujawnionych informacji wynika, że kluczowe obiekty w kraju przejdą pod szczególną ochronę, a armia zamierza stworzyć sieć współpracy z cywilami, by w razie godziny "W" błyskawicznie sformować rezerwę strategiczną.

Masowy atak na Kijów miał być pokazem siły Kremla po fiasku moskiewskiej „parady zwycięstwa” — ocenia amerykański think tank Institute for the Study of War (ISW). Według analityków działania Władimira Putina miały odwrócić uwagę od ostatnich niepowodzeń Rosji i odbudować wizerunek państwa jako militarnej potęgi.

Rosja może podjąć próbę ataku na jedno z państw NATO, aby przetestować spójność i szybkość reakcji Sojuszu, ostrzega generał Michal Koudelka, szef czeskiego kontrwywiadu (BIS). Choć Kreml nie dysponuje obecnie siłami do przeprowadzenia inwazji na skalę ukraińską, zagrożenie dla krajów bałtyckich staje się coraz bardziej realne. Ekspert wzywa Zachód do zademonstrowania pełnej jedności, która skutecznie zniechęci rosyjskiego agresora do ryzykownych działań.