Po niedzielnym incydencie w Bielsku-Białej, gdzie doszło do ataku na ukraińskie nastolatki, w sieci nasiliła się fala fake newsów. Jednym z przykładów jest film, na którym rzekomo pijani Ukraińcy zachowują się agresywnie w polskim autobusie. Eksperci szybko obalili tę tezę. Analiza nagrania wskazuje na rosyjskie pochodzenie materiału:
- Autobus to model marki MAZ, powszechnie używany w Rosji.
- Jeden z mężczyzn trzyma piwo marki "ESSA", która nie jest sprzedawana w Polsce.
- W pierwotnej wersji filmu widniał rosyjskojęzyczny napis "skazańcy słuchają muzyki".
Eksperci z Ukraińskiego Centrum Przeciwdziałania Dezinformacji (CPD) zauważyli w sieci niezwykle wysoką aktywność rosyjskich botów, które masowo publikowały ten film z polskimi komentarzami, mającymi wzbudzać wrogość wobec uchodźców.
Kłamstwa na temat nastolatek z Bielska-Białej
W internecie pojawiły się również bezpodstawne oskarżenia wobec zaatakowanych nastolatek. Autorzy komentarzy twierdzili, że dziewczynki prowokowały 54-letniego agresora, wyzywając go i plując na niego. Informacje te miały rzekomo potwierdzać lokalne media, co również okazało się kłamstwem.
Miejski Zakład Komunikacyjny w Bielsku-Białej oficjalnie zdementował te doniesienia. Analiza nagrań z monitoringu wykazała, że zachowanie nastolatek nie było agresywne i nie zakłócało spokoju innych pasażerów. Dziewczynki spędzały czas, korzystając z telefonów komórkowych.
Mechanizm "ustawki"
Według raportu ośrodka Res Futura, po incydencie w Bielsku-Białej około 6 proc. komentujących twierdziło, że atak był "ustawką" lub prowokacją służb. Badacze zauważyli skoordynowaną akcję – konta publikujące niemal identyczne treści pojawiały się w wielu miejscach jednocześnie.
Dodatkowo, 9 proc. reakcji w sieci wpisywało się w narrację, która winą za wzrost nastrojów antyukraińskich obarcza prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Takie wpisy szerzyły głównie środowiska powiązane z Konfederacją oraz częścią elektoratu Prawa i Sprawiedliwości.
Olga Skórko, dziennikarka, redaktorka, wydawczyni Dziennik.pl. Studiowała edukację medialną i dziennikarstwo na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Z marką INFOR związana od 2019 r. Pracę rozpoczynała w serwisie Dziennik zajmując się głównie poszukiwaniem i opisywaniem wiadomości z kraju i świata. Wcześniej współpracowała m.in. z Radiem ZET. Aktualnie wydawca serwisu Dziennik.pl.